3 thời điểm trong ngày dễ gây đột quỵ nhất
Tạp chí Tri Thức dẫn lời bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, khi nhiệt độ môi trường giảm, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế giữ nhiệt bằng cách co mạch máu ngoại vi. Hệ quả là huyết áp tăng đột ngột, tạo áp lực lớn lên thành mạch.
"Trong điều kiện này, người có mạch máu yếu hoặc nhiều mảng xơ vữa rất dễ bị vỡ mạch gây chảy máu não, hoặc bong mảng xơ vữa gây tắc mạch, dẫn đến nhồi máu não", bác sĩ Dũng phân tích.
Ngoài ra, nhiệt độ thấp làm tăng độ nhớt của máu, khiến dòng máu lưu thông chậm hơn, tương tự như dầu máy bị đặc lại khi trời lạnh. Nếu cục máu đông hình thành và di chuyển lên não, nguy cơ đột quỵ là rất lớn.
Một yếu tố khác đến từ thói quen sinh hoạt mùa đông. Nhiều người cho rằng uống rượu giúp "làm ấm người", nhưng đây là quan niệm sai lầm. Rượu bia gây giãn mạch tạm thời tạo cảm giác ấm giả, sau đó làm mất nhiệt nhanh hơn và khiến huyết áp dao động mạnh. Kết hợp với việc ít vận động, ăn nhiều đồ béo, nguy cơ đột quỵ càng tăng cao.
Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh có 3 thời điểm trong ngày người dân cần đặc biệt cảnh giác với đột quỵ:
Sáng sớm khi vừa thức dậy
Đây là lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động, huyết áp có xu hướng tăng cao. Chênh lệch nhiệt độ giữa phòng ngủ ấm và không khí lạnh bên ngoài khiến mạch máu co đột ngột. Việc bật dậy quá nhanh, đi ra ngoài ngay có thể kích hoạt biến cố nguy hiểm.
Khi đi vệ sinh ban đêm
Nhiều người chủ quan, rời chăn ấm để vào nhà vệ sinh lạnh mà không mặc đủ áo. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây co mạch mạnh, làm tăng nguy cơ đột quỵ trong đêm.
Khi tắm rửa
Tắm nước lạnh, tắm quá muộn hoặc tắm trong phòng kín gió khi nhiệt độ xuống thấp đều là những yếu tố làm huyết áp dao động mạnh, dễ dẫn đến tai biến mạch máu não.
Miền Bắc đang rét đậm, nên làm gì để giảm nguy cơ đột quỵ?
Vnexpress dẫn lời bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho biết: "Miền bắc rét đậm, có nơi 0 độ kèm mưa phùn là môi trường đặc biệt nguy hiểm cho tim mạch, hô hấp, cơ xương khớp và cả tinh thần. Lúc này, cơ thể phải "gồng lên" để giữ ấm cho các cơ quan quan trọng như tim, não, phổi, "chỉ cần một yếu tố kích thích nhỏ như căng thẳng hay gắng sức cũng có thể trở thành "cú chốt" gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ".
Để giảm nguy cơ đột quỵ, bạn nên tránh bị sốc lạnh khi đi từ môi trường ấm ra bên ngoài. Cơ thể đang quen nhiệt độ phòng 26 độ C, chỉ cần vài phút tiếp xúc không khí 10–12 độ C là đủ để mạch máu co đột ngột, huyết áp tăng, tim phải làm việc mạnh.
Theo bác sĩ Hoàng, cách an toàn là mặc đủ ấm trong phòng, khoác thêm áo dày khi ra ngoài và cho cơ thể vài phút làm quen ở khu vực đệm như hành lang hay sảnh trước cửa. Mỗi 2–3 giờ nên mở cửa sổ vài phút, dùng máy lọc không khí, giữ độ ẩm phòng ở mức 40–60%. Rửa tay thường xuyên và đeo khẩu trang nếu có người ho.
Với thói quen tắm gội, nhiệt độ nước lý tưởng nên duy trì ở mức 37-40 độ C. Quy trình tắm cần thực hiện theo thứ tự từ chân, tay lên thân mình rồi mới đến đầu để mạch máu kịp thích nghi, tránh sốc nhiệt. Phòng tắm cần kín gió, trang bị thảm chống trượt và tay vịn.
Về dinh dưỡng, bữa sáng đủ đạm (thịt, trứng, đậu), có tinh bột phức (gạo lứt, khoai, yến mạch) và rau quả tươi giúp sinh năng lượng, duy trì thân nhiệt ổn định. Mùa lạnh, bạn có thể bổ sung món ăn có tính ấm như cháo hành tía tô, canh xương hầm củ cải giúp lưu thông máu, giảm nghẹt mũi, ấm bụng và tốt cho khớp.
Duy trì 1,5–2 lít nước ấm mỗi ngày để máu không quá "đặc" và niêm mạc hô hấp không khô. Các loại trà gừng, quế, mật ong hay nước chanh ấm để làm ấm cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa. Hạn chế rượu bia, chất kích thích...
Nhóm người bị tăng huyết áp, tiểu đường, mạch vành không nên tự ý bỏ hoặc giảm thuốc chỉ vì "thấy khỏe". Duy trì tái khám định kỳ và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi ngày, phòng ngủ nên kín gió, chăn đủ ấm, tránh bật máy sưởi hoặc điều hòa suốt đêm vì khí khô dễ gây viêm họng và khô da. Tập vài động tác giãn cơ nhẹ trước khi ngủ và sau khi thức dậy để máu lưu thông, giảm cứng khớp.
