Dailymail đưa tin, Tiến sĩ Jared Cooney Horvath – cựu giáo viên hiện là chuyên gia thần kinh – cho biết gen Z (thế hệ sinh ra từ năm 1997 đến đầu những năm 2010) đang đối mặt với sự suy giảm nhận thức đáng kể. Theo ông, thế hệ gen Z là nhóm đầu tiên ghi nhận điểm số thấp hơn thế hệ trước ở hàng loạt chỉ số như khả năng chú ý, trí nhớ, kỹ năng đọc – toán, giải quyết vấn đề và chỉ số IQ tổng thể.
Phát biểu trước Ủy ban Thương mại, Khoa học và Giao thông vận tải Thượng viện Mỹ, ông Horvath nhấn mạnh rằng sự suy giảm này diễn ra dù thanh thiếu niên ngày nay dành nhiều thời gian học tập hơn so với các thế hệ trong thế kỷ 20. Ông cho rằng nguyên nhân có liên quan trực tiếp đến việc sử dụng công nghệ kỹ thuật số trong học tập, bao gồm máy tính và máy tính bảng, trong trường học.
Theo nhà thần kinh học này, bộ não con người không được “lập trình” để tiếp thu kiến thức thông qua các video ngắn trực tuyến hay những bản tóm tắt ngắn gọn. “Trong khi đó, hơn một nửa thời gian thức của một thiếu niên là để nhìn vào màn hình”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng con người học tốt nhất thông qua tương tác trực tiếp và nghiên cứu chuyên sâu, chứ không phải bằng việc lướt nhanh qua các nội dung ngắn.
Ông Horvath và nhiều chuyên gia khác cho rằng con người tiến hóa để học hỏi hiệu quả thông qua tiếp xúc trực tiếp giữa người với người – bao gồm giáo viên và bạn bè – thay vì thông qua màn hình. Việc tiếp xúc quá nhiều với thiết bị điện tử có thể làm gián đoạn các quá trình sinh học tự nhiên liên quan đến việc hình thành hiểu biết sâu sắc, trí nhớ và khả năng tập trung.
Tiến sĩ Jared Cooney Horvath chia sẻ nghiên cứu tại phiên điều trần của Thượng viện Mỹ. (Ảnh: Dailymail)
Các nhà khoa học khẳng định vấn đề không nằm ở việc triển khai công nghệ kém hiệu quả hay thiếu đào tạo, mà ở chỗ bản thân công nghệ không phù hợp với cách bộ não con người tiếp nhận và ghi nhớ thông tin một cách tự nhiên. Dữ liệu nghiên cứu cho thấy khả năng nhận thức bắt đầu chững lại, thậm chí suy giảm, từ khoảng năm 2010 – thời điểm công nghệ kỹ thuật số được đưa vào trường học trên diện rộng.
Vị chuyên gia chỉ ra rằng những đứa trẻ sử dụng máy tính năm giờ mỗi ngày cho việc học tập đạt điểm thấp hơn đáng kể so với những đứa trẻ hiếm khi hoặc không bao giờ sử dụng công nghệ trong lớp học.
Đáng chú ý, nhiều người trẻ thuộc thế hệ Z không nhận thức được những hạn chế về nhận thức của mình và thậm chí còn tỏ ra quá tự tin. “Càng nghĩ mình thông minh, con người ta đôi khi lại càng kém hiểu biết”, ông Horvath nhận xét.
Ngoài giờ học, thế hệ Z đã quen với việc tiếp nhận thông tin qua các đoạn nội dung ngắn, dễ gây xao nhãng và video ngắn trên các nền tảng mạng xã hội. Theo ông Horvath, thay vì định hướng giáo dục theo mục tiêu phát triển nhận thức lâu dài, nhiều trường học lại điều chỉnh phương pháp giảng dạy để phù hợp với công cụ công nghệ.
"Trẻ em làm gì trên máy tính? Chúng chỉ vuốt và lướt màn hình", ông Horvath nói. "Thay vì xác định chúng ta muốn con cái mình làm gì và giáo dục theo hướng đó, chúng ta lại đang thay đổi cách giáo dục để phù hợp hơn với công cụ. Đó không phải là tiến bộ, đó là sự đầu hàng".
Tại phiên điều trần hồi tháng 1, các chuyên gia giáo dục đã kêu gọi trì hoãn việc trang bị điện thoại thông minh cho trẻ em, khuyến nghị sử dụng điện thoại phổ thông, đồng thời áp dụng các biện pháp trên toàn quốc nhằm thiết lập giới hạn hợp lý đối với công nghệ trong trường học. Nhóm chuyên gia mô tả tình trạng này là một “tình trạng khẩn cấp của xã hội” và đề xuất tham khảo các mô hình hạn chế công nghệ giáo dục đang được áp dụng tại một số quốc gia Bắc Âu.
