Sinh ra và lớn lên ở Sơn La, tuổi thơ của Lầu Thị Dợ (25 tuổi, người dân tộc Mông, hiện là giáo viên tiếng Anh duy nhất tại Trường THCS Pắc Ngà, xã Pắc Ngà, tỉnh Sơn La) gắn liền với những ngôi trường còn nhiều thiếu thốn về điều kiện học tập. Bắt đầu làm quen với tiếng Anh từ năm lớp 6, việc học của cô khi ấy chủ yếu xoay quanh sách giáo khoa, từ vựng và ngữ pháp, trong khi cơ hội thực hành nghe, nói và giao tiếp rất hạn chế.
Khi chuyển đến học tại Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc (tỉnh Thái Nguyên), những hạn chế về ngoại ngữ càng khiến Dợ gặp nhiều khó khăn. So với các bạn cùng lớp, cô chậm hơn trong việc đọc hiểu văn bản, viết đoạn văn và giao tiếp bằng tiếng Anh. Không ít lần, Dợ không hiểu nội dung bạn bè trao đổi hoặc không theo kịp những gì thầy cô giảng trên lớp.
Tuy nhiên, cũng chính từ những trải nghiệm ấy, Dợ bắt đầu nuôi dưỡng ước mơ trở thành giáo viên tiếng Anh. Cô mong muốn sau này có thể trở về quê hương, giúp học sinh vùng cao được học ngoại ngữ tốt hơn, có thêm cơ hội tiếp cận kiến thức và không phải gặp những khó khăn như mình từng trải qua.

Nữ giáo viên người Mông đạt IELTS 8.0, trở về dạy học sinh vùng cao. Ảnh: NVCC
Vượt rào cản ngoại ngữ, bứt phá đạt IELTS 8.0
Năm 2019, Dợ thi đỗ ngành Sư phạm tiếng Anh, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội với 25,05 điểm tổ hợp D01, trong đó có điểm ưu tiên. Tưởng rằng cánh cửa đại học sẽ mở ra một chặng đường mới thuận lợi hơn, nhưng thực tế lại đặt cô trước những thử thách không nhỏ.
Ngay trong năm học đầu tiên, Dợ gặp khó khăn khi tiếp cận các môn chuyên ngành được giảng dạy bằng tiếng Anh. Cô không nghe kịp bài giảng, khó nắm bắt nội dung trao đổi của bạn bè và thường xuyên lúng túng khi tham gia các hoạt động học tập. Kết quả một số môn chuyên ngành chỉ đạt C+, thậm chí có môn bị điểm D. Việc liên tục không theo kịp chương trình khiến Dợ ngày càng thiếu tự tin. Sau năm học đầu tiên, cô từng nghĩ bản thân không đủ năng lực theo đuổi ngành học đã chọn và muốn trở về quê.
Trong lúc chật vật với việc học, một lời khuyên từ giảng viên trong khoa đã giúp Dợ thay đổi suy nghĩ. Thay vì tìm kiếm những tài liệu hay phương pháp học quá phức tạp, cô được khuyên nên bắt đầu từ những kiến thức cơ bản, hoàn thành tốt bài tập trong chương trình đào tạo rồi từng bước nâng cao năng lực. Nhìn nhận lại cách học của mình, Dợ nhận ra bản thân đã quá chú trọng tìm kiếm những phương pháp nâng cao trong khi kiến thức nền tảng vẫn chưa thực sự vững chắc.
Bước sang năm thứ hai, cô bắt đầu điều chỉnh phương pháp học tập, tập trung hoàn thành các bài tập được giao và kiên trì rèn luyện cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết theo chương trình đào tạo. Nhờ đó, kết quả học tập từng bước được cải thiện, những điểm B, điểm A dần xuất hiện.
Bên cạnh việc học trên lớp, Dợ còn tự quay video kể về cuộc sống bằng tiếng Anh. Những video chưa tốt được cô giữ lại để xem và tìm lỗi sai trong cách phát âm, sử dụng từ ngữ, sau đó tiếp tục luyện tập, sửa lỗi rồi mới đăng tải những video có sự tiến bộ lên mạng xã hội. Cách làm này vừa giúp cô có thêm cơ hội thực hành tiếng Anh, vừa tự đánh giá được khả năng của mình qua từng giai đoạn.

