Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 là kỳ thi đầu tiên của TP.HCM sau sáp nhập. Ngay từ đầu tháng 1/2026, công tác tư vấn tuyển sinh và phân luồng đã được triển khai tại các trường THCS với nhiều hình thức nhằm cung cấp thông tin chính thống về kỳ thi, hệ thống trường THPT công lập và các hướng đi sau bậc THCS, giúp phụ huynh và học sinh có lựa chọn phù hợp với năng lực, điều kiện và định hướng nghề nghiệp.
Nhiều trường THCS tổ chức thi thử bám sát cấu trúc, ma trận đề và quy trình như kỳ thi chính thức. Kết quả thi thử là cơ sở để học sinh điều chỉnh kế hoạch học tập, đồng thời giúp giáo viên tư vấn sát với năng lực từng em.
Báo Tin tức dẫn lời ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TP.HCM nhấn mạnh, việc tư vấn tuyển sinh và phân luồng cần dựa trên năng lực học tập, hoàn cảnh gia đình và định hướng nghề nghiệp của học sinh, song chỉ dừng ở mức gợi mở. Nhà trường và giáo viên không được ép buộc, làm thay hay vận động phụ huynh, học sinh bỏ thi. Công tác phân luồng phải xuất phát từ nguyện vọng thực tế của gia đình và học sinh.
Quan điểm của Sở là tạo điều kiện để tất cả học sinh có nhu cầu đều được tham gia kỳ thi, bảo đảm quyền lợi học tập của các em, kể cả những trường hợp thuộc diện tuyển thẳng nhưng vẫn mong muốn dự thi.
Sở GD&ĐT TP.HCM yêu cầu các trường tuyệt đối không vận động, gây áp lực để học sinh bỏ thi vào lớp 10 công lập. Ảnh minh họa
Sở cũng lưu ý các trường tránh tư vấn học sinh đăng ký nguyện vọng vào những trường quá xa nơi cư trú chỉ vì tâm lý “an toàn” hoặc “dự phòng” do điểm chuẩn thấp. Thực tế nhiều năm cho thấy, có tình trạng học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học vì khoảng cách địa lý xa, gây khó khăn trong đi lại, ảnh hưởng đến quyền lợi của chính học sinh và công tác tuyển sinh chung.
Theo Tạp chí GD&ĐT TP.HCM, tại TP.HCM, mùa tuyển sinh vào lớp 10 công lập hàng năm đều tồn tại thực trạng học sinh dù trúng tuyển lớp 10 nhưng không nhập học. Lý do là trường trúng tuyển cách quá xa nhà, phụ huynh học sinh khó khăn trong quá trình di chuyển.
Từ năm học 2022-2023, TP.HCM đã áp dụng bản đồ GIS khống chế về khoảng cách từ nhà đến trường THPT khi phụ huynh học sinh chọn nguyện vọng. Với các nguyện vọng cách nhà quá 15km, phụ huynh học sinh đều phải viết giấy cam kết có thể theo học suốt 3 năm THPT sau khi trúng tuyển.
Tuy vậy, tình trạng “hụt” chỉ tiêu sau tuyển sinh 10 vẫn diễn ra ở nhiều trường THPT trên địa bàn thành phố, đặc biệt là tại những trường vùng ven, trường có điểm chuẩn thấp. Từ năm học 2023-2024, TP.HCM lần đầu triển khai việc tuyển bổ sung lớp 10, nhằm gia tăng cơ hội học tập cho học sinh và tăng số lượng học sinh cho những trường còn thiếu nhiều chỉ tiêu.
Thầy Lê Văn Khôi – Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Tăng, phường Long Bình cho biết tình trạng tuyển không đủ chỉ tiêu đã kéo dài nhiều năm qua tại trường. Riêng năm ngoái, trường tuyển “hụt” 6 lớp, tương đương với trên 250 học sinh. Lý do chủ yếu là học sinh chọn trường quá xa nhà nên không thể theo học dù trúng tuyển.
“Công tác tư vấn tuyển sinh lớp 10 ở trường THCS phải được thực hiện sát sườn, hiệu quả hơn. Việc tư vấn không chỉ chú trọng về năng lực học tập, yếu tố trúng tuyển mà các nhà trường, giáo viên chủ nhiệm cần quan tâm nhiều hơn đến khả năng học tập của học sinh sau khi trúng tuyển, cần tuyệt đối tránh việc tư vấn cho học sinh chọn trường quá xa nhà. Phụ huynh học sinh cũng không nên chọn trường quá xa nhà với tâm lý “đậu đã rồi tính sau”, bởi trên thực tế hầu hết các trường hợp này đều khó theo học sau khi trúng tuyển…” – thầy Khôi nhấn mạnh.
