Bộ Y tế đề xuất cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 mua, sử dụng thuốc lá

Ngày 22/5, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tổ chức hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá năm 2026.

Liên quan đến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, báo Dân trí dẫn lời bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết, Bộ Y tế đề xuất 2 chính sách.

Thứ nhất, cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá mới khác.

Thứ hai, cấm cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề nghị Chính phủ xem xét và quyết định đưa chính sách thứ ba “Cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá” vào dự án luật lần này hoặc sẽ lập kế hoạch để đưa vào thời điểm phù hợp hơn với điều kiện kinh tế, xã hội của Việt Nam. Chính sách này nhằm xác lập một thế hệ Việt Nam không khói thuốc.

Bộ Y tế đã tiến hành đánh giá kỹ lưỡng tác động chính sách này. Kết quả cho thấy nếu được thực thi và tuân thủ, chính sách này sẽ có hiệu quả rất cao đối với việc giảm tỷ lệ hút thuốc, giảm nhanh số người hút thuốc thụ động, bảo vệ được sức khoẻ người dân, giảm chi phí lớn cho chăm sóc sức khỏe và tổn thất do mất năng suất lao động gây ra.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả của chính sách, cần sự thống nhất, ủng hộ của Quốc hội, Chính phủ, Bộ ngành liên quan, đặc biệt của Bộ Công an, Bộ Công thương, sự ủng hộ của người dân và triển khai đồng bộ các biện pháp trong việc kiểm soát mua và bán thuốc lá cho đối tượng này.

Theo Tạp chí Tri thức, tại hội thảo, các chuyên gia cũng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về mô hình “Thế hệ không thuốc lá”. Chính sách này đang được một số quốc gia nghiên cứu hoặc triển khai nhằm ngăn chặn thế hệ trẻ tiếp cận thuốc lá ngay từ đầu, thay vì chỉ tập trung vào nhóm người hút thuốc hiện tại.

Theo các chuyên gia, trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm dễ nghiện nicotine hơn do não bộ chưa hoàn thiện, đồng thời cũng là đối tượng thường xuyên bị ngành công nghiệp thuốc lá nhắm tới thông qua quảng cáo, mạng xã hội và thiết kế bao bì sản phẩm.

Một nghiên cứu mô hình tại Vương quốc Anh cho thấy nếu chính sách “Thế hệ không thuốc lá” được triển khai thành công, tỷ lệ hút thuốc ở nhóm 14-30 tuổi có thể giảm từ 13% năm 2023 xuống gần bằng 0 vào năm 2050. Với nhóm trưởng thành từ 18 tuổi trở lên, tỷ lệ này được dự báo giảm từ 12,7% xuống còn khoảng 1,5% vào năm 2056.

Chính sách cũng được kỳ vọng giúp giảm chi phí y tế, thu hẹp bất bình đẳng sức khỏe và thúc đẩy chi tiêu cho các lĩnh vực kinh tế - xã hội khác.