Ở nhiều vùng miền núi, rau lỗ bình vốn không phải thứ gì xa lạ. Cây thường xuất hiện tại những nơi có độ ẩm cao, ven suối hoặc quanh hàng rào. Trước đây, người dân chủ yếu hái rau mọc tự nhiên để phục vụ bữa ăn hàng ngày của gia đình.
Rau lỗ bình phân bố tại nhiều khu vực từ Bắc vào Nam, trong đó có các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên. Thoạt nhìn, loại rau này có thể khiến một số người nhầm lẫn với rau càng cua. Tuy nhiên, rau lỗ bình sở hữu hương vị riêng biệt, nổi bật với vị chua dịu, giòn và thanh mát.

Vốn là loại rau mọc tự nhiên ở những khu vực ẩm ướt ven suối, quanh hàng rào tại nhiều vùng miền núi, rau lỗ bình nay đã trở thành đặc sản được người thành thị ưa chuộng nhờ hương vị chua dịu, giòn và thanh mát. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Từ thứ rau dân dã này, người dân địa phương có thể chế biến thành nhiều món ăn như rau luộc, xào tỏi, salad, bánh xèo hay dùng làm rau ăn kèm lẩu. Chính hương vị khác biệt ấy đã giúp rau lỗ bình dần được nhiều thực khách ở thành phố biết tới.
Nếu trước đây muốn thưởng thức rau lỗ bình, nhiều người chỉ cần tìm hái ở những khu vực cây mọc tự nhiên thì hiện nay loại rau này đã trở thành một mặt hàng thương mại. Rau sau khi thu hoạch được đóng gói cẩn thận để cung cấp cho các cửa hàng rau, nhà hàng và quán ăn. Trên thị trường, rau lỗ bình được rao bán với giá khoảng 100.000 đồng/kg, tùy vào thời điểm và nơi bán.
Đây là mức giá khá cao nếu so sánh với nhiều loại rau ăn lá quen thuộc. Sự thay đổi này cũng cho thấy hành trình thú vị của nhiều loại rau dại Việt Nam: từ những thứ cây ít được chú ý dần trở thành đặc sản được người thành thị tìm mua nhờ hương vị mới lạ.
Không chỉ dựa vào nguồn rau mọc tự nhiên, một số địa phương đã bắt đầu nhân giống và đưa rau lỗ bình vào canh tác nhằm chủ động nguồn cung. Tại Lâm Đồng, loại rau này được trồng trong điều kiện có kiểm soát để đáp ứng nhu cầu của thị trường, đồng thời giúp hạn chế sự phụ thuộc vào nguồn khai thác ngoài tự nhiên.

Rau lỗ bình có thể chế biến thành nhiều món ngon. Ảnh: Thời báo Văn học Nghệ thuật
Một ưu điểm của rau lỗ bình là thời gian sinh trưởng tương đối nhanh, chỉ sau khoảng 2-3 tháng trồng là cây đã có thể bắt đầu cho thu hoạch. Người dân thường chọn hái phần ngọn và lá non, giữ lại gốc cùng những đoạn thân khỏe để cây tiếp tục phát triển, ra lứa mới. Nếu được cung cấp đủ nước và chăm sóc phù hợp, rau có thể cho thu hoạch nhiều đợt, gần như quanh năm.
Đối với rau mọc tự nhiên, cây thường phát triển mạnh vào mùa mưa, khi độ ẩm trong đất và không khí tăng cao. Đây cũng là thời điểm thuận lợi để người dân tìm hái những ngọn rau non, xanh mướt. Trong khi đó, các vườn trồng nhờ chủ động được nguồn nước tưới và điều kiện chăm sóc có thể duy trì nguồn cung ổn định hơn, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào mùa vụ tự nhiên.
Hiện nay, giá rau lỗ bình tại một số nhà vườn ở Lâm Đồng dao động khoảng 60.000-80.000 đồng/kg. Khi được vận chuyển đến các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM, giá bán loại rau này có thể tăng lên khoảng 100.000 đồng/kg.


