Tinh gọn hàng loạt ngành đào tạo các lĩnh vực
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 74/2026/TT-BGDĐT quy định Danh mục ngành đào tạo các trình độ của giáo dục đại học, có hiệu lực từ ngày 12/10/2026 và thay thế Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT.
Quy định mới rà soát, sắp xếp và tinh gọn hàng loạt ngành đào tạo chuyên sâu về các ngành gốc có phạm vi bao quát rộng hơn nhằm chuẩn hóa hệ thống phân loại ngành đào tạo quốc gia, hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học thực hiện tự chủ thiết kế chương trình.
Tại Phụ lục II của văn bản, Bộ đã quy chuẩn chi tiết nhiều lĩnh vực. Trong lĩnh vực Sức khỏe và Dược học, ngành Khoa học Y sinh được chuyển nhập vào ngành Y khoa, Dịch tễ học thực địa xếp vào Dịch tễ học, trong khi Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới được sửa tên thành Truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới.
Đối với khối Dược học, các phân ngành Dược lý và dược lâm sàng, Dược liệu và Dược học cổ truyền, Kiểm nghiệm thuốc và độc chất, Tổ chức quản lý dược được gom về ngành Dược học, riêng Hóa sinh dược chuyển thành Hóa dược.
Các ngành Vật lý trị liệu, Hoạt động trị liệu, Ngôn ngữ trị liệu và Dụng cụ chỉnh hình chân tay giả được tích hợp chung vào Kỹ thuật Phục hồi chức năng, còn Quản lý bệnh viện chuyển về Quản lý y tế.
Trong lĩnh vực Kinh doanh, Quản lý và Truyền thông, các ngành Quản trị thương hiệu, Quản trị công nghiệp và phát triển doanh nghiệp được đưa về Quản trị kinh doanh, còn Digital marketing xếp vào Marketing.
Nhóm Thương mại tiếp nhận Kinh doanh thời trang và dệt may, Kinh doanh xuất bản phẩm, Kinh doanh nông nghiệp, Kinh doanh và khởi nghiệp nông thôn để quy chuẩn chung về Kinh doanh thương mại. Ngành Truyền thông chính sách được định hướng vào nhóm Truyền thông đại chúng.
Đối với khối Máy tính, Công nghệ thông tin và Kỹ thuật, Khoa học và kỹ thuật máy tính chuyển giao vào Khoa học máy tính, Quản lý công nghệ thông tin xếp vào Công nghệ thông tin, đồng thời An toàn thông tin chính thức đổi tên thành An ninh mạng.
Nhóm Kỹ thuật và Công nghệ chứng kiến Công nghệ chế tạo máy và Kỹ thuật chế tạo gom về Kỹ thuật cơ khí hoặc Công nghệ kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật hóa dầu và lọc dầu chuyển vào Kỹ thuật hóa học, còn Kỹ thuật dệt đổi tên thành Kỹ thuật dệt, may.
Ở mảng Kiến trúc và Xây dựng, Kiến trúc đô thị và Bảo tồn di sản kiến trúc - đô thị được sắp xếp vào ngành Kiến trúc, trong khi các chuyên ngành hẹp như Kỹ thuật cấp thoát nước hay Kỹ thuật xây dựng công trình đặc biệt gom về phạm vi rộng hơn của Kỹ thuật xây dựng.
Các lĩnh vực Khoa học tự nhiên, Nhân văn và Đào tạo giáo viên cũng được tinh gọn triệt để. Động vật học, Côn trùng học, Thực vật học, Sinh học thực nghiệm đều quy về Sinh học, còn các phân ngành vật lý và toán học đưa về ngành gốc Vật lý học và Toán học.
Trong khối nhân văn, ngôn ngữ đồng bào dân tộc thiểu số như Khmer, H'Mông, Chăm, Jrai tập trung về Ngôn ngữ các dân tộc thiểu số Việt Nam, các ngành lý luận và so sánh văn học xếp chung vào Văn học hoặc Văn học Việt Nam.
Đặc biệt, các ngành sư phạm ngoại ngữ đơn lẻ như Sư phạm Tiếng Anh, Nga, Pháp, Trung, Đức, Nhật, Hàn được quy chuẩn thành tên gọi chung là Sư phạm tiếng nước ngoài.
Từ kỳ tuyển sinh năm 2027, Thông tư 74/2026/TT-BGDĐT chính thức được áp dụng, kéo theo sự thay đổi lớn khi hàng loạt chuyên ngành hẹp được đổi tên và quy chuẩn về các ngành gốc. Ảnh minh họa: Trần Huỳnh/Tuổi trẻ Online
Lộ trình áp dụng và quyền tự chủ chương trình chuyên sâu của các trường
Về lộ trình thực thi và điều khoản chuyển tiếp, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định rõ những thay đổi này áp dụng cho các khóa tuyển sinh từ ngày 1/1/2027. Đối với các khóa tuyển sinh trước mốc thời gian này, các cơ sở giáo dục đại học tiếp tục tổ chức đào tạo theo đúng thông tin tuyển sinh đã công bố. Từ ngày 1/1/2027, các trường sẽ chính thức tuyển sinh và cấp bằng theo tên gọi cũng như mã ngành mới.
