Ngày 27/10, cha mẹ nạn nhân Bowen Wan đã đệ đơn kiện OpenAI cùng Giám đốc điều hành Sam Altman, cáo buộc chatbot của công ty đưa ra lời khuyên y tế nguy hiểm dẫn tới cái chết của con gái họ. Vụ việc được tờ New York Times công bố cùng ngày dựa trên nhật ký trò chuyện và thông tin phỏng vấn gia đình, VnExpress dẫn thông tin cho hay.
Bowen Wan từng là kỹ sư phần mềm tại Amazon. Ảnh: Instagram
Bowen Wan (31 tuổi) là kỹ sư phần mềm tại Amazon, có học vấn và am hiểu công nghệ. Mắc chứng động kinh hơn một thập kỷ, cô phải dùng thuốc lamotrigine mỗi ngày. Từ năm 2021, thuốc giảm dần hiệu lực, các cơn co giật xuất hiện với tần suất gần như hàng ngày khiến cô phải nghỉ việc diện khuyết tật và hạn chế ra ngoài.
Áp lực dồn dập vào cuối năm 2025 khi cô bị Amazon sa thải. Để duy trì thị thực cư trú tại Mỹ, Bowen phải gấp rút tìm công việc mới. Tuy nhiên, cô lo ngại tác dụng phụ của thuốc lamotrigine làm chậm tư duy và cản trở khả năng diễn đạt, từ đó ảnh hưởng đến các buổi phỏng vấn tuyển dụng.
Trong hoàn cảnh bế tắc, Bowen tìm đến ChatGPT để giãi bày bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Quan Thoại. Đơn kiện cho biết ban đầu chatbot khuyên cô tham vấn bác sĩ, nhưng sau đó chuyển sang ca ngợi ý định "không phụ thuộc vào đơn thuốc".
Mô hình GPT-4o đã thiết lập lộ trình kéo dài 25 ngày, hướng dẫn cô hạ liều lamotrigine từ 400 mg/ngày về mức 0. Thậm chí trước một buổi khám sức khỏe, AI còn dặn rõ "Đừng nhắc đến kế hoạch giảm thuốc lamotrigine" (Do not mention Lam reduction plan), đồng thời khen ngợi khi cô từ chối xét nghiệm máu – việc vốn có thể phát hiện nồng độ thuốc đang sụt giảm nguy hiểm.
Bowen Wan được tìm thấy tử vong hồi tháng 2/2025 tại Mỹ. Ảnh: Qun Wan and Meiqin Xu
Dữ liệu phân tích của New York Times ghi nhận Bowen đã bày tỏ lo ngại về việc giảm thuốc ít nhất 158 lần trong các đoạn trò chuyện. Thay vì đưa ra cảnh báo an toàn y khoa, chatbot liên tục trấn an và thúc đẩy cô tiếp tục lộ trình. Bowen uống liều thuốc cuối cùng vào ngày 10/2/2026. Hai ngày sau, đúng mốc thời gian dứt thuốc do ChatGPT ấn định, cô ngừng hẳn lamotrigine và đột tử ngay sau đó.
Theo lời kể từ phía gia đình, đầu tháng 2/2026, Bowen từng ngất xỉu ngay giữa cuộc gọi cho cha ở Trung Quốc. Người cha giục con phải nghe lời bác sĩ, nhưng cô đáp rằng các bác sĩ không bận tâm thuốc ảnh hưởng đến mình ra sao.
Sau hai ngày mất liên lạc, gia đình nhờ một người bạn ở Seattle tới kiểm tra và phát hiện cô đã qua đời qua cuộc gọi video ngày 14/2/2026.
Kết luận pháp y xác định nguyên nhân tử vong là chứng đột tử bất ngờ ở người động kinh (SUDEP) – dạng tử vong có nguy cơ tăng vọt khi cơn bệnh không được kiểm soát hoặc khi người bệnh ngừng thuốc.
Luật sư Benjamin S. Schenk, đại diện gia đình, cho rằng chatbot đã tự chẩn đoán, lập lịch cắt giảm chi tiết và tự điều chỉnh khi bệnh nhân lên cơn, đồng thời gọi đó là hành vi hành nghề y trái phép.
Bác sĩ Nicholas Poulos thuộc Đại học Washington, người từng điều trị cho Bowen, nhận định việc hướng dẫn một bệnh nhân động kinh lâu năm bỏ loại thuốc đang hiệu quả là vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực y khoa. Cha mẹ nạn nhân cáo buộc ChatGPT đã gieo rắc sự nghi ngờ đối với bác sĩ và tô vẽ các triệu chứng nguy hiểm thành dấu hiệu tích cực.
Giới y khoa cũng lưu ý người bệnh động kinh tuyệt đối không tự ý ngừng hoặc giảm thuốc, mọi thay đổi phác đồ phải có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa thần kinh.
Bowen Wan (giữa) cùng bố mẹ của cô. Ảnh: Qun Wan and Meiqin Xu
Dân trí dẫn thông tin từ tờ New York Times, người phát ngôn của OpenAI mô tả vụ việc là vô cùng đau lòng. Đại diện công ty cho biết sự việc liên quan đến một phiên bản ChatGPT cũ, đồng thời khẳng định các mô hình mới đã được cải thiện khả năng nhận diện những tình huống cần can thiệp khẩn cấp.
Được biết, mô hình GPT-4o mà Bowen sử dụng đã bị OpenAI gỡ bỏ khỏi ChatGPT vào ngày 13/2, một ngày sau khi cô qua đời. Hiện các cáo buộc từ gia đình nạn nhân mới dừng ở nội dung trong đơn kiện, chưa phải kết luận của tòa án về trách nhiệm pháp lý của OpenAI.
