Nguyên nhân gây khàn tiếng kéo dài và cách cải thiện từ thảo dược
(ĐS&PL) - Khàn tiếng kéo dài phản ánh những tổn thương âm thầm tại thanh quản. Hiểu đúng nguyên nhân và có biện pháp cải thiện kịp thời giúp bảo vệ giọng nói lâu dài.
Khàn tiếng kéo dài là gì?
Khàn tiếng là hiện tượng biến đổi bất thường của giọng nói, khi âm thanh phát ra không còn trong trẻo, rõ ràng mà trở nên rè, đục, yếu, thều thào hoặc thậm chí mất tiếng. Nguyên nhân trực tiếp là do dây thanh quản – bộ phận tạo ra âm thanh bị viêm, phù nề, khô hoặc thay đổi cấu trúc, khiến quá trình rung không còn trơn tru.
Ở những trường hợp nhẹ, khàn tiếng có thể cải thiện sau vài ngày nghỉ giọng và chăm sóc cổ họng. Tuy nhiên, khi tình trạng này kéo dài trên 10–14 ngày, thậm chí nhiều tuần, đây được xem là khàn tiếng kéo dài và cần được quan tâm đúng mức.
Khàn tiếng là sự thay đổi bất thường của giọng nói
Những thói quen gây khàn tiếng kéo dài
Khàn tiếng kéo dài hiếm khi xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ. Phần lớn là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố kéo dài và lặp đi lặp lại.
- Lạm dụng giọng nói trong thời gian dài là nguyên nhân phổ biến hàng đầu. Giáo viên, MC, ca sĩ, nhân viên bán hàng, tổng đài viên hoặc người thường xuyên thuyết trình phải sử dụng giọng liên tục, khiến dây thanh bị căng kéo và ma sát nhiều. Khi không được nghỉ ngơi và phục hồi đầy đủ, dây thanh dễ bị phù nề và tổn thương mạn tính.
- Viêm họng, viêm thanh quản tái phát nhiều lần cũng là nguyên nhân quan trọng. Mỗi đợt viêm khiến niêm mạc thanh quản bị tổn thương. Nếu các đợt viêm lặp lại liên tục, dây thanh khó có cơ hội phục hồi hoàn toàn, dẫn đến khàn tiếng kéo dài.
- Trào ngược dạ dày – thực quản là nguyên nhân âm thầm nhưng rất phổ biến. Acid dịch vị trào ngược lên vùng họng và thanh quản, đặc biệt vào ban đêm, gây kích ứng kéo dài. Nhiều người không có triệu chứng ợ nóng rõ rệt nhưng vẫn bị khàn tiếng dai dẳng do trào ngược mạn tính.
- Các yếu tố môi trường như khói bụi, không khí ô nhiễm, điều hòa lạnh, môi trường khô hanh cũng góp phần làm niêm mạc thanh quản mất ẩm, dễ viêm và khó hồi phục.
- Hút thuốc lá hoặc hít khói thuốc thụ động làm tổn thương trực tiếp dây thanh, phá vỡ lớp bảo vệ tự nhiên của niêm mạc. Đây là yếu tố khiến khàn tiếng dễ kéo dài và tái phát, đặc biệt ở người trung niên.
- Ngoài ra, khàn tiếng kéo dài còn có thể liên quan đến các tổn thương lành tính như hạt xơ dây thanh, polyp dây thanh, u lành vùng hầu họng, bệnh lý tuyến giáp hoặc các rối loạn nội tiết. Những nguyên nhân này thường tiến triển âm thầm, khiến người bệnh chủ quan cho đến khi giọng nói suy yếu rõ rệt.
Khàn tiếng kéo dài có thể do nhiều nguyên nhân gây ra
Khàn tiếng kéo dài gây ra những hệ lụy gì?
Khàn tiếng kéo dài không chỉ gây khó chịu trong giao tiếp mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều mặt của cuộc sống.
Về công việc, người bệnh phải gắng sức khi nói, nói nhanh mệt, dễ hụt hơi. Với những nghề phụ thuộc vào giọng nói, khàn tiếng kéo dài có thể làm giảm hiệu suất lao động và thu nhập.
Về sức khỏe, tình trạng viêm và kích ứng kéo dài khiến dây thanh dày lên, giảm đàn hồi, làm giọng nói ngày càng đục và yếu. Nếu không được cải thiện kịp thời, nguy cơ hình thành tổn thương mạn tính tại dây thanh sẽ tăng lên.
