Theo Cổng TTĐT Chính phủ, bà Kim Oanh có gửi thắc mắc: Hiện nay, việc thực thi quy định bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất đang thiếu sự kết nối pháp lý giữa điều kiện thụ hưởng và trình tự chứng minh. Cụ thể: (1) Về tiêu chí xác định đối tượng được bồi thường, điểm d khoản 2 Điều 95 Luật Đất đai 2024 quy định đối tượng được bồi thường là người: "Nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật từ người có quyền sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa hoàn thành thủ tục đăng ký đất đai". Tuy nhiên, hệ thống văn bản dưới Luật chưa làm rõ mốc thời điểm pháp lý để chốt trạng thái "chưa hoàn thành thủ tục" (tính đến khi có thông báo thu hồi đất hay kéo dài đến khi có quyết định thu hồi đất) và danh mục hồ sơ cụ thể để công nhận tính "hợp pháp" của việc nhận chuyển quyền. (2) Về sự thiếu đồng bộ giữa Luật và các Nghị định hướng dẫn, Điều 42 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP và Mục XI nội dung C Phần V Phụ lục I Nghị định số 151/2025/NĐ-CP đã hướng dẫn chi tiết trình tự, thủ tục đăng ký cho trường hợp chuyển quyền nhưng chưa thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, hiện chưa có quy định định danh các trường hợp thực hiện theo trình tự này chính là đối tượng được hưởng quyền lợi bồi thường tại điểm d khoản 2 Điều 95 Luật Đất đai. Khoảng trống pháp lý này dẫn đến nguy cơ tùy nghi trong áp dụng và có thể là lý do từ chối hồ sơ của công dân do không có căn cứ xác định hồ sơ theo Nghị định số 101/2024/NĐ-CP và số 151/2025/NĐ-CP là bộ hồ sơ đáp ứng điều kiện tại Điều 95 Luật Đất đai. Tôi đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét các nội dung sau: Thứ nhất, có văn bản hướng dẫn việc áp dụng trình tự, thủ tục tại Điều 42 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP và Nghị định số 151/2025/NĐ-CP chính là căn cứ pháp lý để thực hiện quyền bồi thường cho đối tượng quy định tại điểm d khoản 2 Điều 95 Luật Đất đai. Thứ hai, quy định rõ mốc thời gian chốt việc "chưa hoàn thành thủ tục" và cách thức xác định tính "hợp pháp" của văn bản nhận chuyển quyền để làm cơ sở xác định đối tượng bồi thường. Thứ ba, hiểu nội dung điểm d khoản 2 Điều 95 Luật Đất đai 2024 thế nào? Căn cứ vào đâu?
Ảnh minh họa/Tuổi Trẻ
Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:
Tại điểm d khoản 2 Điều 95 Luật Đất đai năm 2024 quy định điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng gồm trường hợp: Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hằng năm, nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật từ người có quyền sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa hoàn thành thủ tục đăng ký đất đai.
Tại Điều 42 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP ngày 29/7/2024 của Chính phủ, được sửa đổi, bổ sung tại điểm XI mục C Phần V Phụ lục I Nghị định số 151/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ, Điều 14, Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 quy định về trình tự, thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với trường hợp đã chuyển quyền sử dụng đất nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền theo quy định.
Do nội dung phản ánh của bà là vụ việc cụ thể và không có hồ sơ, tài liệu kèm theo nên Bộ Nông nghiệp và Môi trường không có cơ sở trả lời cụ thể. Đề nghị bà nghiên cứu quy định nêu trên và liên hệ với cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.
