Virus Nipah ở Ấn Độ nguy hiểm thế nào?

Các quốc gia "chạy đua" kiểm soát virus Nipah

Tạp chí Tri thức đưa tin, theo Global Times, giới chức y tế Ấn Độ đang bước vào cuộc "chạy đua" với thời gian nhằm khống chế virus Nipah, sau khi ghi nhận ổ dịch bùng phát tại bang West Bengal, miền Đông nước này.

Giới chức địa phương xác nhận, ít nhất 5 ca nhiễm và gần 100 người phải cách ly.

Ổ dịch được xác định tại khu vực gần thành phố Kolkata, bắt nguồn từ một bệnh viện tư ở thị trấn Barasat, cách trung tâm thành phố khoảng 25km. 2 điều dưỡng tại đây xuất hiện sốt cao và suy hô hấp sau khi trực tiếp chăm sóc một bệnh nhân có triệu chứng nặng. Người bệnh này đã tử vong trước khi kịp xét nghiệm xác định, song được coi là ca nghi ngờ khởi phát của chuỗi lây nhiễm.

Diễn biến sau đó khiến nhà chức trách đặc biệt lo ngại khi 3 nhân viên y tế khác, gồm một bác sĩ, một điều dưỡng và một nhân viên y tế, cũng cho kết quả dương tính, đều liên quan đến cùng cơ sở y tế. Các ca bệnh đã được chuyển đến Bệnh viện Bệnh truyền nhiễm Beleghata ở phía Đông Kolkata.

Trước nguy cơ lây lan trong môi trường điều trị, chính quyền bang đã cách ly gần 100 người từng tiếp xúc gần.

Bộ Y tế và Phúc lợi Gia đình Ấn Độ đã ban hành khuyến cáo trên toàn quốc, yêu cầu các bang tăng cường giám sát, phát hiện sớm và phòng ngừa. Một số địa phương, trong đó có Tamil Nadu, được yêu cầu theo dõi chặt các ca hội chứng viêm não cấp (AES), đặc biệt với bệnh nhân có tiền sử đi lại hoặc tiếp xúc liên quan đến West Bengal.

Sau sự bùng phát virus Nipah tại Ấn Độ, nhiều quốc gia trong khu vực đã nhanh chóng nâng mức cảnh giác và triển khai các biện pháp phòng dịch từ sớm.

Bangkok Post đưa tin, Chính phủ Thái Lan đã quyết định tái áp dụng một số biện pháp kiểm soát dịch bệnh từng được triển khai trong giai đoạn phòng chống Covid-19, nhằm ngăn chặn nguy cơ virus Nipah xâm nhập và lây lan trong nước.

Theo ông, dù đến nay Thái Lan chưa ghi nhận ca nhiễm virus Nipah nào, nhưng các biện pháp phòng ngừa vẫn cần được siết chặt hơn mức bình thường do hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cũng như vaccine phòng bệnh.

Thủ tướng Anutin nhấn mạnh việc tăng cường sàng lọc y tế đối với du khách đến từ các quốc gia được đánh giá có nguy cơ cao là yêu cầu bắt buộc trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, ông cũng khẳng định, người dân không nên quá lo lắng trước tình hình dịch bệnh Nipah tại Ấn Độ hay khả năng virus này xâm nhập vào Thái Lan. Nguyên nhân là virus Nipah chủ yếu lây truyền qua dịch cơ thể và không lây qua đường không khí.

Tương tự, các cơ quan chức năng của Trung Quốc sẽ áp dụng biện pháp kiểm soát tại chỗ ngay ở cửa khẩu và tiến hành cách ly tại các cơ sở y tế đối với các bệnh nhân hoặc các ca nghi nhiễm bệnh virus Nipah, sau khi dịch bệnh này bùng phát tại nước láng giềng Ấn Độ, theo Nhân Dân.

Tại Việt Nam, Sài Gòn Giải Phóng đưa tin, ngày 26/1, trước thông tin một số quốc gia ghi nhận ca mắc bệnh do virus Nipah (NiV), Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết, đang theo dõi chặt chẽ tình hình dịch tễ toàn cầu và chủ động các biện pháp phòng, chống ngay từ sớm nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo HCDC, NiV đang lây lan tại Ấn Độ và bệnh chưa ghi nhận tại Việt Nam. Hiện, ngành Y tế thành phố đang tiếp tục tổ chức giám sát các trường hợp đi về từ vùng dịch.

Cụ thể, tăng cường giám sát người nhập cảnh tại các cửa khẩu quốc tế để phát hiện sớm các trường hợp sốt hoặc có dấu hiệu nghi ngờ bệnh truyền nhiễm nguy hiểm để cách ly, xử trí kịp thời ngay tại cửa khẩu, trong đó có tăng cường giám sát người nhập cảnh từ các vùng đang bùng phát dịch.

Hành khách đi về từ vùng dịch, nếu có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh như: sốt, nhức đầu từ 3-14 ngày cùng với các dấu hiệu hô hấp (ho, đau họng và khó thở) cần liên hệ ngay với cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời.

“Hiện, bệnh do NiV chưa có vắc-xin phòng ngừa và thuốc điều trị đặc hiệu. Để phòng ngừa lây truyền NiV, mọi người cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước; tránh tiếp xúc với dơi hoặc lợn bị bệnh; tránh những nơi dơi thường trú ngụ và tránh tiếp xúc với máu hoặc chất dịch cơ thể của bất kỳ người nào được biết là bị nhiễm NiV…”, HCDC khuyến cáo.

Mầm bệnh ưu tiên cần nghiên cứu khẩn cấp

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp Nipah vào nhóm mầm bệnh ưu tiên cần nghiên cứu khẩn cấp. Hiện, chưa có vắc-xin hay thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus Nipah. 

Virus Nipah là bệnh lây từ động vật sang người, ổ chứa tự nhiên là dơi ăn quả thuộc chi Pteropus. Virus có thể lây qua thực phẩm nhiễm bẩn, tiếp xúc trực tiếp với động vật hoặc người bệnh.

Kể từ khi được phát hiện lần đầu tại Malaysia và Singapore giai đoạn 1998-1999, Nipah đã gây các đợt bùng phát rải rác tại Bangladesh, Ấn Độ, Philippines và Singapore. Riêng bang Kerala của Ấn Độ đã ghi nhận 9 đợt bùng phát kể từ năm 2018.

Triệu chứng ban đầu của bệnh có thể giống nhiễm virus thông thường như sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, ho, đau họng, nhưng có thể tiến triển nhanh thành suy hô hấp nặng và viêm não, gây rối loạn ý thức, co giật hoặc hôn mê.

Tỉ lệ tử vong của Nipah dao động từ 40-75%, tùy điều kiện điều trị. Di chứng lâu dài ở những người sống sót sau khi nhiễm NiV đã được ghi nhận, bao gồm co giật dai dẳng và thay đổi tính cách.

Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, các biện pháp phòng ngừa như tránh tiếp xúc với động vật ốm, không sử dụng thực phẩm nghi nhiễm từ dơi, hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng và rửa tay thường xuyên vẫn được xem là hàng rào bảo vệ hiệu quả nhất.