Vnexpress dẫn lời Chuyên viên dinh dưỡng Nguyễn Thị Quỳnh, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết bên cạnh kiểm soát các bệnh nền và phát hiện sớm dấu hiệu đột quỵ, chế độ dinh dưỡng có thể góp phần phòng ngừa đột quỵ, hỗ trợ phục hồi.
Rau muống
Ảnh minh họa.
Rau muống chứa nhiều chất có lợi cho mạch máu và huyết áp. Các chất chống oxy hóa như beta-caroten và vitamin C có tác dụng bảo vệ thành mạch khỏi tổn thương do gốc tự do, hạn chế xơ vữa và hình thành cục máu đông. Hàm lượng kali, magie, canxi trong rau muống hỗ trợ điều hòa huyết áp, duy trì áp lực thẩm thấu của thành mạch, giúp mạch máu giãn nở ổn định. Folate tham gia chuyển hóa homocysteine, từ đó giảm nguy cơ tổn thương mạch máu não. Rau muống cũng ít năng lượng, giàu chất xơ, góp phần kiểm soát cân nặng và các yếu tố nguy cơ tim mạch liên quan đến đột quỵ.
Để phát huy lợi ích phòng ngừa đột quỵ, nên ăn rau muống đã nấu chín bằng cách chế biến đơn giản như luộc, hấp hoặc xào ít dầu, hạn chế thêm muối và mỡ động vật.
Rau cải xoăn
Cải xoăn (cải kale) giàu vitamin và khoáng chất, có lợi cho sức khỏe nói chung đồng thời hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ. Vitamin K1 có trong rau lá xanh như cải xoăn tham gia điều hòa quá trình đông máu, góp phần ức chế vôi hóa mạch máu, từ đó duy trì tính đàn hồi và chức năng bình thường của thành mạch.
Chất xơ trong cải xoăn góp phần giảm cholesterol LDL (cholesterol "xấu"), làm chậm quá trình xơ vữa động mạch, giảm nguy cơ tắc mạch máu não. Kali giúp điều hòa huyết áp, giảm nguy cơ đột quỵ do tăng huyết áp. Đồng thời, các chất chống oxy hóa trong rau cải xoăn có tác dụng ngăn stress oxy hóa và viêm - những yếu tố thúc đẩy tổn thương nội mô mạch máu liên quan đến đột quỵ.
Ưu tiên các cách chế biến đơn giản như luộc, xào nhanh với ít dầu, trộn salad... nhằm hạn chế thất thoát vitamin và chất chống oxy hóa.
Rau bina
Ảnh minh họa.
Loại rau xanh này giàu nitrat tự nhiên, khi vào cơ thể nitrat được chuyển hóa thành nitric oxide, có tác dụng giãn mạch và hạ huyết áp bằng cách làm thư giãn thành mạch, cải thiện lưu lượng máu. Ngoài nitrat, rau bina còn giàu kali và magie, hỗ trợ điều hòa huyết áp, chất chống oxy hóa giúp giảm viêm và xơ vữa động mạch.
Chuyên viên Quỳnh lưu ý rau bina cần được rửa kỹ, ngâm nước sạch để giảm tồn dư hóa chất. Người có tiền sử sỏi thận do oxalat nên ăn với lượng vừa phải vì rau bina chứa nhiều oxalat, dễ thúc đẩy hình thành sỏi.
Cải thìa
100 g cải thìa có hơn 93 g nước, khoảng 1,4 g protein, 1,8 g chất xơ cùng các vitamin A, C, K, B6 và khoáng chất như canxi, kali, phốt pho, sắt, magie... Những chất này đều đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát huyết áp và duy trì chức năng mạch máu khỏe mạnh. Kali, magiê và chất xơ hỗ trợ hạ huyết áp tự nhiên, giảm stress lên thành mạch. Vitamin C và các chất chống oxy hóa góp phần ngăn viêm và stress oxy hóa, bảo vệ nội mô mạch máu.
Chuyên viên Quỳnh lưu ý người đang mắc bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp hoặc dùng thuốc kháng đông nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để lựa chọn và duy trì lượng rau phù hợp, bảo đảm an toàn cho sức khỏe.
Các thói quen xấu làm tăng nguy cơ đột quỵ
Thức khuya
Theo Sức khỏe & Đời sống, thức khuya làm rối loạn đồng hồ sinh học của tim và mạch máu não. Cơ thể tiết quá nhiều adrenaline và norepinephrine khiến mạch máu co lại, hạn chế lưu thông máu, làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Hiện nay, nhiều người trẻ có thói quen dùng điện thoại trước khi ngủ (lướt mạng xã hội, chơi game, xem phim…), dễ gây mất ngủ, rối loạn giấc ngủ, rối loạn tâm thần, thiếu máu não và nguy cơ đột quỵ cao hơn.
Uống nhiều nước ngọt có gas
Nước ngọt có gas chứa caffein, đường và chất tạo hương. Thói quen uống nhiều có thể gây hậu quả như: Làm giảm hấp thu canxi và khoáng chất; Gây tiểu đường, béo phì, xơ vữa động mạch, tăng huyết áp; Tăng nguy cơ đột quỵ, nhất là ở người nhạy cảm với caffein (dễ lo lắng, mất ngủ, tim đập nhanh).
Hút thuốc và uống rượu
Hút thuốc làm tăng tới 90% nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ. Người nghiện rượu nặng có nguy cơ đột quỵ cao hơn 22% so với người uống ít hoặc kiêng rượu. Giải pháp an toàn nhất: nói không với thuốc lá và rượu bia.
Béo phì, ít vận động
Chế độ ăn uống kém khoa học và lười vận động khiến nhiều người trẻ bị thừa cân, béo phì. Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường và đột quỵ. Theo nghiên cứu tại Mỹ, khoảng 10% bệnh nhân đột quỵ trẻ tuổi có chỉ số BMI > 30.
Ăn nhiều dầu mỡ
Mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ ngày càng phổ biến ở người trẻ, là nguyên nhân làm tăng nguy cơ đột quỵ não. Khoảng 50 – 60% bệnh nhân nhồi máu não trẻ tuổi có rối loạn mỡ máu, nam giới mắc nhiều hơn nữ.
Thói quen ăn nhiều thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn làm tổn thương mạch máu sớm, tăng nguy cơ đột tử tim mạch.
Không kiểm soát tốt đái tháo đường và tăng huyết áp
Tỷ lệ mắc tiểu đường và tăng huyết áp ở người trẻ, thậm chí trẻ em, đang tăng nhanh. Nguyên nhân: ăn uống thiếu khoa học, lối sống không lành mạnh, môi trường ô nhiễm. Đây đều là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ.
Không tầm soát nguy cơ sớm
Một số dị dạng mạch máu não, hẹp hoặc tắc mạch máu thường tiến triển âm thầm, dễ dẫn đến xuất huyết não hoặc nhồi máu não.
Người có bệnh nền như: tiểu đường, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, tim mạch… cần khám sức khỏe định kỳ và tầm soát đột quỵ để phòng ngừa.
Ngồi lâu, ít vận động
Ngồi lâu làm máu lưu thông chậm, dễ béo phì và tăng nguy cơ bệnh tim mạch, mạch máu não. Khi tập luyện, nên bắt đầu từ mức độ vừa phải để tránh quá tải, thiếu oxy não, dẫn tới đột quỵ.
