Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội đổi mới giáo dục đại học, từ giảng dạy, nghiên cứu đến học tập. Tuy nhiên, sự phổ biến của các công cụ AI tạo sinh cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát tình trạng phụ thuộc công nghệ, đạo văn và bảo đảm tính trung thực trong học thuật.
Tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội việc hướng dẫn giảng viên, sinh viên sử dụng AI hiệu quả, có trách nhiệm và phù hợp với các chuẩn mực đạo đức được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Trao đổi với PV ĐS&PL GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường, trường đã xây dựng, công bố và đưa vào vận hành Khung năng lực trí tuệ nhân tạo, đồng thời triển khai các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho đội ngũ cán bộ và người học.
Từ nền tảng khung năng lực số, nhà trường từng bước bổ sung các nội dung liên quan đến năng lực AI. Đến nay, 100% cán bộ của trường đã được tập huấn chuyên sâu về sử dụng AI trong giảng dạy, nghiên cứu và các hoạt động khoa học. Sinh viên cũng được giảng viên hướng dẫn cách khai thác công nghệ này phục vụ học tập và công việc sau khi tốt nghiệp.
Theo Hiệu trưởng Hoàng Anh Tuấn, điều quan trọng là người học phải nhận thức rõ AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn tư duy độc lập và trách nhiệm cá nhân. Việc sử dụng AI cần bảo đảm tính minh bạch, trung thực, tránh gian lận học thuật hoặc gây nhầm lẫn về nguồn gốc thông tin.
GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: DH
"Để hiện thực hóa yêu cầu này, nhà trường đã ban hành các hướng dẫn, quy định về sử dụng AI có trách nhiệm, đồng thời thường xuyên cập nhật thông tin, khuyến nghị sinh viên, đặc biệt là tân sinh viên, tuân thủ các nguyên tắc trong học tập, thi cử, làm tiểu luận, khóa luận và luận văn.
Bên cạnh việc nâng cao nhận thức, công tác kiểm soát đạo văn và trùng lặp thông tin cũng được chú trọng. Nhà trường đầu tư kinh phí, nhân lực để vận hành hệ thống kiểm tra, sàng lọc trùng lặp, trong đó có phần mềm Turnitin", GS Tuấn cho hay.
Theo ông Hoàng Anh Tuấn, nhà trường đã ứng dụng phần mềm này trong hoạt động của cán bộ, đồng thời yêu cầu 100% sinh viên lưu ý thực hiện việc kiểm tra theo quy định. Công cụ kiểm tra trùng lặp góp phần phòng ngừa đạo văn, nâng cao ý thức trung thực trong học tập và nghiên cứu. Cùng với đó, nhà trường hướng tới việc quan tâm hơn đến đánh giá mức độ sử dụng AI trong các sản phẩm học thuật. Các sản phẩm khoa học và đào tạo cần có tuyên bố rõ ràng về việc có sử dụng AI hay không, cũng như mức độ sử dụng công cụ này.
Theo Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, mục tiêu không phải là ngăn cản sinh viên tiếp cận công nghệ mới, mà là giúp người học sử dụng AI đúng cách, phát huy năng lực cá nhân và tuân thủ các chuẩn mực học thuật. Trong bối cảnh AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong giáo dục và thị trường lao động, xây dựng văn hóa sử dụng công nghệ có trách nhiệm là yêu cầu cần thiết để nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời chuẩn bị cho sinh viên năng lực thích ứng với môi trường nghề nghiệp trong tương lai.
