Suy giảm chức năng thận: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách cải thiện
(ĐS&PL) -
Hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết những dấu hiệu cảnh báo suy giảm chức năng thận giúp người bệnh chủ động chăm sóc từ sớm.
Suy giảm chức năng thận do đâu?
Thận được ví như “nhà máy lọc máu” của cơ thể. Cơ quan này đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như loại bỏ các sản phẩm chuyển hóa và lượng nước dư thừa, cân bằng điện giải, tham gia điều hòa huyết áp và sản xuất một số hormone cần thiết.
Thận là cơ quan quan trọng của cơ thể
Mỗi quả thận chứa rất nhiều nephron – những đơn vị đảm nhiệm chức năng lọc. Khi một số nephron bị tổn thương, các nephron còn lại có thể tăng cường hoạt động để bù đắp. Nhờ khả năng này, một người có thể chưa nhận thấy bất thường rõ rệt dù chức năng thận đã bắt đầu suy giảm.
Có nhiều nguyên nhân và yếu tố có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, trong đó thường gặp gồm:
- Tăng huyết áp: Huyết áp cao kéo dài có thể gây tổn thương hệ thống mạch máu nhỏ tại thận. Khi lượng máu đến các đơn vị lọc bị ảnh hưởng, chức năng thận có nguy cơ suy giảm dần. Ngược lại, bệnh thận cũng có thể khiến huyết áp khó kiểm soát hơn, tạo thành vòng xoắn bất lợi.
- Đái tháo đường: Đường huyết cao kéo dài gây tổn thương các mạch máu nhỏ và hệ thống lọc của thận. Vì vậy, kiểm soát đường huyết là một trong những yếu tố quan trọng đối với người mắc đái tháo đường có nguy cơ bệnh thận.
- Các bệnh lý tại thận: Viêm cầu thận, bệnh thận bẩm sinh hoặc di truyền, bệnh thận đa nang và một số bệnh lý khác có thể trực tiếp làm tổn thương nephron.
- Tắc nghẽn đường tiết niệu kéo dài: Sỏi tiết niệu, phì đại tuyến tiền liệt hoặc những nguyên nhân gây cản trở dòng nước tiểu nếu không được xử lý có thể làm tăng áp lực lên hệ tiết niệu và ảnh hưởng đến thận.
- Tổn thương thận cấp: Mất nước nghiêm trọng, nhiễm trùng nặng hoặc một số tình trạng cấp tính có thể khiến chức năng thận giảm đột ngột.
- Ngoài ra, những thói quen như ăn quá mặn, hút thuốc, thừa cân, ít vận động hoặc tự ý sử dụng kéo dài một số thuốc giảm đau, chống viêm cũng có thể làm tăng thêm nguy cơ tổn thương thận.
Ăn mặn là một trong những nguyên nhân gây suy giảm chức năng thận
Điều đáng lưu ý là chức năng thận thường không suy giảm đột ngột trong bệnh thận mạn. Quá trình này có thể diễn ra trong nhiều tháng, nhiều năm, khiến người bệnh dễ chủ quan.
Những dấu hiệu cảnh báo chức năng thận đang suy giảm
Ở giai đoạn đầu, suy giảm chức năng thận thường ít biểu hiện. Khi khả năng lọc, bài tiết và điều hòa của thận bị ảnh hưởng nhiều hơn, cơ thể có thể xuất hiện một số thay đổi.
- Tiểu đêm tăng dần: Có thể xuất hiện khi khả năng cô đặc nước tiểu của thận bị ảnh hưởng, nhất là khi tình trạng kéo dài và không liên quan đến việc uống nhiều nước buổi tối.
- Nước tiểu nhiều bọt, lâu tan: Nếu lặp lại thường xuyên, đặc biệt kèm phù, nên kiểm tra protein hoặc albumin niệu để đánh giá tổn thương thận.
- Tiểu ít bất thường: Lượng nước tiểu giảm rõ rệt, kèm phù hoặc khó thở là dấu hiệu cần được thăm khám sớm.
- Phù mí mắt, chân, cổ chân: Có thể liên quan đến tình trạng giữ muối, nước hoặc mất protein qua nước tiểu.
