Số thí sinh thi lớp 10 ở TP.HCM tăng mạnh
Theo báo cáo về thực trạng mạng lưới trường lớp được Sở GD&ĐT TP.HCM công bố ngày 10/3, năm nay TP.HCM có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng gần 43.000 em so với năm trước.
Mức tăng tập trung chủ yếu ở khu vực TP.HCM cũ với hơn 27.000 học sinh, trong khi Bình Dương (cũ) và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) lần lượt tăng hơn 8.400 và 7.200 em.
Học sinh TP.HCM trong kỳ thi lớp 10. Ảnh: Duy Hiệu
Trước áp lực gia tăng số lượng học sinh, Sở GD&ĐT đặt mục tiêu tuyển gần 118.400 em vào lớp 10 công lập trong năm học tới, tương đương tỷ lệ trúng tuyển khoảng 70%. Khoảng 51.000 học sinh còn lại dự kiến theo học tại các trường THPT tư thục, trường trung cấp hoặc hệ giáo dục thường xuyên.
Tuy nhiên, theo tính toán dựa trên sĩ số tiêu chuẩn 45 học sinh mỗi lớp, hệ thống trường THPT công lập của TP.HCM hiện tại chỉ có khả năng đáp ứng hơn 103.700 chỗ học, tương đương tỷ lệ trúng tuyển khoảng 61%. Sự chênh lệch này cho thấy áp lực lớn đối với mạng lưới trường lớp, đặc biệt tại một số khu vực.
Cụ thể, các trường THPT công lập tại khu vực TP.HCM và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ có thể tuyển khoảng 65-66% số học sinh tốt nghiệp THCS, trong khi tỷ lệ này tại Bình Dương cũ chỉ đạt khoảng 44%.
Để nâng khả năng tiếp nhận học sinh theo mục tiêu đề ra, Sở GD&ĐT yêu cầu các trường THPT khẩn trương rà soát cơ sở vật chất, đồng thời đề xuất nhu cầu mua sắm trang thiết bị, sửa chữa, cải tạo phòng học nhằm tăng thêm chỗ học cho học sinh trong năm học tới.
2026 là năm đầu tiên TP.HCM tổ chức thi lớp 10 sau sáp nhập. Thành phố dự kiến tổ chức thi lớp 10 vào ngày 1-2/6. Theo Sở GD&ĐT TP.HCM, việc xác định sớm thời gian thi nhằm bảo đảm hoàn thành chương trình năm học đúng tiến độ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chuẩn bị kế hoạch huy động trẻ ra lớp và tuyển sinh các lớp đầu cấp trong năm học 2026-2027.
Các môn thi của năm nay vẫn được duy trì như các năm trước, gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ. Về thời gian làm bài, thí sinh làm bài thi môn Ngữ văn và Toán trong thời gian 120 phút, môn Ngoại ngữ 90 phút còn môn chuyên có thời gian làm bài là 150 phút.
Hà Nội ứng dụng bản đồ số trong tuyển sinh đầu cấp, học sinh sinh được lợi gì?
Theo báo Công an Nhân dân, từ năm học 2026-2027, Hà Nội dự kiến "đưa trường học đến gần học sinh" bằng việc ứng dụng bản đồ số GIS và trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc phân tuyến tuyển sinh vào các lớp đầu cấp. Phương án này được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi cho học sinh trong việc đi lại, minh bạch trong tuyển sinh và góp phần hạn chế tình trạng "chạy" trường.
Theo kế hoạch dự kiến tuyển sinh năm học 2026-2027 của UBND TP Hà Nội, tuyển sinh vào các lớp đầu cấp (mầm non, lớp 1 và lớp 6) sẽ thực hiện phương thức xét tuyển theo nơi cư trú của học sinh trên địa bàn xã, phường nhằm tạo thuận lợi cho người học.
