Ý nghĩa ngày ông Công ông Táo
Theo quan niệm của người Việt, Táo quân không chỉ là vị thần cai quản mọi hoạt động của gia chủ mà còn là vị thần ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ, giữ bình yên cho gia đình gia chủ. Vì vậy, tục cúng ông Táo mang ý nghĩa cầu mong cho sự ấm no, đầy đủ, sau đó mới đến ý nghĩa thờ "thần Bếp" chuyên cai quản việc bếp núc.
Vào ngày này, người dân làm mâm cơm để bày tỏ lòng biết ơn với các vị thần. Đồng thời, đây cũng là dịp để người người, nhà nhà trở về sum họp, quây quần sau một năm làm ăn vất vả.
Đặc biệt trong mâm cơm cúng, người Việt thường chuẩn bị thêm cá chép (khoảng 2-3 con) đựng trong chậu nước. Sau khi cúng trong, người dân sẽ đem thả phóng sinh ở sông, hồ. Việc chuẩn bị cá chép mang ý nghĩa chuẩn bị phương tiện để ông Táo cưỡi về trời.
Ngoài ra, còn có ngụ ý "cá vượt Vũ môn" hay "cá chép hóa rồng", cá chép mang ý nghĩa biểu tượng cho sự thăng hoa, tinh thần vượt khó, sự kiên trì và bền bỉ để đi tới thành công.
Ảnh minh họa
Đặt mâm lễ cúng ông Công ông Táo ở bếp hay bàn thờ gia tiên?
Theo một số quan niệm dân gian, ông Công là Thổ Công nên được cúng trên bàn thờ chính, còn ông Táo trông coi bếp núc nên lễ cúng gắn với không gian bếp. Trước đây, nhiều gia đình đặt bàn thờ Táo quân ngay trong bếp, bởi đây là nơi vị thần này cai quản, với mong muốn giữ bếp luôn ấm lửa, gia đình no đủ, hòa thuận, nên mâm cúng thường được bày tại đây.
Tuy nhiên, trong nhà ở hiện đại, không gian bếp thường không phù hợp để đặt bàn thờ, và đa số gia đình không còn thờ Táo quân riêng. Vì vậy, việc đặt mâm lễ cúng ông Công ông Táo ở bếp hay trên bàn thờ gia tiên phụ thuộc vào điều kiện thực tế và quan niệm của mỗi nhà. Thực tế cũng không có quy định bắt buộc về vị trí đặt mâm lễ, song nhiều người cho rằng nghi lễ nên được tiến hành tại nơi trang nghiêm.
Với gia đình có bàn thờ ông Táo riêng, mâm cúng đặt tại đó là phù hợp; còn nếu không, nên cúng tại bàn thờ thần linh hoặc gia tiên thay vì đặt trong bếp. Dù thực hiện ở đâu, yếu tố quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính của gia chủ.
Ảnh minh họa
Những lưu ý khi cúng ông Công ông Táo
Thời gian cúng: Lễ cúng thường diễn ra vào sáng hoặc trưa ngày 23 tháng Chạp, trước giờ Ngọ (11h-13h).
Lễ vật chuẩn bị: Dù cúng ở đâu, mâm lễ cần thể hiện lòng thành, không cần quá cầu kỳ.
Thả cá chép: Nếu cúng cá chép thật, sau khi cúng xong, cá cần được thả ra sông, hồ để tượng trưng cho việc tiễn ông Táo về trời.
Cúng ông Công ông Táo trên bàn thờ hay dưới bếp đều đúng, tùy thuộc vào phong tục và quan niệm của từng gia đình. Quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính khi thực hiện nghi lễ. Nếu muốn chu toàn, gia đình có thể cúng ông Công trên bàn thờ và ông Táo dưới bếp để đảm bảo đầy đủ ý nghĩa truyền thống.
*Thông tin bài viết chỉ mang tính tham khảo