- Mệt mỏi, khó tập trung: Chức năng thận suy giảm có thể đi kèm tích tụ chất thải, thiếu máu và rối loạn chuyển hóa, khiến cơ thể thường xuyên uể oải.
- Một số biểu hiện khác: Chán ăn, buồn nôn, ngứa, chuột rút hoặc khó ngủ có thể gặp khi bệnh thận tiến triển nặng hơn.
Dấu hiệu suy giảm chức năng thận
Làm gì để cải thiện và bảo vệ chức năng thận?
Khi phát hiện chức năng thận suy giảm, mục tiêu quan trọng không đơn thuần là làm giảm các triệu chứng mà còn phải tìm nguyên nhân, hạn chế những yếu tố tiếp tục gây tổn thương và bảo vệ các nephron còn hoạt động.
- Trước hết, người bệnh cần kiểm soát tốt bệnh nền. Người tăng huyết áp, đái tháo đường cần duy trì huyết áp, đường huyết trong mục tiêu điều trị; trường hợp viêm cầu thận, sỏi hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu cần xử lý đúng nguyên nhân theo chỉ định.
- Chế độ ăn nên giảm muối, hạn chế đồ muối chua, thực phẩm chế biến sẵn, nước chấm và món quá mặn để giảm giữ nước và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
- Protein cần dùng vừa đủ. Ăn quá nhiều đạm làm tăng gánh nặng đào thải cho thận, nhưng kiêng quá mức có thể gây thiếu dinh dưỡng, mất cơ. Lượng đạm nên điều chỉnh theo mức độ suy giảm chức năng thận.
- Nước cũng cần uống hợp lý, không nên cố uống thật nhiều để “rửa thận”. Người tiểu ít, phù hoặc có bệnh tim mạch cần điều chỉnh lượng nước theo hướng dẫn chuyên môn.
Bên cạnh việc giảm gánh nặng cho thận, hỗ trợ bảo vệ những nephron còn hoạt động cũng là hướng được quan tâm. Một số thảo dược và hoạt chất sinh học được phối hợp theo nhiều cơ chế khác nhau:
- Dành dành: Là thành phần nổi bật, được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ bảo vệ cấu trúc thận và các cơ chế liên quan đến quá trình xơ hóa.
- Đan sâm: Hỗ trợ tuần hoàn và vi tuần hoàn, góp phần duy trì nguồn máu, oxy và dưỡng chất đến mô thận.
- Hoàng kỳ, linh chi đỏ: Có đặc tính chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào trước những tác động bất lợi của stress oxy hóa.
- Râu mèo, mã đề, bạch phục linh: Hỗ trợ lợi tiểu và bài tiết, giúp giảm phù thũng và rối loạn tiểu tiện do thận kém.
- Trầm hương, L-Carnitine fumarate và Coenzyme Q10: Hỗ trợ sức khỏe và chuyển hóa năng lượng; trong đó L-Carnitine và CoQ10 tham gia vào quá trình tạo năng lượng của tế bào.
Sự phối hợp các thành phần trên tạo thành hướng hỗ trợ đa chiều gồm bảo vệ cấu trúc thận, hỗ trợ tuần hoàn, chống oxy hóa, tăng bài tiết và duy trì năng lượng tế bào. Qua đó, công thức có thể hỗ trợ giảm phù thũng, rối loạn tiểu tiện do thận kém, đồng thời góp phần chăm sóc phần chức năng thận còn lại.
Thảo dược tốt cho người bị suy giảm chức năng thận
Suy giảm chức năng thận có thể diễn biến âm thầm nhưng không có nghĩa là người bệnh chỉ có thể chờ bệnh tiến triển. Phát hiện sớm, kiểm soát nguyên nhân, ăn uống và sinh hoạt phù hợp, đồng thời chủ động bảo vệ những nephron còn hoạt động là nền tảng quan trọng để duy trì chức năng thận và góp phần làm chậm quá trình suy giảm lâu dài.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Ích Thận Vương
Thành phần: Cao dành dành, cao đan sâm, cao hoàng kỳ, trầm hương, cao râu mèo, cao mã đề, bạch phục linh, cao linh chi đỏ, L-Carnitine fumarate, Coenzyme Q10.
