Lắng nghe từng vướng mắc, gỡ khó từ những hồ sơ nhà đất
Trong đời sống, những vướng mắc về đất đai, thừa kế, di chúc hay chuyển nhượng bất động sản thường là những vấn đề phức tạp, không chỉ liên quan đến quy định pháp luật mà còn gắn với hoàn cảnh riêng của mỗi gia đình, mỗi trường hợp đều cần được lắng nghe và xem xét thấu đáo.
Vì vậy, tư vấn pháp luật không chỉ là giải thích quy định mà còn đòi hỏi sự kiên nhẫn, khách quan và thận trọng trong phân tích hồ sơ, giúp người dân hiểu đúng vấn đề và lựa chọn hướng giải quyết phù hợp.
Từ yêu cầu thực tiễn đó, UBND phường Lê Chân phối hợp với Chi hội Luật gia phường Lê Chân và Trung tâm Tư vấn pháp luật số 1 (Hội Luật gia TP.Hải Phòng) tạo điều kiện để người dân trực tiếp trao đổi, tháo gỡ những vướng mắc pháp lý.
Luật gia, luật sư Phạm Minh Tuấn - Tư vấn viên Trung tâm Tư vấn pháp luật số 1, Giám đốc Công ty Luật LFT chia sẻ, quá trình tham gia tuyên truyền, tư vấn pháp luật, ông luôn chú trọng lắng nghe đầy đủ trình bày của người dân, nghiên cứu hồ sơ và làm rõ những thông tin còn thiếu.
Luật gia Phạm Minh Tuấn cùng các đồng nghiệp tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân.
Trên cơ sở đó, sẽ đưa ra các phân tích các căn cứ pháp lý liên quan, hướng dẫn những nội dung cần xác minh, bổ sung trước khi người dân thực hiện thủ tục tại cơ quan có thẩm quyền.
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý doanh nghiệp và tư vấn pháp luật, ông Phạm Minh Tuấn tiếp cận từng trường hợp trên cơ sở tài liệu và quy định hiện hành, không vội đưa ra kết luận khi thông tin chưa đầy đủ.
Việc phân tích rõ những điểm đã có căn cứ, những nội dung cần tiếp tục xác minh giúp người dân hiểu rằng mỗi vấn đề pháp lý cần được giải quyết bằng hồ sơ cụ thể, thay vì chỉ dựa vào suy đoán hoặc kinh nghiệm truyền miệng.
Một trong những nội dung được người dân trên phường Lê Chân quan tâm là điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích chưa có đầy đủ giấy tờ hoặc có nguồn gốc sử dụng từ lâu đời. Trường hợp bà Hoàng Thị Th. (trú tại đường An Kim Hải, phường Lê Chân) đề nghị tư vấn về điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần diện tích khoảng 150m2.
Theo hồ sơ bà cung cấp, tổng diện tích đất đang sử dụng là 201m2, trong đó 50m2 đã được cấp Giấy chứng nhận; phần diện tích còn lại có nguồn gốc mua lại từ năm 2019. Bà cho biết đất được sử dụng tương đối ổn định và gia đình đã thực hiện nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.
Để làm rõ trường hợp này, các tài liệu như bản sao Giấy chứng nhận đối với phần diện tích đã được cấp, sơ đồ trích đo hiện trạng khu đất và chứng từ nộp thuế được đưa ra xem xét. Từ đó, những vấn đề cần tiếp tục rà soát gồm nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, ranh giới, tình trạng tranh chấp, quy hoạch cũng như các giấy tờ có thể chứng minh quyền sử dụng đất.
Việc lắng nghe quá trình sử dụng đất do người dân trình bày, đồng thời đối chiếu với tài liệu hiện có, giúp xác định rõ những nội dung cần bổ sung. Đây cũng là cơ sở để người dân hiểu rằng việc đã sử dụng đất ổn định hoặc thực hiện nghĩa vụ thuế là những thông tin cần được xem xét, nhưng không đương nhiên đồng nghĩa với việc đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận. Khả năng giải quyết cụ thể còn phụ thuộc vào nguồn gốc đất, hồ sơ và các điều kiện theo quy định pháp luật.
