Công dụng của quả sim
VietNamnet dẫn lời Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho biết cây sim (tên khoa học là Rhodomyrtus tomentosa) mọc hoang phổ biến ở các vùng đồi núi, đất cát ven biển và vùng trung du tại Việt Nam.
Đối với nhiều người, đặc biệt là thế hệ 7X và 8X, những đồi sim tím lịm đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ.
Quả sim chín có màu tím sẫm, vị ngọt thanh pha chút chát nhẹ, rất đa năng trong đời sống ẩm thực. Ngoài việc ăn tươi trực tiếp, người dân còn có thể chế biến sim thành mứt, siro, nước giải khát thanh mát cho mùa hè hoặc đem ngâm rượu.
Ngày nay, rượu sim không còn là thức uống tự phát mà đã trở thành một loại đặc sản nổi tiếng, mang thương hiệu đặc trưng của nhiều địa phương như Phú Quốc (Kiên Giang), Quảng Ninh hay các tỉnh ven biển miền Trung, được du khách ưa chuộng.
Đối với nhiều người, đặc biệt là thế hệ 7X và 8X, hình ảnh về quả sim đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ. Ảnh: Báo Nghệ An
Cây sim dưới góc độ y học là một nguồn dược liệu quý. Tiến sĩ Phương cho biết, trong y học cổ truyền, hầu hết các bộ phận của cây sim từ quả, lá, búp non cho đến rễ đều có thể dùng làm thuốc.
Trong đó, quả sim chín thường được dùng để bồi bổ cơ thể, hỗ trợ chức năng hệ tiêu hóa. Ngược lại, lá sim nhờ chứa hàm lượng tanin dồi dào nên thường được ứng dụng để hỗ trợ điều trị tiêu chảy, sát khuẩn ngoài da hoặc làm lành các vết bỏng nhẹ.
Những năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã chứng minh ngoài hàm lượng cao anthocyanin, nhóm sắc tố tự nhiên tạo nên màu tím đặc trưng, quả sim còn giàu các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ khác như flavonoid, polyphenol và vitamin C.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy, chiết xuất từ quả sim có khả năng chống oxy hóa vượt trội, trung hòa hiệu quả các gốc tự do gây hại. Đồng thời, loài quả này còn ghi nhận các tác dụng kháng viêm, hỗ trợ bảo vệ tế bào gan, kháng khuẩn và cải thiện quá trình chuyển hóa của cơ thể.
“Đặc biệt, cây sim còn chứa rhodomyrton, một hợp chất quý được phân lập từ lá sim. Hoạt chất này đang thu hút sự chú ý lớn từ giới nghiên cứu quốc tế nhờ đặc tính kháng khuẩn cực mạnh, đặc biệt hiệu quả đối với một số vi khuẩn gram dương, điển hình là tụ cầu vàng Staphylococcus aureus. Đây có thể coi là một trong những hoạt chất nổi bật và giá trị nhất của loài cây này”, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh.
Những nhóm người nên thận trọng khi dùng quả sim
Theo tờ Người đưa tin, mặc dù quả sim có nhiều công dụng tuyệt vời nhưng không phải ai cũng phù hợp khi sử dụng loại quả này.
Người đang bị táo bón, trĩ phát đợt cấp hoặc phân khô kết: Hàm lượng tanin cao trong quả sim có tác dụng thu liễm, làm giảm nhu động ruột và săn niêm mạc. Bên cạnh đó, chất xơ không hòa tan lớn nếu thiếu nước sẽ hút dịch trong ruột. Vì vậy nếu dùng sim khi đang táo bón sẽ làm phân càng khô cứng, gây đại tiện bí kết nặng hơn, nứt kẽ hậu môn hoặc làm các búi trĩ sưng đau, chảy máu nghiêm trọng hơn.
Quả sim chín thường được dùng để bồi bổ cơ thể, hỗ trợ chức năng hệ tiêu hóa. Ảnh: Báo Nghệ An
Người có thể trạng thực nhiệt, hỏa nhiệt cường thịnh: Quả sim tuy tính bình nhưng có vị ngọt chát, vừa bổ vừa thu liễm, cố sáp. Trong Đông y, các trường hợp có thực nhiệt với các biểu hiện cơ thể đang viêm nhiễm cấp tính, sốt cao, rêu lưỡi vàng dày, miệng đắng, khát nước, đi tiểu vàng đặc... cần được thanh nhiệt, giải độc, hạ hỏa, tả hạ. Lúc này sử dụng quả sim sẽ góp phần giữ lại hỏa nhiệt, yếu tố gây bệnh bị giữ lại bên trong cơ thể làm bệnh nhiệt trầm trọng hơn hoặc kéo dài dai dẳng.
Người bị viêm dạ dày cấp, loét dạ dày - hành tá tràng: Khi ăn sim tươi, đặc biệt là quả chưa chín kỹ hay quả chín ương, hoặc uống nước sắc sim quá đặc, lượng tanin tự do và axit hữu cơ sẽ kết hợp với protein trong niêm mạc dạ dày, gây kích ứng mạnh vách dạ dày, gây ra cảm giác cồn cào, buồn nôn, đau thắt vùng thượng vị hoặc làm vết loét dạ dày tiến triển xấu hơn.
Phụ nữ mang thai cần cẩn trọng: Rượu sim vốn là chế phẩm phổ biến nhất của quả sim có chứa cồn là chất chống chỉ định tuyệt đối cho sự phát triển hệ thần kinh của thai nhi. Mặc dù sim phơi khô sắc nhẹ có tác dụng an thai trong một số bài thuốc cổ truyền, nhưng đặc tính thu liễm mạnh của nó rất dễ khiến phụ nữ có thai tăng nguy cơ bị táo bón thai kỳ, có thể dẫn đến các không tốt.
Trẻ dưới 3 tuổi và người có đường tiêu hóa nhạy cảm: Chức năng tỳ vị và hệ vi sinh đường ruột của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện. Hạt sim cứng kết hợp với lượng tanin cao có thể làm trẻ bị đầy hơi, chướng bụng, thậm chí tắc ruột nhẹ nếu nuốt phải nhiều hạt sim tươi.
