Từ 1/7/2027, việc kiểm định khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy sẽ được triển khai theo lộ trình của Chính phủ, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác kiểm soát phát thải từ phương tiện giao thông đường bộ. Đây được xem là giải pháp cần thiết nhằm giảm ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn, đồng thời từng bước xây dựng văn hóa sử dụng phương tiện giao thông theo hướng xanh, bền vững.
Trước thời điểm chính sách có hiệu lực, ngành Đăng kiểm đang khẩn trương chuẩn bị toàn diện về cơ sở vật chất, hệ thống thiết bị kiểm định, hạ tầng công nghệ thông tin, nguồn nhân lực và quy trình chuyên môn. Việc chủ động hoàn thiện các điều kiện triển khai không chỉ giúp bảo đảm quá trình kiểm định diễn ra thông suốt, thuận lợi cho người dân mà còn tạo nền tảng để chính sách mới được thực hiện đồng bộ, hiệu quả ngay từ những ngày đầu áp dụng.
Ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam
Trao đổi với PV Đời sống & Pháp luật, ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, theo lộ trình, từ ngày 1/7/2027 việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy sẽ được triển khai trước tại Hà Nội và TP.HCM.
Để đáp ứng yêu cầu này, Cục sẽ tổ chức các khóa đào tạo đăng kiểm viên kiểm định khí thải ngay từ đầu năm 2027. Ngoài lực lượng đăng kiểm viên chuyên trách, đội ngũ đăng kiểm viên đang làm việc tại các trung tâm đăng kiểm trên cả nước cũng sẽ được tập huấn, cập nhật kiến thức về động cơ, hệ thống xử lý khí thải, quy trình kiểm định và sử dụng phần mềm chuyên dụng.
Việc chuẩn bị sớm về nguồn nhân lực được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống đăng kiểm sẵn sàng triển khai nhiệm vụ mới, đáp ứng nhu cầu kiểm định khí thải xe máy theo đúng lộ trình, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý phương tiện và giảm phát thải ra môi trường.
Đồng thời, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã xúc tiến việc triển khai xây dựng phần mềm quản lý kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy với mục tiêu là triển khai thủ tục đăng ký kiểm định trực tuyến, dữ liệu kiểm định được quản lý, thực hiện theo thời gian thực, và việc cấp giấy chứng nhận là chứng nhận điện tử, nhằm đảm bảo thuận lợi nhất có thể cho người dân và các cơ sở kiểm định khí thải, giảm ách tắc, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước, hạn chế tiêu cực, gian lận trong hoạt động kiểm định khí thải.
Cục Đăng kiểm cũng thực hiện rà soát hệ thống các cơ sở kiểm định để triển khai công tác phát triển các dây chuyền kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy;...
Theo lộ trình, từ ngày 1/7/2027 việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy sẽ được triển khai trước tại Hà Nội và TP.HCM
Nhằm chuẩn bị cho việc triển khai kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy theo lộ trình của Chính phủ, nhiều quy định mới đã được ban hành, quy định rõ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự và quy trình thực hiện. Những quy định mới về điều kiện hoạt động của cơ sở kiểm định, tiêu chuẩn nhân lực và quy trình thực hiện vừa được ban hành không chỉ hướng tới nâng cao chất lượng kiểm định mà còn tháo gỡ nhiều rào cản, tạo thuận lợi cho các cơ sở đăng kiểm và người dân khi chính sách chính thức được áp dụng.
Theo Nghị định 89/2026/NĐ-CP, điều kiện thành lập cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Diện tích tối thiểu của khu vực kiểm định giảm từ 15m² xuống còn 10m² đối với một thiết bị đo khí thải; từ thiết bị thứ hai trở đi chỉ cần bổ sung thêm 5m² cho mỗi thiết bị. Quy định này giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí thuê mặt bằng và đầu tư cơ sở vật chất.
Nghị định cũng đơn giản hóa điều kiện về nhân lực khi mỗi cơ sở chỉ cần có tối thiểu một đăng kiểm viên được cấp chứng chỉ chuyên môn thực hiện kiểm định khí thải, đồng thời bãi bỏ quy định về nhân viên nghiệp vụ.
Các cơ sở đăng kiểm xe cơ giới nếu muốn thực hiện kiểm định khí thải xe máy phải bố trí luồng kiểm định riêng, không sử dụng chung với dây chuyền kiểm định ô tô nhằm bảo đảm an toàn.
Bên cạnh đó, Thông tư 30/2026 đã quy định chi tiết trình tự, thủ tục kiểm định khí thải. Chủ phương tiện có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng của Cục Đăng kiểm Việt Nam, gửi qua bưu chính hoặc nộp trực tiếp tại cơ sở đăng kiểm. Thời gian giải quyết hồ sơ tối đa 4 giờ làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Đáng chú ý, đối với xe kiểm định lần đầu có thời gian sử dụng không quá 5 năm, chưa cải tạo động cơ hoặc hệ thống xử lý khí thải và đã có dữ liệu trên hệ thống của Cục Đăng kiểm Việt Nam, chủ xe không phải đưa phương tiện đến cơ sở đăng kiểm. Cơ sở đăng kiểm sẽ kiểm tra hồ sơ và cấp giấy chứng nhận điện tử trên hệ thống. Trong khi đó, các phương tiện đã sử dụng trên 5 năm, đã cải tạo hoặc chưa có dữ liệu sẽ phải đưa xe đến kiểm tra thực tế và đo khí thải theo quy định.
