Giảm mức phạt tù tối đa đối với người dưới 18 tuổi phạm tội từ 01/01/2026
Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024 gồm 10 chương và 179 điều. Trong đó, để thể hiện chính sách nhân văn, tiến bộ, luật quy định giảm mức phạt tù tối đa đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội từ 12 năm xuống 9 năm tù; với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là từ 18 năm xuống 15 năm tù. Trường hợp phạm 5 loại tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe và ma túy thì mức hình phạt theo quy định của pháp luật hiện hành: giết người, hiếp dâm, hiếp dâm người dưới 16 tuổi, cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, sản xuất trái phép chất ma túy.
Quy định này nhằm thể chế hóa yêu cầu của Đảng về "coi trọng việc hoàn thiện chính sách hình sự..., đề cao hiệu quả phòng ngừa và tính hướng thiện trong xử lý người phạm tội", phù hợp với xu hướng chung của các nước trên thế giới.
Quy định mới cũng vừa bảo đảm mức hình phạt và tổng hợp hình phạt phù hợp với người chưa thành niên, vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật và an toàn cho cộng đồng.
Luật trên có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Luật Nhà giáo 2025
Luật Nhà giáo 2025 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, gồm 9 chương, 42 điều, quy định nhà giáo công lập và ngoài công lập đều được hưởng trợ cấp theo tính chất công việc, theo vùng; được hỗ trợ đào tạo, chăm sóc sức khỏe; được bố trí hoặc hỗ trợ nhà ở khi công tác tại vùng đặc biệt khó khăn.
Luật cũng ưu tiên thu hút, trọng dụng người có tài năng, trình độ cao về vùng khó khăn hoặc lĩnh vực trọng yếu. Cùng với tiền lương, các chính sách này là giải pháp tổng thể nhằm thu hút người giỏi, giữ chân nhà giáo và bảo đảm chất lượng đồng đều giữa các vùng miền.
Đáng chú ý, giáo viên mầm non được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm mà không bị giảm tỉ lệ lương hưu nếu đủ 15 năm đóng BHXH. Ngược lại, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo lĩnh vực đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn.
Những luật vừa được Quốc hội thông qua có hiệu lực trong năm 2026 không chỉ tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng cho việc bảo vệ, khai thác và phát huy tối đa nguồn lực con người, xuyên suốt từ giáo dục đến thị trường lao động. Ảnh minh họa
Quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai
Quốc hội ban hành Nghị quyết 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Trong đó, Bảng giá đất được xây dựng theo loại dất, khu vực, vị trí. Đối với khu vực có bản đồ địa chính dạng số và cơ sở dữ liệu giá đất thì được xây dựng bảng giá đất đến từng thửa đất.
Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định bảng giá đất, công bố và áp dụng từ ngày 1/1/2026; sửa đổi, bổ sung bảng giá đất khi cần thiết.
Đối với các trường hợp áp dụng giá đất cụ thể quy định tại Điều 160 của Luật Đất đai nhưng đến ngày Nghị quyết này có hiệu lực thi hành (1/1/2026), cơ quan, người có thẩm quyền chưa ban hành quyết định về giá đất cụ thể thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc áp dụng xác định giá đất theo quy định của Nghị quyết này hoặc tiếp tục xác định giá đất cụ thể theo quy dịnh của Luật Đất đai.
Trường hợp quyết định việc áp dụng xác định giá đất theo quy định của Nghị quyết này thì thời điểm tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất là thời điểm cơ quan, người có thẩm quyền ban hành đầy đủ căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định của Nghị quyết này.
Quốc hội yêu cầu, cơ quan, người có thấm quyền phải ban hành đầy đủ căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền bồi thường về đất theo quy định của Nghị quyết này chậm nhất đến ngày 1/7/2026.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (có hiệu lực từ 1/1/2026)
Ngày 26/6/2025, tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã chính thức thông qua Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (Luật số 91/2025/QH15).
Theo đó, có một số quy định đáng chú ý như nghiêm cấm mua bán dữ liệu cá nhân; doanh nghiệp phải xóa dữ liệu cá nhân người lao động sau khi chấm dứt hợp đồng; mạng xã hội không được yêu cầu cung cấp hình ảnh, video chứa nội dung về giấy tờ tùy thân làm yếu tố xác thực...
Trong đó, Khoản 2 Điều 25 quy định về trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng người lao động. Theo đó, doanh nghiệp sau khi chấm dứt hợp đồng phải có trách nhiệm:
- Tuân thủ quy định của Luật này, pháp luật về lao động, việc làm, pháp luật về dữ liệu và quy định khác của pháp luật có liên quan;
- Dữ liệu cá nhân của người lao động phải lưu trữ trong thời hạn theo quy định của pháp luật hoặc theo thỏa thuận;
- Phải xóa, hủy dữ liệu cá nhân của người lao động khi chấm dứt hợp đồng, trừ trường hợp theo thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định khác.