Về tâm lý, khàn tiếng kéo dài khiến người bệnh thiếu tự tin khi giao tiếp, dễ mệt mỏi, căng thẳng và giảm chất lượng cuộc sống.
Khàn tiếng kéo dài khiến người bệnh cáu gắt, thiếu tự tin
Các biện pháp cải thiện khàn tiếng kéo dài
Để cải thiện khàn tiếng kéo dài, việc thay đổi thói quen sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng.
- Trước hết, cần cho dây thanh được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Hạn chế nói to, nói nhiều, tránh hò hét hoặc cố gắng phát âm khi giọng đang yếu. Khi cần nói, nên nói chậm, vừa đủ nghe để giảm áp lực lên dây thanh.
- Giữ ấm cổ họng, đặc biệt khi thời tiết lạnh hoặc khi ngủ điều hòa, giúp hạn chế kích ứng niêm mạc. Tránh uống nước đá và đồ uống lạnh trong giai đoạn này.
- Uống đủ nước, ưu tiên nước ấm, giúp giữ ẩm niêm mạc thanh quản và hỗ trợ dây thanh rung trơn tru hơn. Việc uống nước đều đặn từng ngụm nhỏ trong ngày mang lại hiệu quả tốt hơn so với uống dồn nhiều nước một lúc.
- Súc họng bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch khoang miệng – họng, giảm vi khuẩn và hỗ trợ giảm viêm nhẹ. Đồng thời, cần tránh khói thuốc, rượu bia, thực phẩm cay nóng và dầu mỡ để hạn chế kích ứng.
- Quan trọng không kém là điều trị và kiểm soát các bệnh lý nền như viêm xoang, viêm mũi dị ứng, trào ngược dạ dày – những nguyên nhân khiến khàn tiếng dễ kéo dài và tái phát.
Cần điều trị và kiểm soát các bệnh lý nền
Giải pháp thảo dược hỗ trợ cải thiện khàn tiếng kéo dài hiệu quả
Bên cạnh việc điều chỉnh sinh hoạt, thảo dược là hướng hỗ trợ được nhiều người lựa chọn nhờ tính an toàn và khả năng sử dụng lâu dài.
Trong đó, rẻ quạt là thảo dược quen thuộc với các hoạt chất như isoflavonoid, flavonoid và iridal–triterpenoid, có tác dụng thanh nhiệt và hỗ trợ giảm ho, đau họng, khàn tiếng, mất tiếng, viêm họng và viêm thanh quản.
Khi rẻ quạt được phối hợp cùng bán biên liên, bồ công anh và sói rừng, hiệu quả hỗ trợ được tăng cường nhờ khả năng làm dịu niêm mạc, hỗ trợ kháng viêm tự nhiên và nâng cao sức đề kháng cho đường hô hấp trên.
Cơ chế tác động này có thể hình dung như việc chăm sóc một “sợi dây đàn”. Khi dây đàn bị khô, căng hoặc trầy xước, âm thanh phát ra sẽ rè và thiếu độ vang. Khi được làm dịu, dưỡng ẩm và nuôi dưỡng đúng cách, dây đàn trở nên mềm mại, rung đều và phát ra âm thanh tròn, trong hơn. Tương tự, khi dây thanh được hỗ trợ phục hồi từ bên trong, giọng nói sẽ dần ổn định và bền hơn.
Giải pháp thảo dược này phù hợp cho người bị khàn tiếng kéo dài, người sử dụng giọng nói nhiều hoặc người dễ tái phát viêm thanh quản.
Khàn tiếng kéo dài không chỉ đơn thuần là vấn đề của giọng nói mà phản ánh tình trạng sức khỏe của thanh quản và đường hô hấp trên. Việc nhận diện đúng nguyên nhân, thay đổi thói quen sinh hoạt kịp thời và kết hợp giải pháp thảo dược phù hợp sẽ giúp cải thiện khàn tiếng hiệu quả, hạn chế tái phát và giúp giọng nói trong sáng hơn.
Giữ cho “sợi dây đàn – dây thanh” luôn khỏe mạnh chính là cách gìn giữ giọng nói – công cụ giao tiếp quan trọng của mỗi người trong công việc và cuộc sống.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Tiêu Khiết Thanh - Giữ gìn sự trong sáng của giọng nói
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Tiêu Khiết Thanh là sản phẩm được kết hợp từ các loại thảo mộc như: rẻ quạt, bán biên liên, bồ công anh, sói rừng.
