Tìm đến rượu vì ngứa và mất ngủ
Sau gần một năm tự điều trị bệnh da bằng lá cây và các loại thuốc không rõ nguồn gốc, nam bệnh nhân 28 tuổi rơi vào tình trạng hai cẳng chân phù nề, rỉ dịch, đóng vảy, xuất hiện nhiều mụn mủ do bội nhiễm. Đáng lo ngại, cơn ngứa kéo dài khiến bệnh nhân mất ngủ triền miên và phải tìm đến rượu để dễ ngủ hơn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe toàn thân.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, Thành viên Hội Da liễu Việt Nam, cho biết bệnh nhân đến khám trong tình trạng mệt mỏi, tinh thần sa sút sau thời gian dài sống chung với các tổn thương da ở hai cẳng chân.
Qua thăm khám, bác sĩ ghi nhận vùng da từ đầu gối xuống cổ chân sưng phù, đỏ viêm, rỉ dịch, đóng nhiều vảy tiết. Trên nền tổn thương xuất hiện nhiều mụn mủ rải rác, kèm dấu hiệu bội nhiễm.
Theo bệnh nhân, anh làm nghề đầu bếp, thường xuyên phải đứng lâu trong môi trường nóng ẩm. Khoảng một năm trước, hai chân bắt đầu ngứa nhưng cho rằng chỉ là bệnh ngoài da thông thường nên không đi khám mà tự điều trị tại nhà.
Gia đình sử dụng nhiều loại lá cây để chà xát lên da, đồng thời mua thuốc nam về ngâm và đắp trực tiếp lên vùng tổn thương. Tuy nhiên, các triệu chứng không thuyên giảm mà ngày càng nặng, vùng da đỏ rát, ngứa dữ dội, rỉ dịch và nổi mụn mủ.
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, việc chà xát, ngâm rửa hoặc đắp các chế phẩm không rõ thành phần lên vùng da đang viêm có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ da. Khi da bị xây xước, ẩm ướt và viêm kéo dài, vi khuẩn dễ xâm nhập, làm tăng nguy cơ bội nhiễm.
Qua đánh giá ban đầu, bệnh nhân được xác định bị viêm da mạn tính vùng hai cẳng chân, kèm phù nề, rỉ dịch và bội nhiễm. Bác sĩ cũng chỉ định đánh giá thêm các yếu tố nguy cơ như đặc thù nghề nghiệp phải đứng lâu, tình trạng tuần hoàn tĩnh mạch chi dưới và tiền sử sử dụng các sản phẩm bôi, đắp trước đó.
"Nếu được khám và điều trị ngay từ giai đoạn đầu, tổn thương hoàn toàn có thể được kiểm soát sớm hơn. Tuy nhiên, việc tự điều trị kéo dài bằng nhiều phương pháp đã khiến tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng, bội nhiễm và ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống", bác sĩ Thành cho biết.
Ngứa kéo dài khiến hai cẳng chân phù nề, rỉ dịch, đóng vảy, xuất hiện nhiều mụn mủ do bội nhiễm. Ảnh: BSCC
Điều khiến các bác sĩ lo ngại không chỉ là tổn thương ngoài da mà còn là cách người bệnh đối phó với cơn ngứa kéo dài.
Do ngứa nhiều, đặc biệt về đêm, bệnh nhân thường xuyên mất ngủ, ngủ không sâu, ảnh hưởng đến công việc và tâm lý. Để dễ ngủ hơn, nam thanh niên đã sử dụng rượu gần như liên tục trong suốt khoảng một năm.
Theo người nhà, người mẹ nhiều lần lén đổ bớt rượu trong chai rồi pha thêm nước với hy vọng con trai giảm lượng rượu sử dụng.