Mặc dù vậy, các cơ sở đào tạo vẫn được bảo đảm quyền chủ động xây dựng nhiều chương trình đào tạo với các định hướng chuyên sâu khác nhau trong cùng một ngành đào tạo để đáp ứng linh hoạt nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Báo Tuổi trẻ Online dẫn lời ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng Phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, danh mục mới được sắp xếp lại theo hướng phân loại dựa trên kiến thức cốt lõi, mục tiêu và phạm vi đào tạo. Chẳng hạn, digital marketing, marketing và truyền thông được sắp xếp vào ngành marketing; quản trị thương hiệu, quản trị doanh nghiệp và công nghệ, quản trị công nghiệp và phát triển doanh nghiệp được xếp vào ngành quản trị kinh doanh; còn kinh tế tài chính đưa vào ngành tài chính - ngân hàng.
Ông Tiến nhấn mạnh những điều chỉnh này thay đổi cách phân loại ngành trong danh mục chung, nhưng không có nghĩa là các định hướng chuyên sâu tương ứng sẽ không còn được đào tạo. Nếu đã xác định muốn theo đuổi một lĩnh vực cụ thể, thí sinh nên tìm hiểu cả tên ngành mới lẫn chương trình đào tạo chi tiết của trường. Điều thí sinh cần quan tâm nhất là bản thân sẽ học những gì, được trang bị kỹ năng nào và chương trình đó có thực sự phù hợp với định hướng nghề nghiệp hay không.
Lưu ý quan trọng cho thí sinh về cách tra cứu tên, mã ngành tuyển sinh
TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng Phòng Đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM, cho biết tên ngành đào tạo thể hiện đặc điểm chuyên môn, nghề nghiệp của ngành và phù hợp với những đặc điểm chung của lĩnh vực đào tạo, nhóm ngành đào tạo.
Cùng một ngành theo danh mục chung, các trường vẫn có thể xây dựng chương trình với định hướng chuyên sâu khác nhau. Chính vì thế, ông Nhân khuyên thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh và thông tin chương trình trên website chính thức của trường, thay vì chỉ dựa vào tên ngành trên các trang tư vấn chung chung.
Bên cạnh tên gọi, mã ngành cũng là thông tin cực kỳ quan trọng cần kiểm tra khi đăng ký xét tuyển.
Theo Thông tư 74, mã ngành đào tạo gồm 6 chữ số, trong đó hai chữ số đầu thể hiện mã lĩnh vực đào tạo cấp II, hai chữ số tiếp theo là mã nhóm ngành cấp III và hai chữ số cuối là mã ngành trong nhóm cấp IV.
Mã ngành được xác định thống nhất trên toàn hệ thống để phục vụ việc phân loại, thống kê, đối sánh, cập nhật và quản lý dữ liệu ngành đào tạo. Lấy ví dụ, ngành marketing có mã 340115; trong đó hai chữ số đầu là 34 thuộc lĩnh vực kinh doanh và quản lý, còn bốn chữ số đầu 3401 xác định thuộc nhóm kinh doanh.
Đáng chú ý, việc đổi tên ngành không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải đổi mã ngành. Thông tư quy định ngành được đổi tên thì giữ nguyên mã ngành. Ngành được chuyển vị trí trong danh mục ngành mới được cấp mã ngành mới phù hợp với lĩnh vực đào tạo và nhóm ngành đào tạo mới.
Theo ThS Lê Văn Hiển, quyền Trưởng Phòng Đào tạo Trường đại học Luật TP.HCM, nếu chưa xác định được ngành cũ tương ứng với ngành mới nào, thí sinh nên liên hệ trực tiếp bộ phận tuyển sinh của trường để được giải đáp cặn kẽ trước khi đăng ký nguyện vọng.
Tên ngành có thể thay đổi, nhưng việc chọn ngành luôn cần bắt đầu từ năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp của mỗi người. Việc đối chiếu kỹ thông tin tuyển sinh sẽ giúp thí sinh tránh được nhầm lẫn giữa những thay đổi trong danh mục phân loại chung và nội dung đào tạo thực tế.
Ông Hiển đặc biệt lưu ý thí sinh tuyệt đối không nên lấy mã ngành của năm trước để điền vào hồ sơ xét tuyển năm 2027 khi chưa kiểm tra thông tin mới. Nếu tên ngành hoặc mã ngành trên các nguồn tư vấn không thống nhất, thí sinh bắt buộc phải đối chiếu lại với thông báo tuyển sinh chính thức của trường.
