Bí quyết từ những chiếc lá khô
Theo báo Dân trí, sinh ra và lớn lên trong một gia đình thuần nông, anh Tín từng chọn con đường học vấn để thay đổi cuộc đời. Sau khi tốt nghiệp kỹ sư xây dựng và có công việc ổn định tại TP.HCM, niềm đam mê mãnh liệt với các loài chim từ thuở nhỏ đã thôi thúc anh đưa ra quyết định táo bạo, bỏ phố về quê, bắt đầu hành trình khởi nghiệp với giống chim trĩ đỏ.
Những ngày đầu khởi nghiệp, anh Tín dốc toàn bộ vốn liếng tích cóp được để mua 162 con chim trĩ giống với giá 1 triệu đồng/con. Anh tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật, đăng ký thủ tục với Chi cục Kiểm lâm để xin mã nguồn gốc động vật và dựng chuồng lưới rộng 30m² ngay cạnh nhà để nuôi thử nghiệm.
Thời điểm đó, vì lo lắng cho đàn chim, đêm nào anh cũng mắc võng ngủ ngay trong chuồng, đặt báo thức liên tục để theo dõi. Tuy nhiên, sự nhiệt huyết không thể bù đắp cho sự thiếu hụt về kinh nghiệm và kỹ thuật. Anh Tín nhớ lại giai đoạn khó khăn: "Cứ mỗi sáng mùa đông lạnh giá, tôi lại chứng kiến cảnh 7 - 10 con chim lăn ra chết. Nhìn tài sản hao hụt từng ngày mà cảm thấy vô cùng bất lực".
Đang là kỹ sư xây dựng, anh Tô Vũ Thành Tín quyết định bỏ phố về quê để xây dựng mô hình nuôi chim trĩ. Ảnh: Thanh niên
Trong lúc bế tắc, may mắn đã mỉm cười khi anh tình cờ xem được một đoạn video trên mạng ghi lại cảnh chim trĩ sống trong môi trường tuyết rơi. Anh quan sát thấy dù giữa cái lạnh thấu xương, đàn chim vẫn nhanh nhẹn chui rúc dưới những lớp lá khô phủ tuyết để giữ ấm. Từ gợi ý quý giá này, anh nảy ra ý tưởng mang lá rừng về lót ổ. Kết quả thật bất ngờ, nhờ lớp đệm lót bằng lá khô đơn giản, đàn chim đã vượt qua được mùa đông khắc nghiệt, mở ra tia hy vọng mới cho chàng kỹ sư trẻ.
Thế nhưng, thử thách vẫn chưa dừng lại. Năm 2016, một trận lũ lịch sử quét qua đã cuốn trôi hơn 1.000 con chim cùng hàng ngàn quả trứng, gây thiệt hại cho gia đình anh gần 1 tỷ đồng. Gia tài lúc này chỉ còn vỏn vẹn 40 con chim sống sót. Không nản chí, Tín quyết tâm gầy dựng lại cơ nghiệp từ con số không.
Rút kinh nghiệm từ những thất bại cũ, anh đầu tư thận trọng hơn, áp dụng phương pháp gầy đàn gối vụ để đảm bảo an toàn vốn. Nhờ chiến lược đúng đắn, giai đoạn 2017 - 2019, trang trại của anh phát triển rực rỡ. "Có những tháng cao điểm, tiền bán trứng và chim giống mang về doanh thu 150 triệu đồng; lãi ròng cả năm đạt hàng trăm triệu đồng", anh Tín phấn khởi chia sẻ trên báo Thanh niên.
Anh Tín trở thành tỷ phú nhờ nuôi các loài chim quý. Ảnh: Dân trí
Khát vọng bảo tồn nguồn gen quý
Khi mô hình đã đi vào ổn định, anh Tín không giữ bí quyết làm giàu cho riêng mình mà chủ động mở rộng liên kết, hỗ trợ nhiều nông dân trẻ tại Gia Lai, Đắk Lắk, Quảng Ngãi cùng phát triển. Đối với những hộ thiếu vốn, anh sẵn sàng bán con giống trả chậm.
Đặc biệt, anh còn mày mò sáng chế nhiều thiết bị và kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến để chuyển giao cho các hộ liên kết nhằm giảm thiểu rủi ro, như: máy ấp trứng có biên độ nhiệt chuẩn, quy trình ủ lá giữ ấm cho chim non, hay mô hình buồng nuôi ong dú 4 tầng... Nhờ đó, mô hình này không chỉ giúp nhiều gia đình thoát nghèo mà còn tạo việc làm thường xuyên cho 5 - 15 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định từ 5 - 6 triệu đồng/tháng.
Đến nay, quy mô trang trại của anh Tín đã lên tới hơn 2.000 cá thể, mang lại tổng thu nhập gần 1,2 tỷ đồng/năm. Ngoài chim trĩ đỏ, anh còn mở rộng nuôi dưỡng nhiều loài quý hiếm khác như: công lam Ấn Độ, công lục Đông Dương, công má vàng, gà lôi trắng... Tất cả đều được cấp phép và quản lý chặt chẽ.
Trong số đó, anh đặt nhiều kỳ vọng vào công má vàng – loài chim vừa quý hiếm lại dễ nuôi. Mỗi năm, trang trại cung cấp ra thị trường 50 - 60 con giống, chủ yếu phục vụ cho các khu du lịch, nông trại trải nghiệm và đơn vị bảo tồn. Gần đây, anh cũng đã thử nghiệm sinh sản thành công gà lôi trắng, loài động vật có tên trong Sách đỏ Việt Nam.
Không chỉ chú trọng lợi nhuận kinh tế, anh Tín luôn tâm niệm phải trả ơn thiên nhiên. Hằng năm, anh đều thực hiện phóng sinh nhiều cá thể chim quý về rừng để phục hồi nguồn giống tự nhiên. Đầu năm 2025, anh đã thả 30 con chim trĩ và công về núi rừng quê nhà, đồng thời quay lại theo dõi sự sinh trưởng của chúng hàng tháng.
Anh Tín cũng thử nghiệm thành công với gà lôi trắng, loài động vật nằm trong sách Đỏ. Ảnh: Thanh niên
Chia sẻ về định hướng tương lai, anh cho biết: "Tôi ấp ủ dự định xây dựng trang trại thành một vườn chim phục vụ du lịch trải nghiệm, giúp du khách và học sinh có cơ hội tìm hiểu về các loài chim, gà quý hiếm của Việt Nam. Đặc biệt, tôi sẽ sưu tầm đầy đủ các loài công để hình thành một 'vườn khổng tước' ngay tại gia đình".
Với những thành quả ấn tượng và đóng góp tích cực cho cộng đồng, năm 2024, anh Tô Vũ Thành Tín vinh dự trở thành nông dân trẻ nhất tỉnh được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba. Tháng 9/2025, anh tiếp tục nhận Bằng khen của UBND tỉnh Gia Lai vì thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2020 - 2025. Câu chuyện của chàng kỹ sư bỏ phố về rừng là minh chứng sống động cho việc dám nghĩ, dám làm và kiên trì theo đuổi đam mê.
