Nguyên nhân mất tiếng thường gặp và cách hỗ trợ cải thiện hiệu quả
(ĐS&PL) - Mất tiếng gây nhiều bất tiện trong giao tiếp và công việc. Nhận biết đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn cách chăm sóc, hỗ trợ cải thiện phù hợp.
Mất tiếng là gì?
Mất tiếng là tình trạng người bệnh không thể phát ra âm thanh như bình thường, chỉ nói được rất nhỏ, nói thều thào hoặc gần như không thể lên tiếng. Trước khi mất tiếng hoàn toàn, nhiều người thường trải qua các biểu hiện như giọng nói khàn, rè, yếu, nhanh mệt khi nói, đau rát họng hoặc phải liên tục đằng hắng.
Giọng nói được hình thành khi luồng không khí từ phổi đi qua thanh quản, làm hai dây thanh rung lên. Những rung động này tạo ra âm thanh, sau đó được điều chỉnh bởi khoang miệng, lưỡi và môi để hình thành lời nói. Khi dây thanh bị viêm, phù nề, khô hoặc tổn thương, khả năng khép và rung đều sẽ bị hạn chế. Âm thanh phát ra vì thế trở nên yếu, đứt quãng hoặc biến mất.
Nếu ví giọng nói như một nhạc cụ thì dây thanh chính là những “sợi dây đàn” tạo nên âm sắc riêng của mỗi người. Khi sợi dây đàn được giữ ở trạng thái ổn định, âm thanh phát ra sẽ trong trẻo và rõ ràng. Ngược lại, khi dây thanh bị sưng viêm, khô hoặc phải hoạt động quá mức, âm thanh có thể trở nên rè, méo tiếng và cuối cùng là mất tiếng.
Tình trạng này có thể xuất hiện ở bất kỳ ai, nhưng thường gặp hơn ở giáo viên, ca sĩ, MC, nhân viên bán hàng, tổng đài viên, hướng dẫn viên du lịch và những người phải sử dụng giọng nói liên tục.
Mất tiếng thường gặp ở người “làm nghề” nói nhiều
Những nguyên nhân mất tiếng thường gặp
Mất tiếng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Việc nhận diện đúng yếu tố gây ra tình trạng này sẽ giúp người bệnh lựa chọn cách chăm sóc và hỗ trợ cải thiện phù hợp hơn.
Viêm thanh quản
Viêm thanh quản là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất. Khi niêm mạc thanh quản bị viêm và phù nề, dây thanh không thể rung đều như bình thường. Người bệnh thường bị khàn tiếng trước, sau đó giọng yếu dần, thậm chí mất tiếng.
Viêm thanh quản có thể xuất hiện sau cảm lạnh, viêm họng, nhiễm virus hoặc do tiếp xúc với khói bụi, hóa chất, khói thuốc lá. Ngoài mất tiếng, người bệnh có thể kèm theo ho khan, đau rát họng, khô họng, cảm giác vướng hoặc khó chịu khi nuốt.
Lạm dụng giọng nói
Nói quá nhiều, nói lớn, la hét, hát liên tục hoặc cố gắng phát âm trong môi trường ồn ào đều có thể làm dây thanh bị quá tải. Khi phải rung với cường độ lớn trong thời gian dài, dây thanh dễ sưng, mệt và mất khả năng phát âm bình thường.
Tình trạng này thường gặp sau các buổi thuyết trình, giảng dạy, hát karaoke, cổ vũ thể thao hoặc tham gia sự kiện đông người. Nhiều người vẫn cố nói khi giọng đã khàn, khiến dây thanh không có thời gian phục hồi và làm nguy cơ mất tiếng tăng lên.
Viêm họng và các vấn đề đường hô hấp
Vùng họng và thanh quản có mối liên hệ mật thiết. Khi niêm mạc họng bị viêm, các phản ứng kích thích có thể lan xuống thanh quản, làm ảnh hưởng đến dây thanh. Người bị viêm họng thường có cảm giác đau rát, ho, khạc đờm, vướng họng, khàn tiếng và đôi khi mất tiếng.
Viêm mũi, viêm xoang cũng có thể khiến dịch tiết chảy xuống họng, gây kích thích kéo dài. Người bệnh thường phải ho hoặc đằng hắng nhiều lần, làm dây thanh liên tục chịu áp lực và khó phục hồi.
