Atisô thúc đẩy gan thải độc tự nhiên
Theo Thanh Niên, gan được ví như nhà máy hóa chất của cơ thể, có nhiệm vụ thải độc, tổng hợp protein và chuyển hóa chất béo. Trong quá trình này, gan sản sinh ra các enzym chuyển hóa để trung hòa các chất độc, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Hợp chất chính trong atisô là cynarin. Chất này được khoa học chứng minh có khả năng kích thích tiết mật, hỗ trợ gan đào thải các chất chuyển hóa qua đường tiêu hóa.
Bảo vệ tế bào gan
Căng thẳng ô xy hóa là một trong những nguyên nhân chính gây tổn thương tế bào gan, đặc biệt ở người bị gan nhiễm mỡ, viêm gan hoặc sử dụng thuốc dài ngày. Các polyphenol trong atisô, đặc biệt là luteolin và chlorogenic a xít, có khả năng trung hòa gốc tự do và ngăn chặn quá trình ô xy hóa các a xít béo không bão hòa trong màng tế bào. Đây là nguyên nhân khiến màng tế bào gan bị phá hủy.
Nghiên cứu đăng trên chuyên san Frontiers in Pharmacology cho thấy chiết xuất lá atisô giúp giảm đáng kể các dấu hiệu tổn thương gan ở chuột bị gây độc gan bằng carbon tetrachloride, đồng thời tăng nồng độ chất chống ô xy hóa nội sinh quan trọng của gan. Nghiên cứu này cũng cho thấy hiệu quả bảo vệ của atisô tương đương với silymarin, hoạt chất chính trong cây kế sữa.
Hỗ trợ giảm mỡ gan
Một trong những lợi ích nổi bật nhất của atisô là cải thiện chuyển hóa lipid, vốn là yếu tố then chốt trong phòng ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu. Các chất chống ô xy hóa luteolin và cymaroside trong atisô giúp ức chế các enzyme tổng hợp cholesterol của cơ thể, nhờ đó giúp giảm cholesterol trong máu.
Tăng cường tái tạo tế bào gan
Tổn thương gan mạn tính thường dẫn đến xơ hóa gan, do các tế bào sao bị kích hoạt và tiết ra collagen quá mức. Một số bằng chứng khoa học cho thấy luteolin trong atisô có khả năng ức chế sự kích hoạt này, giúp giảm tích tụ mô xơ và thúc đẩy tái tạo tế bào gan.
Giảm viêm gan nhẹ
Viêm nhẹ ở gan là tình trạng phổ biến ở người ăn uống nhiều dầu mỡ hoặc lạm dụng rượu bia. atisô chứa nhiều inulin, một loại prebiotic tự nhiên giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột và giảm sản sinh endotoxin, những chất gây viêm lan truyền từ ruột đến gan.
Ngoài ra, atisô còn giúp kích thích tiết dịch vị, giảm đầy hơi và cải thiện tiêu hóa chất béo, nhờ đó gan không phải hoạt động quá mức sau bữa ăn nhiều dầu mỡ.
Dù có nhiều lợi ích, atisô cũng cần được sử dụng đúng liều lượng. Lượng chiết xuất hoặc trà atisô an toàn tương đương khoảng 1-2 ly mỗi ngày, tương ứng 2-4 gram lá khô pha nước nóng. Dùng quá nhiều atisô có thể gây đầy bụng hoặc hạ huyết áp nhẹ ở người nhạy cảm. Người có huyết áp thấp, tắc mật hoặc đang dùng thuốc lợi mật nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng atisô thường xuyên, theo Verywell Health.
Những công dụng khác của trà atisô mà bạn chưa biết
Cải thiện sức khỏe tiêu hóa
Atiso là một nguồn chất xơ tuyệt vời, giúp giữ cho hệ thống tiêu hóa luôn khỏe mạnh bằng cách thúc đẩy vi khuẩn đường ruột, giảm nguy cơ mắc một số bệnh ung thư ruột, giảm táo bón và tiêu chảy.
Chiết xuất atiso hoặc trà cũng có thể giải quyết các triệu chứng khó tiêu, chẳng hạn như đầy hơi, buồn nôn và ợ nóng. Atiso chứa inulin - một loại chất xơ hoạt động như một prebiotic. Cynarin - một hợp chất xuất hiện tự nhiên trong atiso - có thể kích thích sản xuất mật, tăng tốc độ di chuyển của ruột và cải thiện quá trình tiêu hóa một số chất béo.
