Bắt đầu từ hôm nay (27/8), lực lượng CSGT sẽ xử phạt tài xế không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn với xe chạy liền trước trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Nghi Sơn.
Quy định này khiến nhiều tài xế băn khoăn: Trường hợp đang giữ đúng khoảng cách an toàn với xe phía trước nhưng bất ngờ có phương tiện khác vượt lên, chen vào khoảng trống, làm khoảng cách bị thu hẹp dưới mức tối thiểu, tài xế phía sau có bị xử phạt hay không?
Thực tế trên cao tốc, việc phương tiện chuyển làn, nhập làn hoặc thay đổi tốc độ diễn ra liên tục. Một chiếc xe có thể đang giữ khoảng cách đúng quy định nhưng chỉ vài giây sau đã có phương tiện khác xuất hiện trong khoảng trống phía trước. Người lái xe không thể ngay lập tức tạo thêm vài chục mét khoảng cách chỉ bằng một thao tác.
Cách xử lý trong tình huống này là giảm tốc để khoảng cách dần được thiết lập lại. Nhưng nếu tài xế phanh hoặc giảm tốc quá đột ngột, chính hành động đó lại có thể tạo nguy hiểm cho phương tiện đang chạy phía sau, đặc biệt khi xe đang lưu thông ở tốc độ cao.
Ảnh minh hoạ. Ảnh: Cục CSGT
Liên quan đến vấn đề này, Thượng tá Phạm Đức Đông, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ, đường sắt (Cục CSGT) cho biết, lực lượng chức năng sẽ căn cứ vào dữ liệu điện tử để xác định diễn biến của tình huống.
Theo Thượng tá Đông, với các lỗi khách quan như vậy, CSGT chắc chắn sẽ không xem xét xử lý đối với xe đi sau, mà sẽ xem xét xử lý đối với xe chen ngang vào. Các xe chen ngang này có thể vi phạm các lỗi như vượt hoặc chuyển làn không đúng quy định, không giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước.
Đối với trường hợp xe phía trước di chuyển chậm khiến xe phía sau không thể duy trì khoảng cách an toàn theo quy định, Thượng tá Đông cho biết, đây cũng là một trong những vấn đề quan trọng được Cục CSGT tính đến khi đưa ra quy định về làn vượt xe.
Theo Thượng tá Đông, làn vượt xe, tức làn trong cùng bên trái, sát dải phân cách giữa (làn 1 - PV), đang được thí điểm trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và Cầu Giẽ - Ninh Bình. Trong những tình huống phù hợp, người dân có thể sử dụng làn vượt xe để vượt phương tiện phía trước khi bảo đảm đủ điều kiện an toàn.
Thượng tá Đông cho biết, thời gian tới, Cục CSGT sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan, tiếp tục thí điểm làn vượt xe đối với các tuyến cao tốc đủ điều kiện.
Trước đó, Cục CSGT phân tích, di chuyển trên đường cao tốc với tốc độ cao luôn ẩn chứa nhiều rủi ro nếu người lái lơ là việc giữ cự ly an toàn. Ở tốc độ 100 km/h, mỗi giây trôi qua, chiếc xe đã di chuyển được quãng đường lên tới khoảng 28m. Với khoảng cách quy định 100m, tài xế thực chất chỉ có vỏn vẹn khoảng 3,6 giây để phát hiện, phản xạ và xử lý khi có tình huống đột xuất xảy ra trước mặt. Đây được coi là khoảng thời gian tối thiểu để bảo đảm an toàn tính mạng cho người trên xe.
Khi xảy ra sự cố bất ngờ mà thiếu đi khoảng trống an toàn này, hậu quả thường là những vụ tai nạn dồn toa hàng loạt vô cùng nghiêm trọng. Số liệu từ Cục CSGT cho thấy lỗi vi phạm cự ly này là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới hơn 30% tổng số vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng trên các tuyến cao tốc hiện nay.
Trước thực trạng đó, Cục CSGT xác định rõ mục tiêu: “Để phòng ngừa tai nạn triệt để cần phải chấp hành nghiêm quy định về giữ khoảng cách an toàn trên đường cao tốc, ngay từ khi nguy cơ chưa biến thành hậu quả!”.
Bên cạnh đó, Cục CSGT cho biết thực tế giao thông trên cao tốc luôn có những biến động phức tạp. Khi tốc độ dưới 60 km/h (do ùn tắc hoặc lưu lượng xe tăng cao), người điều khiển xe phải chủ động giữ khoảng cách an toàn phù hợp với xe chạy liền trước xe của mình. Cự ly cụ thể sẽ tùy thuộc vào mật độ phương tiện và tình hình giao thông thực tế để tự bảo đảm an toàn giao thông.
Khi gặp điều kiện thời tiết và địa hình bất lợi, trong điều kiện trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt hoặc khi di chuyển qua các cung đường đèo dốc quanh co, tầm nhìn bị hạn chế, người lái xe bắt buộc phải tự điều chỉnh khoảng cách an toàn lớn hơn các trị số quy định thông thường hoặc lớn hơn trị số ghi trên biển báo giao thông.
Để nâng cao ý thức chấp hành của người lái xe, trong thời gian tới, lực lượng CSGT sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại vào quản lý.
Cụ thể, hệ thống camera giám sát thông minh cùng các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ sẽ được tăng cường tối đa để tập trung kiểm soát, xử lý vi phạm qua phạt nguội cũng như tiến hành xử phạt trực tiếp đối với các hành vi vi phạm về cự ly an toàn trên cao tốc.
Việc tuân thủ khoảng cách không phải là những quy định nhằm "làm khó" tài xế, mà thực chất là việc xây dựng một thói quen an toàn tối thiểu, giúp bảo vệ trực tiếp bản thân, gia đình và toàn thể cộng đồng.
Cục CSGT khuyến cáo mỗi người cầm lái cần nâng cao ý thức, chủ động làm chủ tốc độ, tập trung quan sát kỹ các biển báo khoảng cách và duy trì khoảng cách theo đúng luật định khi di chuyển trên đường cao tốc.
