IELTS không còn là "tấm vé vàng" được ưu tiên
Theo Kinh tế & Đô thị, vài năm trước, IELTS từng được xem là “tấm vé vàng” trong tuyển sinh đại học. Ở không ít trường, thí sinh sở hữu IELTS từ 5.0 – 5.5 trở lên có thể được quy đổi thành từ 8 điểm trở lên với môn tiếng Anh, cộng điểm ưu tiên hoặc xét tuyển thẳng ở một số ngành. Tuy nhiên, bước vào mùa tuyển sinh 2026, nhiều trường đại học đã công bố phương án giảm mức điểm cộng, thu hẹp diện ưu tiên, thậm chí không còn quy đổi IELTS thành điểm môn học như trước. Đơn cử, trong mùa tuyển sinh 2026, Trường Đại học Giao thông Vận tải không quy đổi điểm IELTS thành điểm môn tiếng Anh trong các tổ hợp có môn này mà chỉ cộng điểm thưởng (với thí sinh có IELTS đạt 5.0 trở lên).
Ảnh minh hoạ.
Một trong những lý do cốt lõi khiến các trường phải điều chỉnh là nguy cơ tạo ra lợi thế kép cho một bộ phận thí sinh. Khi IELTS vừa được quy đổi thành điểm tiếng Anh, vừa được cộng điểm ưu tiên, khoảng cách giữa thí sinh có chứng chỉ quốc tế và thí sinh không có chứng chỉ ngày càng nới rộng, dù năng lực học tập tổng thể có thể không chênh lệch tương ứng.
Bên cạnh đó, IELTS về bản chất là một chứng chỉ đánh giá năng lực ngôn ngữ, không phản ánh đầy đủ khả năng tư duy học thuật, toán học hay năng lực phân tích – những yếu tố quan trọng với nhiều ngành đào tạo ở bậc đại học.
Một yếu tố khác được các trường nhấn mạnh là bài toán công bằng cơ hội. Việc luyện thi IELTS đòi hỏi chi phí không nhỏ, từ học phí, lệ phí thi đến các tài liệu luyện tập. Với học sinh ở khu vực nông thôn, miền núi hoặc có điều kiện kinh tế hạn chế, khả năng tiếp cận các khóa luyện thi chất lượng cao vẫn còn nhiều rào cản. Siết ưu tiên IELTS được xem là cách để giảm bớt áp lực chạy theo chứng chỉ và tránh tình trạng “chứng chỉ hóa” quá mức trong giáo dục phổ thông.
Hà Phương, học sinh lớp 12D3, trường THPT Phạm Hồng Thái cho biết khi IELTS không còn giữ nhiều đặc quyền trong xét tuyển đại học như trước, em buộc phải điều chỉnh lại phương pháp học tập. Thay vì tập trung chủ yếu vào thi lấy chứng chỉ IELTS, Hà Phương xác định quay trở lại ôn thi nghiêm túc các môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, đặc biệt là môn tiếng Anh theo cấu trúc đề thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo em, sự thay đổi này tạo thêm áp lực nhưng cũng giúp em học chắc kiến thức nền tảng, chủ động hơn trước kỳ thi quan trọng sắp tới.
Hiền Anh, học sinh lớp 12D8, Trường THPT Việt Đức cho biết những điều chỉnh trong phương thức tuyển sinh không ảnh hưởng nhiều đến kế hoạch ôn tập của em, bởi em đã chuẩn bị tâm lý và xây dựng sẵn các phương án dự phòng.
Theo Hiền Anh, việc tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của hai trường mà em hướng tới là Trường Đại học Ngoại thương và Đại học Kinh tế Quốc dân giúp em chủ động hơn, nhất là khi cả hai cơ sở đào tạo này vẫn duy trì việc sử dụng IELTS trong xét tuyển. Bên cạnh đó, nữ sinh cũng cho biết đang chuẩn bị tham gia kỳ thi đánh giá năng lực HSA nhằm tăng thêm lựa chọn và giữ tâm lý yên tâm trước mùa tuyển sinh.
Dù quan trọng nhưng IELTS nhưng không thể thay thế nền tảng học tập
Chia sẻ trên Đại biểu Nhân dân, cô Đoàn Thùy Anh, Giáo viên tiếng Anh Trường Liên Cấp Lômônôxốp Tây Hà Nội cho biết, việc điều chỉnh vai trò của IELTS trong tuyển sinh là điều dễ hiểu và phù hợp với thực tiễn. Giáo viên tiếng Anh cần chuyển trọng tâm từ luyện thi sang phát triển năng lực sử dụng thực tế cho học sinh.
Cô Đoàn Thùy Anh, Giáo viên tiếng Anh Trường Liên Cấp Lômônôxốp Tây Hà Nội. Ảnh: Đại biểu nhân dân.
Bài học nên chú trọng giao tiếp và khả năng tạo ra ngôn ngữ sau mỗi tiết học: các em được thực hành giao tiếp qua các bài thảo luận trên lớp sẽ hình thành phản xạ, biết diễn đạt quan điểm – một kỹ năng rất cần thiết cho học tập và công việc sau này.
IELTS giúp học sinh có lợi thế về ngoại ngữ, nhưng không nên trở thành con đường "đi tắt" để vào đại học. Khi điểm thi THPT vẫn là yếu tố xét tuyển chính, học sinh buộc phải học đều, học chắc kiến thức nền tảng.
Cô Thùy Anh cũng cho rằng định hướng sử dụng IELTS để xét tuyển đại học chắc chắn sẽ thay đổi. “Học sinh sẽ không bỏ IELTS, nhưng sẽ học với tâm thế khác: coi đây là kỹ năng lâu dài, phục vụ học tập và hội nhập, chứ không chỉ để quy đổi điểm hay xét tuyển”.
Thực tế cho thấy, khi IELTS không còn giữ vai trò “tấm vé ưu tiên” trong xét tuyển đại học, nhiều học sinh đã chủ động điều chỉnh chiến lược học tập theo hướng cân bằng hơn.
Sự thay đổi này đòi hỏi học sinh phải linh hoạt trong cách học, chuẩn bị kỹ lưỡng và toàn diện để đáp ứng nhiều tiêu chí xét tuyển khác nhau, giúp các em giảm bớt lo lắng, áp lực mà còn tạo tâm thế vững vàng hơn trên hành trình vào đại học.
