Trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 58 của ESCAP/WMO Typhoon Committee đang diễn ra tại Jeju, Hàn Quốc, các quốc gia thành viên đã tiến hành thảo luận và thống nhất thay thế một số tên bão trong danh sách sử dụng cho khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương.
Theo cơ chế hoạt động của Ủy ban Bão, từ năm 2000, Trung tâm Khí tượng chuyên trách khu vực về bão – WMO Regional Specialized Meteorological Centre Tokyo – Typhoon Center – chịu trách nhiệm gán tên và mã số bốn chữ số cho các xoáy thuận nhiệt đới đạt cấp bão nhiệt đới (tropical storm) trở lên trong khu vực. Danh sách tên bão được xây dựng từ các đề xuất của 14 quốc gia và vùng lãnh thổ thành viên của Ủy ban Bão và được sử dụng luân phiên trong hoạt động theo dõi và dự báo bão.
Trong trường hợp một cơn bão gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng hoặc vì những lý do đặc biệt khác, quốc gia thành viên có thể đề nghị loại bỏ tên bão đó khỏi danh sách. Sau khi được chấp thuận, quốc gia đã đóng góp tên ban đầu sẽ đề xuất ba tên thay thế để Ủy ban Bão xem xét và lựa chọn tại các kỳ họp thường niên.
Tên bão TOMO được thay cho bão YAGI
Tại phiên thảo luận của hội nghị lần này, các đại biểu đã xem xét 9 tên bão cần được thay thế và tiến hành lựa chọn theo nguyên tắc đồng thuận. Kết quả, Ủy ban Bão đã thống nhất các tên thay thế Toraji được thay bằng Gaeguri, Kong-rey được thay bằng Koki, Man-yi được thay bằng Dim-sum, Usagi được thay bằng Hebi, Jebi được thay bằng Narae, Krathon được thay bằng Burapha, Trami được thay bằng Hoaban, Ewiniar được thay bằng Tirou. Trong đó cơn bão Yagi được xem là cơn bão gây thiệt hại cả về người và tài sản khi đổ bộ vào Việt Nam cũng được thay đổi tên thành Tomo.
Đáng chú ý, tên “Hoaban” (Hoa Ban) do Việt Nam đề xuất đã được thông qua để thay thế cho tên bão Trami trong danh sách hiện hành. Hoa Ban là loài hoa đặc trưng của vùng núi Tây Bắc Việt Nam, mang ý nghĩa văn hóa và biểu tượng cho vẻ đẹp của thiên nhiên vùng cao.
Bên cạnh đó, hội nghị cũng ghi nhận đề nghị của Philippines về việc ngừng sử dụng thêm một số tên bão khác do mức độ thiệt hại nghiêm trọng mà các cơn bão này đã gây ra, bao gồm: Wipha, Co-May, Mitag, Ragasa, Bualoi, Kalmaegi và Fung-Wong. Các quốc gia đã đóng góp những tên bão này sẽ tiếp tục đề xuất các tên thay thế để Ủy ban Bão xem xét trong các phiên họp tiếp theo.
Theo quy định của Ủy ban Bão, các tên bão mới phải đáp ứng một số tiêu chí như: không quá 9 ký tự, dễ phát âm trên các phương tiện truyền thông, không mang ý nghĩa tiêu cực trong ngôn ngữ của các nước thành viên, không phải tên thương mại và không gây nhầm lẫn với tên xoáy thuận nhiệt đới ở các khu vực khác.
Việc duy trì và cập nhật danh sách tên bão là một hoạt động thường xuyên của Ủy ban Bão, góp phần chuẩn hóa thông tin trong theo dõi và dự báo bão nhiệt đới, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác truyền thông, cảnh báo thiên tai và tăng cường hợp tác quốc tế trong khu vực.
Bão Yagi (bão số 3) hình thành từ một áp thấp nhiệt đới ngoài khơi Philippines và nhanh chóng mạnh lên thành siêu bão với cường độ tăng rất nhanh (trong 48 giờ tăng 8 cấp), khi đổ bộ khu vực Quảng Ninh - Hải Phòng, sức gió vùng tâm bão mạnh cấp 13 - 14, giật cấp 16 - 17.
Cơn bão này cũng duy trì cấp siêu bão trong thời gian dài và là cơn bão mạnh nhất trong 30 năm trên Biển Đông và trong 70 năm qua trên đất liền Việt Nam; thời gian lưu bão trên đất liền kéo dài 12 giờ.
Bão Yagi và mưa lũ sau bão đã gây thiệt hại ít nhất 83,7 nghìn tỉ đồng (tương đương 3,45 tỉ USD) về tài sản, làm 345 người chết và mất tích.
