Theo báo Người lao động, căn cứ Luật BHXH năm 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, với người hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ lương.
Mức lương này được xây dựng theo thang, bảng lương của doanh nghiệp và ghi trong hợp đồng lao động.
Phụ cấp lương nhằm bù đắp điều kiện lao động, tính chất phức tạp, điều kiện sinh hoạt hoặc thu hút lao động, nhưng không gồm khoản mang tính biến động theo năng suất, chất lượng công việc. Các khoản bổ sung khác phải xác định được mức tiền cụ thể, trả ổn định, không phụ thuộc kết quả công việc.
Cơ quan BHXH khuyến nghị người lao động chú ý mức lương ghi trong hợp đồng và việc đóng BHXH đúng, đủ để bảo đảm quyền lợi về ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất; đồng thời đây cũng là trách nhiệm pháp lý của người sử dụng lao động.
Ảnh minh họa
Theo quy định tại Điều 72 Luật BHXH năm 2024 và Điều 15 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là yếu tố quyết định trực tiếp đến mức lương hưu, trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, BHXH một lần, trợ cấp tuất một lần hoặc trợ cấp hằng tháng đối với người không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Đối với người lao động hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được tính trên toàn bộ thời gian đóng. Trường hợp có cả thời gian hưởng lương theo chế độ Nhà nước và theo doanh nghiệp, mức bình quân được tính chung, trong đó phần thời gian theo chế độ Nhà nước áp dụng theo lộ trình nêu trên.
Pháp luật cũng quy định tiền lương đã đóng BHXH phải được điều chỉnh trước khi tính bình quân để bảo đảm giá trị thực. Với khu vực ngoài Nhà nước, tiền lương đã đóng được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng từng thời kỳ; hệ số điều chỉnh do BHXH Việt Nam công bố hằng năm.
Hiện nay, cả nước có hơn 3,5 triệu người nhận lương hưu, trợ cấp. Năm 2024, tiền lương bình quân đóng bảo hiểm xã hội của người lao động thuộc nhóm hành chính, sự nghiệp, đảng đoàn thể là 6,936 triệu đồng, của người lao động thuộc khối doanh nghiệp, hợp tác xã là 6,382 triệu đồng. Chênh lệch tiền lương đóng giữa 2 nhóm đối tượng trên khoảng 9%.
Tính hết năm 2023, mức lương hưu bình quân của nhóm khi nghỉ hưu hưởng chế độ tiền lương của nhà nước là 6,1 triệu đồng/tháng.
Bên cạnh đó, người hưởng lương hưu từ Quỹ bảo hiểm xã hội có mức bình quân là 5,6 triệu đồng/người/tháng, theo báo Dân Trí.
Cách tính mức bình quân tiền lương đóng BHXH để hưởng lương hưu
Báo Thanh Niên đưa tin, theo BHXH Việt Nam, mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là một trong những yếu tố quyết định trực tiếp đến mức lương hưu và các khoản trợ cấp một lần mà người lao động được hưởng khi nghỉ hưu hoặc đủ điều kiện nhận chế độ.
Tại luật BHXH năm 2024 và nghị định hướng dẫn, cách tính này được quy định chi tiết và có sự phân biệt rõ ràng giữa các nhóm đối tượng khác nhau.
Mức này cũng được sử dụng để tính hưởng BHXH một lần, trợ cấp tuất một lần và trợ cấp hằng tháng cho người không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Cụ thể, đối với người lao động có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ lương nhà nước, việc tính bình quân tiền lương sẽ dựa trên số năm đóng BHXH cuối cùng trước khi nghỉ hưu, theo một lộ trình cụ thể:
Tham gia BHXH trước 1/1/1995: tính bình quân của 5 năm cuối.
Tham gia từ 1/1/1995 đến 31/12/2000: tính bình quân của 6 năm cuối.
Tham gia từ 1/1/2001 đến 31/12/2006: tính bình quân của 8 năm cuối.
Tham gia từ 1/1/2007 đến 31/12/2015: tính bình quân của 10 năm cuối.
Tham gia từ 1/1/2016 đến 31/12/2019: tính bình quân của 15 năm cuối.
Tham gia từ 1/1/2020 đến 31/12/2024: tính bình quân của 20 năm cuối.
Tham gia từ 1/1/2025 trở đi: tính bình quân của toàn bộ thời gian đóng BHXH.
