Hướng dẫn xử lý hàng tồn kho
Theo VnExpress, một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định 68 là hướng dẫn cách xử lý hàng tồn kho cho các hộ kinh doanh chuyển sang diện kê khai từ đầu năm nay. Cụ thể, những hộ có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên phải xác định và ghi nhận giá trị hàng tồn kho, máy móc, thiết bị tại thời điểm ngày 31/12/2025. Số liệu này sẽ là căn cứ pháp lý để xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân cho kỳ tính thuế năm 2026.
Về quy trình thực hiện, hộ kinh doanh cần lập bảng kê hàng tồn kho, thiết bị theo mẫu quy định và thực hiện lưu giữ tại cơ sở. Đồng thời, một bản sao phải được gửi đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp qua kênh trực tuyến. Thời hạn nộp bảng kê đính kèm hồ sơ khai thuế quý I/2026 (đối với hộ kê khai theo quý) hoặc chậm nhất vào ngày 20/4 (đối với hộ kê khai theo tháng).
Tuy nhiên, Nghị định cũng nêu rõ bảng kê này không phải là cơ sở để hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa. Hộ kinh doanh phải tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu và sẽ bị xử phạt nếu có hành vi vi phạm.
Ảnh minh họa
Giải tỏa nỗi lo bị "hồi tố" và truy thu thuế từ các năm trước
Việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai từ năm 2026 đồng nghĩa với việc mọi chi phí, doanh thu phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Điều này từng khiến nhiều tiểu thương lo ngại vì thói quen không lưu trữ hóa đơn khi còn nộp thuế khoán, hoặc hàng hóa được mua qua các kênh không chính thức, dẫn đến rủi ro hàng tồn kho bị coi là không rõ nguồn gốc.
Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định không hồi tố nghĩa vụ thuế đối với giai đoạn trước – điều này giúp hộ kinh doanh yên tâm hơn.
Cụ thể, đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước và đã được cơ quan thuế xác định mức thuế khoán theo quy định của Luật Quản lý thuế, khi chuyển sang kê khai thuế từ ngày 1/1/2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.
Đồng thời, cơ quan thuế cũng không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán, kể cả trường hợp quy mô kinh doanh có thay đổi làm doanh thu khoán thay đổi từ 50% trở lên.
Ngoại lệ chỉ đặt ra khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, từng chỉ ra rằng đây là vướng mắc lớn nhất do đặc thù mua bán của hộ kinh doanh thường thiếu chứng từ.
Đồng quan điểm, báo Thanh niên dẫn lời luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang, cho biết tại các hội thảo trước đây, đại diện cơ quan thuế cũng đã giải thích, hướng dẫn về ghi nhận hàng tồn kho. Đặc biệt lãnh đạo Cục Thuế cũng đã nhiều lần khẳng định sẽ không sử dụng doanh thu kê khai năm 2026 để truy thu lại thuế các năm trước đây. Tuy nhiên, đó vẫn chỉ là các phát biểu, không mang tính pháp lý cao. Vì vậy các hộ kinh doanh, cá nhân cũng không yên tâm.
Giờ Nghị định 68 nêu rõ cách xử lý hàng tồn kho cũng như khẳng định cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước.
"Ngoài việc hướng dẫn các quy định về thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo luật, Nghị định 68 là văn bản pháp lý của Chính phủ đã gỡ rối về các thắc mắc liên quan hàng tồn kho, truy thu thuế các năm trước. Từ đó giúp hộ kinh doanh, cá nhân yên tâm trong quá trình thực hiện chính sách thuế mới. Đồng thời, Nghị định 68 cũng giúp cán bộ, cơ quan thuế dễ dàng và yên tâm thực hiện các quy định về thuế đối HKD, cá nhân kinh doanh", luật sư Trần Xoa chia sẻ thêm.
Nghị định 68 siết chặt quản lý doanh thu thông qua hóa đơn điện tử:
Hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên: Bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử có mã hoặc hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Hộ có doanh thu từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng: Không bắt buộc nhưng được khuyến khích đăng ký nếu đủ điều kiện. Trường hợp không đăng ký sẽ nộp thuế theo từng lần phát sinh.
Quản lý tài khoản: Hộ kinh doanh phải thông báo toàn bộ số tài khoản ngân hàng, ví điện tử dùng cho hoạt động kinh doanh cho cơ quan thuế bằng phương thức điện tử.
