Giai đoạn nước rút
Chỉ còn chưa đầy 2 tháng, các sĩ tử Hà Nội sẽ tham gia kỳ thi vào lớp 10 năm 2026. Năm nay, kỳ thi trở nên khốc liệt hơn khi chỉ có khoảng gần 60% học sinh lớp 9 trúng tuyển vào các trường công lập.
Cụ thể, theo báo Thanh Niên, ăm nay, toàn thành phố có 147.000 học sinh lớp 9. Chỉ tiêu vào lớp 10 THPT công lập là 81.448. Tính cả trường THPT tư thục và trung tâm giáo dục thường xuyên, số học sinh học lớp 10 vào khoảng 127.000. Ước tính gần 20.000 em sẽ học nghề hoặc "gia nhập" thị trường lao động… Trong 10 năm qua, đây là năm Hà Nội có tỷ lệ học sinh vào lớp 10 THPT công lập thấp nhất, khoảng 55%. Thông tin này khiến kỳ thi vào 10 vốn đã "căng như dây đàn" lại càng căng thẳng hơn.
Được biết, từ ngày 10/4 đến hết ngày 17/4, học sinh lớp 9 tại Hà Nội sẽ chính thức đăng ký dự tuyển vào lớp 10 THPT công lập theo hình thức trực tuyến trên Cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố.
Trong thời gian này, học sinh được phép điều chỉnh nguyện vọng nhưng phải hoàn thành trước 24 giờ ngày 17/4. Sau thời điểm này, mọi thay đổi sẽ không được chấp nhận.
Theo kế hoạch, muộn nhất ngày 6/5, Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ công bố số lượng học sinh dự tuyển vào từng trường THPT tại các UBND xã, phường.
Tiếp đó, 9h sáng 29/5, các điểm thi sẽ tổ chức cho thí sinh học quy chế thi, thông báo bảng ghi tên dự thi để thí sinh kiểm tra, báo cáo sai sót cho điểm thi. Ngày 30 và 31/5, các thí sinh sẽ chính thức bước vào kỳ thi lớp 10 công lập của Hà Nội năm 2026. Riêng các thí sinh dự thi vào lớp 10 các trường chuyên sẽ thi thêm các môn chuyên ở ngày 1/6.
Theo điều chỉnh mới của Hà Nội, học sinh đã trúng tuyển nguyện vọng 1 (NV1) sẽ không được xét NV2 và NV3. Những em không trúng tuyển NV1 được xét NV2, với điều kiện điểm xét tuyển phải cao hơn điểm chuẩn NV1 của trường ít nhất 0,5 điểm. Nếu tiếp tục không trúng tuyển NV2, học sinh được xét NV3, nhưng phải có điểm xét tuyển cao hơn điểm chuẩn NV1 của trường ít nhất 1 điểm.
Theo kế hoạch, trong khoảng thời gian từ ngày 19 đến 22/6, Sở GD&ĐT Hà Nội sẽ công bố điểm bài thi các môn của thí sinh trên Cổng thông tin điện tử của Sở, Cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố.
Ảnh minh họa
"Cánh cửa công lập" khép lại, phía trước là gì?
Mới đây, trao đổi trên báo Pháp luật Việt Nam, NGƯT. TS Phạm Xuân Khánh - Hiệu trưởng trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội thẳng thắn: Phần đông phụ huynh vẫn coi học nghề là “lựa chọn số 2”. Chỉ khi không đỗ công lập, hoặc học lực không theo kịp chương trình phổ thông, họ mới tính đến phương án này. Nhưng chính ông cũng thừa nhận, vài năm gần đây, bối cảnh đã khác.
Sau khi các trung tâm giáo dục thường xuyên được sáp nhập với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, mô hình đào tạo mới hình thành: học sinh vừa học văn hóa (khoảng 7 môn), vừa học nghề ngay từ sau khi tốt nghiệp THCS. Sau 3 năm, các em có thể: Thi tốt nghiệp THPT; Có bằng trung cấp nghề; Lựa chọn đi làm hoặc học liên thông lên cao đẳng, đại học.
Điểm đáng chú ý là học sinh được miễn học phí học nghề, phần học văn hóa cũng có mức hỗ trợ lớn, thậm chí nhiều nơi miễn hoàn toàn.
“Có những em nếu chỉ học văn hóa sẽ rất chán nản. Nhưng khi được học nghề song song, các em lại tìm thấy hứng thú, phát triển tốt hơn,” thầy Khánh nói.
Cũng theo nguồn tin, một chuyên gia giáo dục nhận định: Cách duy nhất để phá vỡ định kiến là thay đổi cách sử dụng nhân lực – không dựa vào bằng cấp, mà dựa vào năng lực thực tế.
Trong bối cảnh hiện nay, khi “cánh cửa công lập” không còn rộng mở như trước, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là cố chen vào một cánh cửa hẹp, mà là tìm đúng cánh cửa dành cho con mình. Giáo dục, suy cho cùng, không phải là một cuộc đua đồng loạt. Mỗi đứa trẻ có một nhịp đi riêng. Và đôi khi, những con đường tưởng như rẽ ngang lại dẫn đến những đích đến vững vàng hơn.
Cô Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (Hoàn Kiếm, Hà Nội), cho rằng: “Không phải ai cũng cần vào đại học. Quan trọng nhất là mỗi học sinh tìm được con đường phù hợp với năng lực của mình”.
Từ thực tế giảng dạy, cô Hồng cho biết, nhiều phụ huynh vẫn đặt kỳ vọng chưa sát với năng lực của con. “Có học sinh chỉ đạt 3–4–5 điểm nhưng vẫn muốn thi vào các trường top. Việc nâng từ 5 điểm lên 7 điểm trong thời gian ngắn là không đơn giản”, cô nói. Theo cô, khi được tư vấn minh bạch, phần lớn phụ huynh đều điều chỉnh kỳ vọng phù hợp hơn. Việc lựa chọn nguyện vọng cần cân nhắc cả năng lực, điều kiện kinh tế và khoảng cách đi lại – những yếu tố thường bị xem nhẹ, thông tin trên tờ VOV.