Trào ngược dạ dày – thực quản
Dịch vị và axit từ dạ dày trào ngược lên vùng họng có thể gây kích ứng thanh quản, đặc biệt vào ban đêm hoặc sáng sớm. Người bị trào ngược có thể không đau dạ dày rõ rệt nhưng thường xuyên bị khàn tiếng, ho khan, vướng họng, đắng miệng hoặc mất tiếng sau khi ngủ dậy.
Tổn thương thực thể tại thanh quản
Ngoài những nguyên nhân trên, mất tiếng kéo dài đôi khi có thể liên quan đến hạt xơ, polyp dây thanh hoặc một số vấn đề khác tại thanh quản. Vì vậy, người bệnh nên đi khám nếu mất tiếng kéo dài trên hai tuần, tái phát nhiều lần, kèm khó thở, khó nuốt, đau tăng dần hoặc xuất hiện máu trong đờm.
Mất tiếng có thể là biểu hiện của tổn thương thực thể tại thanh quản
Thay đổi một số thói quen giúp hỗ trợ cải thiện mất tiếng
Khi bị mất tiếng, điều quan trọng đầu tiên là cho dây thanh được nghỉ ngơi. Người bệnh nên hạn chế nói, tránh nói lớn, la hét hoặc cố gắng phát âm khi giọng đang yếu. Không nên nói thì thầm quá nhiều vì cách nói này vẫn có thể tạo áp lực lên dây thanh.
Uống đủ nước giúp duy trì độ ẩm cho niêm mạc họng và hỗ trợ dây thanh hoạt động linh hoạt hơn. Nên ưu tiên nước ấm hoặc nước ở nhiệt độ phòng, uống thành nhiều lần trong ngày. Có thể súc họng bằng nước muối sinh lý để làm sạch và giảm cảm giác khó chịu ở vùng họng.
Bên cạnh đó, cần ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya và xây dựng chế độ ăn uống cân đối. Rau xanh, trái cây và các món ăn mềm, dễ nuốt sẽ giúp cơ thể có thêm dưỡng chất, đồng thời hạn chế kích thích vùng họng.
Uống nước ấm giúp cải thiện tình trạng mất tiếng
Giải pháp từ thảo dược hỗ trợ cải thiện mất tiếng
Bên cạnh điều chỉnh thói quen sinh hoạt, nhiều người lựa chọn giải pháp từ thảo dược để hỗ trợ làm dịu vùng họng, chăm sóc dây thanh và cải thiện giọng nói theo hướng phù hợp sử dụng lâu dài.
Trong đó, rẻ quạt là dược liệu nổi bật, chứa các hoạt chất như isoflavonoid và flavonoid, giúp hỗ trợ làm dịu niêm mạc, giảm kích ứng và cải thiện các triệu chứng liên quan đến họng, thanh quản.
Để nâng cao hiệu quả hỗ trợ, rẻ quạt được kết hợp cùng bán biên liên, bồ công anh và sói rừng. Sự phối hợp này giúp thanh nhiệt, hỗ trợ giảm ho, đau họng, khàn tiếng, mất tiếng và viêm thanh quản, đồng thời góp phần chăm sóc, bảo vệ dây thanh trước các tác nhân bất lợi từ môi trường.
Nếu nghỉ giọng, uống đủ nước và hạn chế các yếu tố kích thích giúp giảm áp lực lên dây thanh từ bên ngoài thì công thức thảo dược lại giống như cách chăm sóc, “nuôi dưỡng” sợi dây đàn của giọng nói từ bên trong. Khi niêm mạc họng và dây thanh được chăm sóc đúng cách, khả năng rung có điều kiện ổn định hơn, góp phần giúp giọng nói dần rõ ràng, trong sáng và khỏe mạnh.
Mất tiếng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ viêm thanh quản, lạm dụng giọng nói đến trào ngược dạ dày hoặc tác động của môi trường. Chủ động nghỉ giọng, điều chỉnh thói quen sinh hoạt, kiểm soát nguyên nhân liên quan và kết hợp giải pháp hỗ trợ phù hợp sẽ giúp bảo vệ dây thanh, duy trì giọng nói ổn định lâu dài.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Tiêu Khiết Thanh - Giữ gìn sự trong sáng của giọng nói
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Tiêu Khiết Thanh là sản phẩm được kết hợp từ các loại thảo mộc như: rẻ quạt, bán biên liên, bồ công anh, sói rừng.