Luật Việc làm (có hiệu lực từ 1/1/2026)
Luật Việc làm số 74/2025/QH15 được Quốc hội khoá XV thông qua ngày 16/6/2025, gồm 08 Chương, 55 Điều.
Luật Việc làm năm 2025 quy định chính sách hỗ trợ tạo việc làm, đăng ký lao động, hệ thống thông tin thị trường lao động, phát triển kỹ năng nghề, dịch vụ việc làm, bảo hiểm thất nghiệp, quản lý nhà nước về việc làm và áp dụng đối với tất cả người lao động là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên có khả năng lao động và có nhu cầu làm việc (bao gồm cả người lao động có quan hệ lao động và người lao động không có quan hệ lao động, người thất nghiệp).
Luật Việc làm năm 2025 đã tập trung sửa đổi các nội dung lớn, trọng tâm như: mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp nhằm tăng cường diện bao phủ chính sách và phù hợp với Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024; linh hoạt mức đóng bảo hiểm thất nghiệp (tối đa bằng 1% tiền lương tháng); đơn giản hoá điều kiện, giảm thủ tục hành chính cho người lao động và người sử dụng lao động trong tiếp cận và thụ hưởng các chế độ bảo hiểm thất nghiệp (Tư vấn, giới thiệu việc làm; Hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; Trợ cấp thất nghiệp; Hỗ trợ người sử dụng lao động đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động).
Ảnh minh họa
Luật Dân số 2025 ra đời
Luật Dân số 2025 được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong định hướng chính sách dân số quốc gia từ kế hoạch hóa gia đình sang phát triển dân số bền vững.
Luật quy định rõ quyền tự quyết về số lượng con của cá nhân và các cặp vợ chồng, đồng thời bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ phù hợp với bối cảnh già hóa dân số và mức sinh giảm.
Luật Dân số 2025 dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm ổn định quy mô, cơ cấu và chất lượng dân số trong giai đoạn mới.
Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế - bước tiến đáng kể trong chính sách bảo hiểm y tế
Trong năm 2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (số 51/2024/QH15) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách an sinh y tế của Việt Nam.
Luật mới tập trung hoàn thiện cơ chế tham gia và thụ hưởng bảo hiểm y tế theo hướng công bằng, bền vững hơn, đặc biệt chú trọng nhóm yếu thế, người nghèo, cận nghèo, người lao động khu vực phi chính thức và cư dân vùng khó khăn.
Một số quy định được điều chỉnh nhằm mở rộng phạm vi quyền lợi, giảm gánh nặng chi trả trực tiếp của người bệnh, đồng thời tăng cường quản lý, minh bạch quỹ BHYT gắn với chuyển đổi số hồ sơ khám chữa bệnh. Việc luật có hiệu lực từ giữa năm 2025 được kỳ vọng góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu, củng cố mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn mới.
Tăng mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động
Theo quy định tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, từ 1/1/2026 mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động tăng từ 250.000 đồng - 350.000 đồng/tháng so với quy định tại Nghị định 74/2024/NĐ-CP.
Nghị định số 293/2025/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu tháng và mức lương tối thiểu giờ áp dụng đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.
Đối tượng áp dụng Nghị định gồm:
Thứ nhất, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động.
Thứ hai, người sử dụng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động, bao gồm: Doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp. Cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc cho mình theo thỏa thuận. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc thực hiện mức lương tối thiểu quy định tại Nghị định này.
Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng được quy định như sau: Vùng I tăng 350.000 đồng, từ 4.960.000 đồng/tháng lên 5.310.000 đồng/tháng; Vùng II tăng 320.000 đồng, từ 4.410.000 đồng/tháng lên 4.730.000 đồng/tháng; Vùng III tăng 280.000 đồng từ 3.860 đồng/tháng lên 4.140.000 đồng/tháng; Vùng IV tăng 250.000 đồng từ 3.450.000 đồng/tháng lên 3.700.000 đồng/tháng.
Mức lương tối thiểu theo giờ tại vùng I tăng từ 23.800 đồng/giờ lên 25.500 đồng/giờ, vùng II từ 21.200 đồng/giờ lên 22.700 đồng/giờ, vùng III từ 18.600 đồng/giờ lên 20.000 đồng/giờ, vùng IV từ 16.600 đồng/giờ lên 17.800 đồng/giờ.
Như vậy, mức lương tối thiểu nêu trên tăng từ 250.000 đồng - 350.000 đồng/tháng (tương ứng tỷ lệ bình quân 7,2%)
