Vnexpress dẫn lời ThS.BS Phạm Văn Tín, khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết nguy cơ đột quỵ vào cuối năm có thể cao hơn bình thường do có nhiều yếu tố. Thời tiết chuyển lạnh làm các mạch máu co lại đột ngột, dẫn đến huyết áp tăng cao gây xuất huyết não. Khi trời lạnh, nhiều người không cảm thấy khát nên uống nước ít hơn dẫn đến thiếu nước, máu cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông gây tắc mạch não. Ít vận động khi nhiệt độ xuống thấp dễ gây tăng cân và rối loạn chuyển hóa, thúc đẩy xơ vữa động mạch tiến triển nhanh.
Bác sĩ Tín hướng dẫn một số cách giảm nguy cơ đột quỵ vào cuối năm.
Giữ ấm cho cơ thể
Buổi sáng khi mới thức dậy, không nên rời khỏi giường ngay mà nên nằm lại khoảng 3-5 phút. Vận động nhẹ nhàng tay chân, xoa ấm cơ thể để hệ tim mạch kịp thích nghi trước khi tiếp xúc với không khí lạnh. Giữ nhiệt độ trong nhà ổn định, tối thiểu khoảng 16-18 độ C, nhất là khi đêm khuya và sáng sớm. Nên giữ ấm các vùng dễ mất nhiệt như đầu, cổ, ngực và bàn chân. Uống một cốc nước ấm trước khi đi ngủ để hỗ trợ tuần hoàn, giúp cơ thể giữ nhiệt tốt hơn.
Ăn uống lành mạnh
Ảnh minh họa.
Để phòng ngừa đột quỵ, bác sĩ Tín khuyên người trưởng thành nên hạn chế tiêu thụ chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol, đồng thời giảm ăn đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ và muối. Tránh uống nhiều rượu bia, nước ngọt và đồ uống có ga vì chúng làm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch. Tăng cường ăn rau xanh, củ quả tươi, cá, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt, uống đủ nước mỗi ngày để thúc đẩy tuần hoàn máu và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trong mùa lạnh.
Vận động đều đặn
Bên cạnh dinh dưỡng, nên vận động thể lực khoảng 30 phút mỗi ngày hoặc ít nhất 150 phút mỗi tuần với các bài tập vừa sức như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe nhằm tăng cường sức khỏe tim mạch và lưu thông máu. Các bài tập tăng sức mạnh, yoga hoặc pilates cũng có lợi trong việc kiểm soát huyết áp và giảm căng thẳng. Nên ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm, kiểm soát căng thẳng, hạn chế stress kéo dài.
Kiểm soát các bệnh lý nền
Người bệnh nên theo dõi huyết áp thường xuyên, nhất là người cao tuổi, người có nguy cơ cao, uống thuốc kiểm soát huyết áp (nếu có). Kiểm soát cholesterol máu thông qua khám sức khỏe định kỳ, điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt góp phần giúp làm chậm tiến trình xơ vữa động mạch, hạn chế đột quỵ thiếu máu não.
Người bệnh tiểu đường nên duy trì đường huyết ổn định để hạn chế tổn thương mạch máu và nguy cơ hình thành huyết khối. Người mắc các bệnh lý tim mạch như rung nhĩ, suy tim, bệnh van tim cần được điều trị tích cực và theo dõi chặt chẽ. Duy trì khám sức khỏe tổng quát khoảng 6 tháng một lần để theo dõi các chỉ số quan trọng như huyết áp, đường huyết, mỡ máu và đánh giá chức năng tim mạch, mạch máu não.
Duy trì cân nặng hợp lý
Thừa cân, béo phì làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường và thúc đẩy xơ vữa động mạch, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ. Mỗi người cần theo dõi và kiểm soát chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức khỏe mạnh. Giữ cân nặng ổn định không chỉ giúp giảm gánh nặng cho hệ tim mạch mà còn góp phần kiểm soát tốt các bệnh lý nền, qua đó làm giảm nguy cơ đột quỵ bền vững.
Bác sĩ Tín cho hay tầm soát đột quỵ góp phần ngăn đột quỵ sớm, giúp giảm khả năng xảy ra đột quỵ trong mùa lạnh có thể bảo vệ lâu dài sức khỏe mạch máu não và tim mạch.
Cách sơ cứu người bệnh đột quỵ tại nhà
Tuổi Trẻ dẫn lời bác sĩ Bùi Thị Thu Hà, giám đốc Trung tâm đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, đột quỵ có thể khiến người bệnh mất thăng bằng hoặc bất tỉnh, có thể té ngã. Nếu nhận thấy bản thân hoặc những người xung quanh đang bị đột quỵ, hãy làm theo các bước sau:
- Gọi dịch vụ cấp cứu khẩn cấp: Nếu đang có các triệu chứng của đột quỵ, hãy nhờ người khác gọi giúp và giữ bình tĩnh nhất có thể trong khi chờ đợi sự trợ giúp khẩn cấp.
Nếu đang chăm sóc người bị đột quỵ, hãy đảm bảo rằng người bệnh đang ở một vị trí an toàn, mặc quần áo thoáng, không gian thoải mái.
Nếu bệnh nhân không tỉnh, nên đặt bệnh nhân ở tư thế nằm nghiêng một bên, đầu hơi nâng lên và đề phòng trường hợp bị nôn, sặc vào đường thở.
- Sơ cứu đột quỵ trong lúc chờ cấp cứu: Kiểm tra nhịp thở của người bệnh. Nếu không thấy nhịp thở, hãy thực hiện hô hấp nhân tạo. Nếu người bệnh cảm thấy khó thở, hãy nới lỏng quần áo, phụ kiện bó sát như cà vạt, khăn cổ, thắt lưng… để người bệnh dễ thở hơn.
Nếu người bệnh ngừng tim, thực hiện xoa bóp tim ngoài lồng ngực. Dùng khăn tay quấn vào ngón tay trỏ để lấy sạch đờm, dãi trong miệng người bệnh.
Tháo răng giả cho người bệnh (nếu có) tránh bị hóc, sặc. Tuyệt đối không đưa bất cứ vật gì vào miệng người bệnh; Bình tĩnh khuyên nhủ và trấn an người bệnh; Đắp chăn giữ ấm cơ thể người bệnh;
Nếu người bệnh có biểu hiện yếu ở tay chân, cần nhờ nhiều người hỗ trợ di chuyển người bệnh; Quan sát để nhận ra bất kỳ sự thay đổi nào ở người bệnh.
- Cung cấp thông tin về tình trạng của người bệnh: Ghi nhớ nguyên nhân, biểu hiện, có hay không bị té ngã, đập đầu… của người bệnh để cung cấp cho nhân viên y tế ngay khi được lực lượng cấp cứu hỗ trợ tiếp nhận.