Một trường hợp khác liên quan đến nhà đất đã mua nhưng giấy tờ bị thất lạc, trong khi người dân từng được cấp phép xây dựng tạm vào năm 2020 tại địa bàn quận. Với tình huống này, việc xác định hướng giải quyết đòi hỏi phải xem xét nhiều nguồn thông tin, từ giấy tờ giao dịch, hồ sơ gốc, tài liệu xây dựng đến thông tin lưu trữ tại cơ quan có thẩm quyền.
Đáng chú ý, giấy phép xây dựng và giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất có giá trị pháp lý khác nhau. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào giấy phép xây dựng để kết luận về điều kiện cấp Giấy chứng nhận. Người dân cần được giải thích rõ sự khác biệt này, đồng thời hướng dẫn xác định những tài liệu cần tìm kiếm, bổ sung để cơ quan có thẩm quyền có đủ căn cứ xem xét.
Trong mỗi trường hợp, sự thận trọng và khách quan của người tư vấn có ý nghĩa quan trọng. Không chỉ chỉ ra những giấy tờ còn thiếu, việc phân tích rõ căn cứ pháp lý và giới hạn của từng loại tài liệu còn giúp người dân tránh đặt kỳ vọng chưa phù hợp, chủ động hơn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.
Thấu hiểu hoàn cảnh, bảo đảm quyền lợi hợp pháp
Bên cạnh đất đai, những vấn đề liên quan đến di chúc, thừa kế và chuyển nhượng bất động sản cũng được nhiều người dân quan tâm. Đây là những lĩnh vực dễ phát sinh bất đồng bởi quyền lợi của nhiều thành viên trong gia đình có thể cùng liên quan đến một tài sản.
Như trường hợp, bà Tạ Tú Th. đề nghị tư vấn về điều kiện để di chúc viết tay được công nhận hợp pháp; cách phân chia di sản khi cha đã mất, mẹ còn sống, gia đình có bảy người con và một người con đã qua đời; đồng thời tìm hiểu việc xác định người thừa kế trong trường hợp người để lại di sản không có vợ, chồng hoặc con.
Luật gia Tuấn chia sẻ, với những tình huống như vậy, người tư vấn không thể chỉ căn cứ vào số lượng thành viên trong gia đình để đưa ra phương án phân chia. Điều cần thiết là tìm hiểu đầy đủ hoàn cảnh, xác định thời điểm mở thừa kế, xem xét tính hợp pháp của di chúc, quan hệ giữa những người liên quan và các giấy tờ chứng minh.
Qua đó, các bên có thêm cơ sở để trao đổi, thống nhất trên tinh thần tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của nhau, hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp.
Trong lĩnh vực chuyển nhượng, bà Nguyễn Thị M. đề nghị tư vấn về việc mua bán hai lô đất tại khu vực Quán Nam, Lê Chân. Hồ sơ cung cấp gồm giấy ủy quyền sử dụng đất, hai Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giấy tờ căn cước của các bên.
Đối với giao dịch này, những nội dung cần làm rõ bao gồm người có quyền chuyển nhượng, tình trạng pháp lý của từng thửa đất, phạm vi và thời hạn ủy quyền cùng các điều kiện thực hiện giao dịch.
Đặc biệt, giấy ủy quyền không mặc nhiên thay thế hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Vì vậy, việc kiểm tra phạm vi đại diện và xác định đúng thủ tục pháp lý là yêu cầu cần thiết trước khi các bên tiến hành giao dịch.
Từ những trường hợp cụ thể có thể thấy, mỗi hồ sơ đều có những đặc điểm riêng, không thể áp dụng một cách giải quyết chung cho tất cả. "Người tư vấn cần giữ thái độ khách quan, không vội nghiêng về nhận định của một bên khi chưa có đủ căn cứ, đồng thời tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của những người có liên quan", luật gia Tuấn nói.
Ông nhấn mạnh, sự thấu hiểu hoàn cảnh của người dân cần song hành với nguyên tắc làm việc dựa trên chứng cứ và quy định pháp luật. Đây cũng là điều làm nên ý nghĩa của hoạt động tư vấn pháp luật tại cơ sở.
Khi được lắng nghe và giải thích cặn kẽ, người dân không chỉ biết mình cần làm gì tiếp theo mà còn hiểu rõ hơn vì sao phải thực hiện những thủ tục đó, quyền lợi của mình được pháp luật bảo vệ đến đâu và những rủi ro nào cần chủ động phòng tránh.
