Hiểu rõ khái niệm "trọng số 1/3"
Trong Quy chế tuyển sinh đại học áp dụng từ năm 2026, Bộ GD&ĐT quy định chi tiết về trọng số của môn toán, văn trong tổ hợp xét tuyển theo cả 2 phương thức xét học bạ và xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Theo đó, với phương thức xét học bạ, tổ hợp xét tuyển bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tối thiểu 1/3.
Với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, nguyên tắc tương tự cũng được áp dụng. Tổ hợp xét tuyển phải có ít nhất 3 môn phù hợp với yêu cầu đầu vào của ngành đào tạo, trong đó bắt buộc có toán hoặc ngữ văn với trọng số tối thiểu 1/3.
Quy định mới này nhằm đảm bảo 2 môn học cốt lõi là toán và ngữ văn luôn có vai trò đáng kể, thay vì bị giảm tỷ trọng khi các trường xây dựng phương thức tuyển sinh.
Tuy nhiên, nhiều thí sinh hiện vẫn hiểu chưa đúng về khái niệm “trọng số” trong cách tính điểm xét tuyển, dẫn tới những suy luận sai lệch. Một cách hiểu phổ biến là nếu quy định môn toán hoặc ngữ văn có trọng số 1/3, thì khi điểm chuẩn là 21, thí sinh phải đạt tối thiểu 7 điểm ở môn này.
Ảnh minh họa
Tuy nhiên, theo giải thích của Bộ GD&ĐT, cách hiểu trên là không chính xác.
Để làm rõ quy định về “trọng số” trong tổ hợp xét tuyển đại học, Bộ GD&ĐT dẫn phần định nghĩa trong Quy chế tuyển sinh đại học như sau: "Trọng số tính điểm xét của 1 môn trong 1 tổ hợp xét tuyển là phần đóng góp của môn đó trong tổ hợp xét tuyển. Tổ hợp có 3 môn (không nhân hệ số) thì trọng số tính điểm xét của 1 môn bất kỳ trong tổ hợp xét tuyển là 1/3".
Có thể hiểu đơn giản, trọng số giống như quyền đóng góp điểm của mỗi môn trong tổng điểm xét tuyển. Nói cách khác, trọng số không phải là mức điểm thí sinh bắt buộc phải đạt mà chỉ quyết định môn đó có thể chiếm tối đa bao nhiêu trong tổng điểm.
Chẳng hạn, với tổ hợp 3 môn, nếu môn toán có trọng số 1/3 thì môn này có thể đóng góp tối đa 10/30 điểm, tương đương 33,3% tổng điểm.
Việc thí sinh chỉ được 5 hay 6 điểm toán vẫn hoàn toàn hợp lệ, miễn là tổng điểm 3 môn của thí sinh đạt mức điểm chuẩn của trường/ngành đào tạo.
Ngược lại, nếu môn toán có trọng số 1/4, nó chỉ có thể đóng góp tối đa 10/40 điểm, tức 25% tổng điểm. Trường hợp này xảy ra khi tổ hợp xét tuyển có 4 môn, mỗi môn đều tính hệ số 1, hoặc tổ hợp xét tuyển 3 môn nhưng có 1 môn nhân hệ số 2 mà không phải là môn toán. Khi đó, vai trò của môn toán trong tổ hợp sẽ giảm đi rõ rệt.
Vì vậy, quy định toán hoặc ngữ văn phải có trọng số tối thiểu 1/3 nhằm đảm bảo 2 môn này luôn có tỷ lệ đóng góp đủ lớn trong tổng điểm xét tuyển, không bị “lép vế” so với các môn khác, chứ không phải là yêu cầu thí sinh phải đạt 1 mức điểm cụ thể bằng đúng 1/3 tổng điểm xét tuyển.
Hôm nay (5/5), hạn chót đăng ký thi tốt nghiệp THPT 2026
Thí sinh lớp 12 đăng ký trực tuyến tại địa chỉ https://thisinh.thitotnghiepthpt.edu.vn. Thí sinh tự do đăng ký bằng tài khoản VNeID qua Cổng dịch vụ công quốc gia.
Sau 17h ngày 5/5, hệ thống quản lý thi của Bộ GD&ĐT tự động khóa chức năng nhập và chỉnh sửa thông tin đăng ký dự thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026. Sau mốc thời gian này, thí sinh không thể thay đổi bất kỳ thông tin nào đã đăng ký.
Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, tính đến hết ngày 3/5, cả nước đã có trên 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 – con số ở mức cao so với các năm gần đây. Trong đó, số thí sinh đăng ký miễn thi ngoại ngữ chiếm tỉ lệ thấp, khoảng 0,66%.
Ảnh minh họa
Bộ GD&ĐT lưu ý, thí sinh chủ động rà soát, điều chỉnh thông tin đăng ký trước 17h ngày 5/5.
Thí sinh cần đặc biệt lưu ý ảnh chân dung phải đúng quy định 4x6; kiểm tra chính xác số điện thoại và email cá nhân; xác định đúng đối tượng “thí sinh lớp 12” hoặc “thí sinh tự do”. Việc lựa chọn môn thi tự chọn cũng cần đúng quy chế, tối đa 2 môn trong các môn quy định.
Ngoài ra, thông tin về nơi thường trú, diện ưu tiên cần được đối chiếu kỹ với hồ sơ gốc để tránh sai sót ảnh hưởng đến quyền lợi. Thí sinh cũng cần kiểm tra trạng thái hồ sơ hiển thị và chủ động lưu phiếu đăng ký dự thi dưới dạng PDF hoặc in ra để đối chiếu khi cần thiết.
Sau khi hoàn tất đăng ký thi, thí sinh cần theo dõi, rà soát và phản hồi sai sót trên hệ thống trong khoảng thời gian từ ngày 6 đến 12/5.
Bên cạnh đó, các em cần bám sát kế hoạch ôn tập, tham gia thi thử để tự đánh giá; đồng thời giữ sức khỏe, tránh tạo áp lực không cần thiết; đọc kỹ quy chế thi để không xảy ra sai sót.
