Mới đây, Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh) cho biết, các bác sĩ Khoa Mắt của bệnh viện vừa tiếp nhận và thăm khám cho một bệnh nhân nam trẻ tuổi trong tình trạng lồi mắt, đau đầu kéo dài, mắt đỏ và thị lực suy giảm.
Bệnh nhân là anh Triệu Q.S. (24 tuổi, trú tại xã Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh). Theo khai thác bệnh sử, khoảng 9 tháng trước, anh S. từng bị chấn thương sọ não do tai nạn giao thông và đã được phẫu thuật. Tuy nhiên, khoảng 5 tháng gần đây, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau đầu dai dẳng, mắt phải đỏ, đau nhức, lồi dần ra phía trước và nhìn mờ ngày càng tăng.
Qua thăm khám và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ ghi nhận mắt phải của bệnh nhân có thị lực chỉ còn 1/10, lồi nhiều, lác trong, giãn tĩnh mạch thượng củng mạc, kết mạc cương tụ toàn bộ, giác mạc phù, đồng tử giãn 4mm, phản xạ ánh sáng yếu; mắt trái cũng có biểu hiện lồi nhẹ. Kết quả chụp cắt lớp vi tính mạch máu não cho thấy hình ảnh thông động mạch cảnh, xoang hang hai bên.
Trên cơ sở đó, bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh lý thông động mạch cảnh xoang hang và được tư vấn phương án điều trị phù hợp.
Đỏ mắt kéo dài không khỏi, bác sĩ phát hiện thông động mạch cảnh xoang hang
Bệnh hiếm dễ bị chẩn đoán nhầm
Theo bác sĩ Hoàng Thị Luyến, Phó Trưởng Khoa Mắt, Bệnh viện Bãi Cháy, thông động mạch cảnh xoang hang là một bệnh lý hiếm gặp, thuộc nhóm bệnh mạch máu não – thần kinh, song lại rất dễ bị chẩn đoán nhầm.
“Các biểu hiện ban đầu của bệnh thường giống với nhiều bệnh lý về mắt như viêm kết mạc, glôcôm… với các triệu chứng như lồi mắt một bên tăng dần theo thời gian, đỏ mắt kéo dài không đáp ứng điều trị thông thường, nhìn mờ, song thị (nhìn đôi), đau nhức hốc mắt, đau đầu âm ỉ. Một số trường hợp hiếm gặp còn có thể nghe thấy tiếng thổi trong đầu, dấu hiệu khá đặc hiệu”, bác sĩ Luyến cho biết.
Nếu không được thăm khám và chẩn đoán chính xác tại các cơ sở y tế có chuyên khoa sâu về mắt và thần kinh, người bệnh có thể bị trì hoãn điều trị, bỏ lỡ “thời gian vàng” can thiệp. Hệ quả là hàng loạt biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra như giảm thị lực không hồi phục, mù lòa, liệt vận nhãn, ảnh hưởng thẩm mỹ vùng mắt; thậm chí xuất hiện biến chứng thần kinh như tăng áp lực nội sọ, xuất huyết não, đe dọa tính mạng.
Giải thích rõ hơn về cơ chế bệnh sinh, bác sĩ Luyến cho biết, thông động mạch cảnh – xoang hang (Carotid–cavernous fistula – CCF) là tình trạng thông nối bất thường giữa động mạch cảnh và xoang tĩnh mạch hang, làm cản trở quá trình dẫn lưu máu của xoang hang cũng như các tĩnh mạch vùng hốc mắt.
Sự ứ trệ tuần hoàn này khiến áp lực tĩnh mạch thượng củng mạc tăng cao, đồng thời làm giảm lưu lượng máu động mạch đến các dây thần kinh sọ não đi qua xoang hang, từ đó gây ra hàng loạt biểu hiện tại mắt và thần kinh.
Nam bệnh nhân đối mặt nguy cơ mù lòa vì bệnh hiếm
Theo thống kê, khoảng 75% trường hợp thông động mạch cảnh xoang hang xảy ra sau chấn thương, đặc biệt là chấn thương đầu mặt, do động mạch cảnh trong bị rách. Một số nguyên nhân khác ít gặp hơn gồm vỡ túi phình động mạch cảnh trong xoang hang hoặc biến chứng sau các phẫu thuật vùng tuyến yên, xoang bướm.
Việc chẩn đoán và điều trị bệnh lý này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa như mắt, thần kinh, chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp. Dù phẫu thuật điều trị tiềm ẩn nhiều nguy cơ và kỹ thuật phức tạp, song với sự phát triển của y học hiện đại, phương pháp can thiệp nội mạch hiện nay được ưu tiên lựa chọn nhờ ưu điểm ít xâm lấn và mang lại hiệu quả điều trị cao.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên chủ quan khi có các biểu hiện như lồi mắt, đỏ mắt kéo dài, đau đầu, nhìn mờ, nhìn đôi… đặc biệt sau chấn thương vùng đầu – mặt và điều trị bằng thuốc thông thường không cải thiện.
“Khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường nói trên, người bệnh cần đến sớm các cơ sở y tế có chuyên khoa sâu về mắt và thần kinh để được thăm khám, chẩn đoán chính xác, loại trừ bệnh lý thông động mạch cảnh xoang hang và được tư vấn phương pháp điều trị kịp thời, phù hợp”, bác sĩ Luyến nhấn mạnh.