Theo đó, phương án tuyển sinh năm học 2026-2027 được xây dựng theo nguyên tắc “đưa trường học đến gần học sinh”, thông qua việc ứng dụng bản đồ số GIS và trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tuyến tuyển sinh, đảm bảo khoa học và hợp lý. UBND TP Hà Nội cũng cho biết sẽ tăng cường xác thực dữ liệu dân cư quốc gia qua ứng dụng VNeID nhằm đảm bảo tính minh bạch, khách quan và chính xác...
Thực tế cho thấy, việc ứng dụng bản đồ số GIS trong tuyển sinh đầu cấp không phải là câu chuyện mới khi vào năm học 2023-2024, TP Hồ Chí Minh là địa phương đầu tiên trên cả nước thực hiện thí điểm áp dụng hệ thống thông tin địa lý - bản đồ GIS trong quá trình phân tuyến tại một số quận trung tâm và hiện nay đang tiếp tục được triển khai trên khắp địa bàn thành phố.
Với việc Hà Nội dự kiến tuyển sinh đầu cấp theo bản đồ số GIS, học sinh sẽ được ưu tiên học gần nhà nhất, giảm áp lực cho học sinh và phụ huynh trong việc đi lại, đưa đón, từ đó góp phần giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông như hiện nay. Cách làm này còn hướng tới bảo đảm sự công bằng, minh bạch trong tuyển sinh.
Việc áp dụng bản đồ số GIS và trí tuệ nhân tạo trong tuyển sinh đầu cấp được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi cho học sinh và phụ huynh. Ảnh: CAND
Từ góc độ chuyên gia, PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, việc tuyển sinh không phân tuyến, dựa vào bản đồ GIS là xác định cự ly từ chỗ cư trú thực tế của học sinh đến trường. Căn cứ trên số liệu học sinh, chỗ ở thực tế để phân bổ vào những trường phù hợp theo tiêu chí học sinh được vào học trường gần nhất. Bản đồ số GIS là giải pháp công nghệ đang được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau và sự điều phối từ GIS có thể xem là bước tiến trong chuyển đổi số ở lĩnh vực giáo dục.
Với các thành phố lớn đang quá tải cục bộ trường học như TP Hồ Chí Minh và Hà Nội, ứng dụng bản đồ số GIS trong tuyển sinh đầu cấp cũng có thể xem là một giải pháp phù hợp và cần thiết. Đặc biệt, nếu như xây dựng được bản đồ số GIS với thời gian thực, cung cấp đầy đủ thông tin về các nhà trường, sẽ rất tiện lợi cho công tác quản lý, điều phối các trường học gần nơi có mật độ học sinh đông.
Bên cạnh đó, bản đồ GIS không thể chỉ dựa trên khoảng cách chỗ ở của học sinh đến trường mà còn cần phải dựa trên thực tế về tuyến đường đi, phương tiện công cộng. Nếu làm được những việc này, thông qua GIS sẽ giúp cho công tác quản lý, tuyển sinh minh bạch; công tác điều phối giáo viên cũng thuận lợi, góp phần giải quyết được bài toán thừa, thiếu giáo viên.
Tuy vậy, PGS.TS Trần Thành Nam cũng lưu ý, để nâng cao hiệu quả của việc đưa bản đồ GIS vào trong thực tiễn tuyển sinh đầu cấp, việc tuyên truyền tới các bậc phụ huynh là rất quan trọng, phải làm sao để phụ huynh nhận thấy trường nào cũng là trường tốt, không còn tâm lý chọn trường, “chạy” trường, không tìm mọi cách đổ dồn về trường mà họ quan niệm là "tốt".
Ngoài ra, thành phố cũng cần tăng cường đầu tư, nâng cấp hệ thống công nghệ hỗ trợ công tác tuyển sinh trực tuyến; xây dựng phương án phân tuyến hợp lý, đảm bảo hài hòa giữa nguyện vọng của người dân và điều kiện thực tế của từng địa phương.