Hỗ trợ điều trị triệu chứng của hội chứng ruột kích thích
Theo Phụ nữ Việt Nam, hội chứng ruột kích thích (IBS) là một tình trạng ảnh hưởng đến hệ thống tiêu hóa; có thể gây đau dạ dày, chuột rút, tiêu chảy, đầy hơi, táo bón.
Uống nhiều trà atiso có thể làm giảm các triệu chứng của căn bệnh này. Một số hợp chất trong atiso có đặc tính chống co thắt, giúp ngăn chặn tình trạng co thắt cơ phổ biến trong IBS, cân bằng vi khuẩn đường ruột và giảm viêm. Các tác dụng này đã được chứng minh trong các nghiên cứu sau:
- Một nghiên cứu ở những người bị IBS được cho uống chiết xuất lá atiso hàng ngày trong sáu tuần. Tác dụng là 96% người tham gia giảm bớt các triệu chứng, và nhận định rằng nó có tác dụng hơn các phương pháp điều trị IBS khác, chẳng hạn như thuốc chống nôn và thuốc nhuận tràng.
- Một nghiên cứu khác ở 208 người mắc IBS đã phát hiện ra rằng tiêu thụ 1-2 viên chiết xuất lá atiso hàng ngày trong hai tháng, giúp giảm 26% triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống thêm 20%.
Mặc dù chiết xuất atiso có vẻ hứa hẹn để điều trị các triệu chứng IBS, chúng ta vẫn cần nhiều hơn các nghiên cứu lớn ở con người.
Giúp hạ đường huyết
Chiết xuất atiso đã được chứng minh là làm chậm hoạt động của alpha-glucosidase - một loại enzyme phá vỡ tinh bột thành glucose, có khả năng ảnh hưởng đến lượng đường trong máu.
Một nghiên cứu ở 39 người trưởng thành thừa cân cho thấy, tiêu thụ chiết xuất từ đậu và atiso hàng ngày trong suốt hai tháng làm giảm mức đường huyết so với việc không bổ sung.
Một nghiên cứu nhỏ khác chỉ ra rằng, tiêu thụ atiso luộc trong bữa ăn làm giảm lượng đường trong máu và insulin 30 phút sau khi ăn. Đáng chú ý, tác dụng này chỉ thấy ở những người trưởng thành khỏe mạnh không mắc hội chứng chuyển hóa.
Có tác dụng chống ung thư
Các nghiên cứu trên động vật và ống nghiệm cho thấy rằng chiết xuất atiso làm suy yếu sự phát triển ung thư.
Một số chất chống oxy hóa - bao gồm rutin, quercetin, silymarin và axit gallic - trong atiso được cho là đóng vai trò quan trọng nhất trong việc này. Ví dụ, silymarin đã được tìm thấy với khả năng ngăn ngừa và điều trị ung thư da trong các nghiên cứu trên động vật và ống nghiệm.
Mặc dù những kết quả này đầy hứa hẹn, nhưng không có nghiên cứu nào từng được thực hiện trên con người. Chúng ta cần nhiều nghiên cứu hơn về vấn đề này.
Có tác dụng giảm cân
Trà atiso có giảm cân không? Câu trả lời là có. Trà atiso có chứa nhiều natri glycocholate cũng như natri taurocholate. Hai hoạt chất này có khả năng phân giải chất béo hiệu quả.
Uống trà atiso đúng cách
- Uống đều đặn hàng ngày để atiso phát huy hết hiệu quả.
- Bảo quản trà atiso ở nơi thoáng mát, nên pha và uống luôn.
- Không uống quá 1 ly trà mỗi ngày nếu mắc bệnh khó ngủ, và không uống sau 16 giờ.
Làm thế nào để thêm atiso vào chế độ ăn uống? Ngoài sử dụng để làm trà, hoa atiso thực chất có thể chế biến ra thành rất nhiều món ăn khác. Hấp, luộc, nướng, rang hoặc xào đều ổn. Bạn cũng có thể tẩm bột, thêm gia vị và các gia vị khác để tăng thêm hương vị.