Kết quả xét nghiệm cho thấy men gan của bệnh nhân tăng cao. Theo bác sĩ Thành, việc lạm dụng rượu trong thời gian dài là một yếu tố nguy cơ đáng lưu ý. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần được đánh giá đầy đủ chức năng gan để xác định mức độ tổn thương và loại trừ các nguyên nhân khác.
Ngoài ra, bệnh nhân còn có biểu hiện lo âu, chán nản và suy giảm nghiêm trọng chất lượng giấc ngủ.
"Ngứa kéo dài không chỉ gây khó chịu trên da mà còn làm người bệnh mất ngủ, giảm khả năng lao động, ảnh hưởng đến tâm lý và các mối quan hệ trong gia đình. Khi người bệnh phải tìm đến rượu để quên ngứa hoặc dễ ngủ, vấn đề da liễu đã không còn đơn thuần là bệnh ngoài da nữa", bác sĩ Thành nhận định.
Đừng xem nhẹ các bệnh da liễu kéo dài
Theo bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, không ít người có thói quen tự điều trị bệnh da bằng cách tắm lá, ngâm nước muối, bôi thuốc truyền miệng hoặc sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc. Những phương pháp này có thể gây kích ứng, dị ứng tiếp xúc, làm tổn thương hàng rào bảo vệ da, thậm chí khiến tình trạng viêm và nhiễm khuẩn trở nên nghiêm trọng hơn.
Với trường hợp trên, bác sĩ yêu cầu bệnh nhân dừng hoàn toàn việc tắm lá, ngâm rửa và đắp các loại thuốc không rõ thành phần. Người bệnh được làm sạch vùng tổn thương, điều trị kiểm soát viêm, giảm ngứa, phục hồi hàng rào bảo vệ da. Tùy mức độ bội nhiễm, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng khuẩn tại chỗ hoặc toàn thân kết hợp các thuốc bôi phù hợp.
Song song với điều trị da, bệnh nhân được khuyến cáo ngừng sử dụng rượu, theo dõi chức năng gan, điều chỉnh chế độ nghỉ ngơi và đánh giá sức khỏe tâm thần nếu tình trạng mất ngủ, lo âu kéo dài.
Theo bác sĩ, nếu tuân thủ điều trị, các biểu hiện cấp tính như rỉ dịch, mụn mủ, phù nề và ngứa có thể cải thiện sau vài tuần đầu. Tuy nhiên, thời gian hồi phục còn phụ thuộc vào nguyên nhân nền, mức độ tổn thương, tình trạng tuần hoàn chi dưới cũng như sự hợp tác của người bệnh.
ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, Thành viên Hội Da liễu Việt Nam trong một lần khám cho bệnh nhân. Ảnh: BSCC
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên đến cơ sở chuyên khoa da liễu khi có các biểu hiện như: Ngứa kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt; Tổn thương da đỏ lan rộng hoặc tái phát nhiều lần; Da phù nề, rỉ dịch, đóng vảy tiết; Xuất hiện mụn mủ, sưng nóng, đau hoặc có dấu hiệu nhiễm khuẩn; Đã tự điều trị nhưng bệnh không cải thiện hoặc ngày càng nặng.
"Điều trị bệnh da không chỉ nhằm làm lành các tổn thương bên ngoài mà còn phải tìm đúng nguyên nhân, kiểm soát cơn ngứa, phục hồi giấc ngủ và ngăn ngừa những hệ lụy về tâm lý cũng như sức khỏe toàn thân", bác sĩ Nguyễn Tiến Thành nhấn mạnh.
Từ trường hợp trên, chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các bệnh da kéo dài và tuyệt đối không tự ý sử dụng lá cây, thuốc nam, thuốc bôi truyền miệng hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc để điều trị.
Một tổn thương da tưởng chừng đơn giản nhưng nếu điều trị sai cách có thể khiến người bệnh rơi vào vòng luẩn quẩn: ngứa kéo dài, mất ngủ, tự chữa không đúng, bệnh ngày càng nặng và sức khỏe toàn thân bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
