Ý nghĩa của mâm cỗ cúng tất niên trong dịp Tết Nguyên đán 2026
Mâm cỗ cúng tất niên không đơn thuần là mâm cơm cuối năm mà còn là nghi lễ tổng kết một năm lao động, làm ăn, sinh hoạt của cả gia đình, là dịp để con cháu bày tỏ lòng biết ơn đối với ông bà tổ tiên, thần linh, thổ địa, gia tiên đã che chở, đồng thời cũng là khoảnh khắc các thành viên trong gia đình quây quần, gác lại bộn bề để hướng về những giá trị cốt lõi của Tết cổ truyền.
Đặc biệt, trong bối cảnh Tết 2026 được nhiều gia đình quan tâm đến yếu tố gọn gàng, tiết kiệm nhưng vẫn đủ đầy ý nghĩa, việc chuẩn bị mâm cỗ tất niên càng cần chú trọng đến tấm lòng và sự phù hợp, thay vì chạy theo hình thức hay số lượng món ăn quá nhiều.
Mâm cỗ cúng tất niên Tết 2026 truyền thống gồm những món gì?
Về cơ bản, mâm cỗ cúng tất niên Tết 2026 vẫn giữ những nét truyền thống quen thuộc, tuy có thể gia giảm linh hoạt tùy điều kiện kinh tế, vùng miền và số lượng thành viên trong gia đình, nhưng thường sẽ bao gồm các nhóm món chính sau:
Các món mặn không thể thiếu trong mâm cỗ tất niên
Trong mâm cỗ cúng tất niên truyền thống, các món mặn đóng vai trò chủ đạo, tượng trưng cho sự no đủ, sung túc và ấm áp, trong đó phổ biến nhất là gà luộc nguyên con (hoặc gà chặt miếng), thường được chọn là gà trống, luộc chín tới, da vàng, bày trang trọng trên đĩa để thể hiện sự khởi đầu thuận lợi, mạnh mẽ và may mắn cho năm mới.
Bên cạnh gà luộc, mâm cỗ tất niên Tết 2026 thường có thêm thịt lợn luộc hoặc thịt đông (đặc biệt phổ biến ở miền Bắc), giò lụa hoặc giò thủ, nem rán hoặc chả rán, canh măng, canh bóng hoặc canh mọc, vừa cân bằng hương vị vừa tạo sự đầy đặn cho mâm cúng, thể hiện mong muốn cuộc sống năm mới tròn đầy, đủ đầy cả vật chất lẫn tinh thần.
Dù mâm cỗ cúng tất niên Tết 2026 được chuẩn bị đơn giản hay cầu kỳ, mặn hay chay, điều quan trọng nhất vẫn là tấm lòng thành kính đối với tổ tiên và khoảnh khắc sum họp của các thành viên trong gia đình.
Bánh chưng – bánh tét: linh hồn của mâm cỗ Tết
Dù là mâm cỗ cúng tất niên hay mâm cúng giao thừa, bánh chưng (miền Bắc) và bánh tét (miền Trung, miền Nam) vẫn là món lễ không thể thiếu, bởi đây là biểu tượng cho đất trời, cho sự biết ơn tổ tiên và nét đẹp văn hóa Tết truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Trong mâm cỗ cúng tất niên Tết 2026, gia đình có thể bày một hoặc hai chiếc bánh chưng vuông vức, xanh mướt, được gói cẩn thận, đặt ở vị trí trang trọng để thể hiện sự chu toàn và lòng thành kính đối với gia tiên.
Các món xào, món canh giúp mâm cỗ hài hòa, tròn vị
Ngoài các món chính, mâm cỗ cúng tất niên Tết 2026 thường có thêm một đến hai món xào như miến xào, rau xào thập cẩm, lòng gà xào, kết hợp với các món canh truyền thống như canh măng, canh khổ qua nhồi thịt (miền Nam) mang ý nghĩa xua đi những điều không may, gian khó của năm cũ, đón chào năm mới nhẹ nhàng, thuận lợi hơn.
Việc bố trí các món xào, món canh không chỉ giúp mâm cỗ hài hòa về màu sắc, hương vị mà còn thể hiện mong muốn cuộc sống gia đình luôn cân bằng, êm ấm và đủ đầy.
Mâm cỗ cúng tất niên chay Tết 2026 dành cho gia đình ăn chay
Đối với những gia đình theo Phật giáo hoặc có thói quen ăn chay, mâm cỗ cúng tất niên chay Tết 2026 vẫn hoàn toàn phù hợp với phong tục truyền thống, miễn là được chuẩn bị trang nghiêm, sạch sẽ và xuất phát từ tấm lòng thành.
Một mâm cỗ chay cúng tất niên thường gồm xôi gấc hoặc xôi đậu xanh, bánh chưng chay, đậu phụ kho, nấm xào thập cẩm, canh rau củ, chè trôi nước hoặc chè đậu, vừa nhẹ nhàng, thanh tịnh vừa thể hiện mong cầu bình an, an lạc cho năm mới.
Mâm cúng tất niên Tết 2026 gồm những lễ vật gì ngoài mâm cỗ?
Bên cạnh mâm cỗ mặn hoặc chay, gia đình cũng cần chuẩn bị đầy đủ các lễ vật đi kèm để nghi lễ cúng tất niên được trọn vẹn, bao gồm mâm ngũ quả tượng trưng cho ngũ hành và ước vọng sung túc, hoa tươi (thường là hoa cúc, hoa lay ơn, hoa đào, hoa mai), trầu cau, rượu, trà, nến hoặc đèn dầu, cùng hương, vàng mã theo phong tục từng vùng.
Việc sắp xếp lễ vật cần gọn gàng, cân đối, tránh bày biện quá nhiều gây rối mắt, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm khi dâng lễ.
Cúng tất niên Tết 2026 vào ngày nào, giờ nào là tốt?
Thông thường, lễ cúng tất niên được tổ chức vào chiều hoặc tối ngày 29 tháng Chạp Âm lịch (tùy năm đủ hay thiếu), riêng Tết Nguyên đán 2026, các gia đình có thể linh hoạt lựa chọn thời điểm phù hợp với điều kiện sinh hoạt, miễn sao trước thời khắc giao thừa.
Không nhất thiết phải quá cầu kỳ về giờ đẹp, bởi theo quan niệm dân gian, lòng thành và sự sum họp gia đình mới là yếu tố quan trọng nhất làm nên ý nghĩa của lễ cúng tất niên.
Lưu ý khi chuẩn bị mâm cỗ cúng tất niên Tết 2026
Khi chuẩn bị mâm cỗ cúng tất niên, gia đình nên chú ý giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm, chọn món ăn phù hợp số lượng người, tránh lãng phí, đồng thời giữ không khí ấm cúng, vui vẻ, hạn chế căng thẳng hay tranh cãi trong ngày cuối năm để mang lại năng lượng tích cực cho năm mới.
* Thông tin mang tính chất tham khảo
