UBND TP.Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung gửi HĐND thành phố, đề nghị ban hành Nghị quyết thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1. Đáng chú ý, so với phương án trước, đề án đã bỏ nội dung cấm xe máy chạy xăng, thay bằng lộ trình hạn chế và kiểm soát phương tiện theo từng giai đoạn.
Theo VietnamNet, giai đoạn 1 dự kiến triển khai từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, thí điểm tại phường Hoàn Kiếm. Khu vực thí điểm rộng khoảng 0,5 km2, dân số khoảng 20.000 người, được giới hạn bởi các tuyến phố Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ.
Tại khu vực này, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ gồm ô tô, xe máy và mô tô sẽ bị cấm lưu thông từ 19h đến 24h vào các tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần.
Ngoài khung giờ trên, thành phố áp dụng biện pháp hạn chế theo từng nhóm phương tiện tại khu vực 2 - vùng phố cổ nằm trong các tuyến Tràng Thi, Phùng Hưng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền và Hàng Khay.
Đối với xe máy công nghệ chạy xăng, đề án không cấm nhưng khuyến khích hạn chế hoạt động, đồng thời yêu cầu các nền tảng gọi xe điều hướng phương tiện và thúc đẩy chuyển đổi sang xe sạch hơn.
Xe máy cá nhân chạy xăng không bị cấm, song thành phố khuyến khích người dân chuyển sang giao thông công cộng, phương tiện phi cơ giới hoặc xe sử dụng năng lượng sạch, đáp ứng lộ trình khí thải.
Theo đề xuất, ô tô trên 16 chỗ (trừ xe buýt, xe đưa đón học sinh và công nhân viên) bị hạn chế hoạt động trong giờ cao điểm từ 6h-9h và 16h-19h30. Trường hợp cần lưu thông phải được Công an TP Hà Nội chấp thuận bằng văn bản.
Xe tải dưới 2 tấn chỉ được hoạt động ngoài giờ cao điểm, còn xe tải từ 2 đến 3,5 tấn chỉ được lưu thông từ 21h đến 6h sáng hôm sau, trừ trường hợp được cơ quan chức năng cho phép.
Riêng các loại xe tải trên 3,5 tấn bị cấm lưu thông hoàn toàn trong vùng phát thải thấp.
Bên cạnh đó, thành phố khuyến khích các loại ô tô chở học sinh, xe buýt, xe đưa đón người lao động và ô tô cá nhân chuyển đổi sang xe sử dụng năng lượng sạch hoặc đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 4 trở lên.
Các khu vực lưu thông ở khu vực Hồ Gươm. (Ảnh: VnExpress)
Giai đoạn 2, từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, Hà Nội dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam. Khu vực này được giới hạn bởi các tuyến Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam và Lê Duẩn.
Ngoài các quy định của giai đoạn 1, thành phố đề xuất cấm xe máy, xe gắn máy chạy xăng hoạt động kinh doanh qua nền tảng ứng dụng trong khu vực thí điểm từ năm 2027. Đồng thời, ô tô không đạt quy chuẩn khí thải mức 4 cũng không được phép lưu thông.
Đáng chú ý, xe máy và xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh qua các nền tảng gọi xe công nghệ sẽ không được lưu thông trong khu vực thí điểm.
Giai đoạn 3 triển khai từ ngày 1/1/2028 đến hết năm 2029, mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ khu vực bên trong vành đai 1, gồm 9 phường với diện tích khoảng 26 km2 và dân số khoảng 625.000 người.
Ranh giới vùng phát thải thấp được xác định bởi các tuyến Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi và Cầu Giấy.
Trong giai đoạn này, Hà Nội tiếp tục áp dụng quy định của giai đoạn 2, đồng thời không cho phép xe máy, xe gắn máy không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 lưu thông trong khu vực đối với nhóm phương tiện không kinh doanh qua ứng dụng.
Như vậy, thay vì cấm toàn bộ xe máy chạy xăng như phương án từng được đề xuất, Hà Nội lựa chọn lộ trình kiểm soát theo từng bước, ưu tiên hạn chế phương tiện phát thải cao và thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông xanh tại khu vực trung tâm.
Tuổi trẻ thông tin, giải trình về việc thay đổi đề xuất từ "cấm" sang "khuyến khích hạn chế hoạt động" đối với xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch kinh doanh trên nền tảng công nghệ tại khu vực lõi Hoàn Kiếm từ ngày 1/7/2026, UBND TP Hà Nội cho biết đây là nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp do phụ thuộc vào phương tiện để tạo thu nhập.
Theo đánh giá, nếu cấm ngay xe máy xăng hoạt động trên các nền tảng công nghệ tại khu vực thí điểm số 1, có thể ảnh hưởng tới gần 4.000 tài xế thường xuyên hoạt động, hơn 1 triệu giao dịch mỗi tháng, khoảng 350.000 người dùng và trên 1.000 đối tác nhà hàng, hộ kinh doanh.