Dợ đại diện các thế hệ sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội phát biểu tại lễ kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam và 75 năm thành lập trường. Ảnh: HNUE
Kết quả học tập dần khởi sắc nhưng Dợ vẫn còn một trở ngại cần vượt qua trước khi tốt nghiệp là đạt IELTS 7.0 để đáp ứng chuẩn đầu ra ngoại ngữ theo yêu cầu của nhà trường. Thế nhưng, trong ba lần dự thi đầu tiên, Dợ đều chưa đạt được mục tiêu: cuối năm thứ hai cô đạt 6.0, còn hai lần thi tiếp theo trong năm thứ ba đều dừng ở mức 6.5.
Việc chưa đáp ứng chuẩn đầu ra khiến Dợ không thể tốt nghiệp đúng thời hạn như các bạn cùng khóa. Cô phải dành thêm sáu tháng để tập trung ôn luyện, chủ yếu tự học và làm đề nhằm cải thiện những kỹ năng còn yếu.
Chia sẻ về khoảng thời gian này, Dợ cho biết: “Trong 6 tháng học IELTS để đạt điều kiện đầu ra ngoại ngữ, tôi đã cày đề rất nhiều, tự nhốt mình trong phòng học. Thậm chí chồng tôi bảo nhìn em học như sắp phát điên”.
Sau nhiều tháng kiên trì, ở lần thi tiếp theo, Dợ đạt IELTS 8.0, vượt mức yêu cầu đầu ra 7.0 của trường. Tháng 1/2024, cô chính thức nhận bằng cử nhân Sư phạm tiếng Anh loại giỏi, muộn hơn các bạn cùng khóa khoảng nửa năm. Với Dợ, kết quả này không chỉ giúp cô hoàn thành chương trình đại học mà còn là dấu mốc quan trọng sau quãng thời gian dài nỗ lực.
Từ một sinh viên từng gặp khó khăn trong việc nghe hiểu bài giảng, cô đã có thể sử dụng tiếng Anh thành thạo và tự tin hơn khi giao tiếp.
Trở về quê hương, một mình dạy tiếng Anh cho hơn 400 học sinh
Sau khi tốt nghiệp, thay vì ở lại thành phố tìm kiếm việc làm, Dợ quyết định trở về Sơn La để thực hiện ước mơ trở thành giáo viên, giúp học sinh vùng cao có điều kiện học tiếng Anh tốt hơn.
Khoảng hai năm nay, công việc hằng ngày của cô bắt đầu từ 5h45. Từ nơi ở, Dợ di chuyển khoảng 27 km đến Trường THCS Pắc Ngà để lên lớp. Là giáo viên tiếng Anh duy nhất tại trường, cô phụ trách giảng dạy cho hơn 400 học sinh từ lớp 6 đến lớp 9.
Những ngày đầu nhận công tác, Dợ nhận thấy việc dạy học không đơn giản như những gì cô từng hình dung. Khi đặt những câu hỏi giao tiếp cơ bản như “What's your name?” (Bạn tên gì?), nhiều học sinh còn lúng túng, chưa thể trả lời. Không ít em thiếu vốn từ vựng, ngại giao tiếp và chưa có nền tảng tiếng Anh từ bậc tiểu học.
Những khó khăn của học trò khiến Dợ nhớ lại quãng thời gian bản thân từng không theo kịp chương trình học. Bởi vậy, cô không đặt nặng việc yêu cầu học sinh tiếp thu ngay những kiến thức phức tạp mà lựa chọn bắt đầu từ những nội dung gần gũi, phù hợp với khả năng của các em. Trong các tiết học, Dợ thường sử dụng hình ảnh, đồ vật và những tình huống quen thuộc để minh họa từ vựng.
Cô cũng khuyến khích học sinh thực hành các câu giao tiếp ngắn, tạo không khí thoải mái để các em mạnh dạn phát biểu, không quá lo lắng khi mắc lỗi. Theo Dợ, điều quan trọng là giúp học sinh từng bước làm quen với ngoại ngữ, hình thành sự tự tin và chủ động hơn trong học tập.

Với cô giáo trẻ, niềm vui trong công việc không nhất thiết phải đến từ những thành tích lớn. Ảnh: NVCC
Với cô giáo trẻ, niềm vui trong công việc không nhất thiết phải đến từ những thành tích lớn. Đôi khi, chỉ cần một học sinh vốn ít nói mạnh dạn đứng trước lớp giới thiệu bản thân bằng tiếng Anh, hay những em nhỏ hào hứng chào cô bằng một câu vừa học được cũng đủ khiến cô cảm thấy những nỗ lực của mình có ý nghĩa.
“Những khoảnh khắc nhỏ bé ấy khiến tôi hiểu rằng mình đã không chọn sai con đường”, Dợ chia sẻ.



