
Luật Nhà ở (sửa đổi) giúp người mua nhà có thêm cơ sở pháp lý để yên tâm lựa chọn chung cư. Ảnh: Pexels
Sáng 21/11/2026, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi) với 467/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật gồm 13 chương, có hiệu lực từ ngày 01/7/2027. Với các gia đình đang sinh sống tại chung cư hay người đang tính chuyện mua căn hộ đầu tiên, một nội dung được nhiều người chờ đợi là cách luật mới xử lý câu chuyện "niên hạn chung cư".
Thời gian qua, những cụm từ như "chung cư 50 năm", "chung cư 70 năm" thường xuyên được nhắc đến trên mạng xã hội, kèm theo lời đồn "hết hạn là mất nhà". Nhiều người mua nhà lần đầu vì thế còn chần chừ, trong khi những gia đình đã dành dụm nhiều năm để sở hữu căn hộ lo lắng cho tài sản của mình khi tòa nhà ngày một nhiều tuổi.
Thời hạn sử dụng là tuổi thọ của công trình
Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định thời hạn sử dụng căn hộ, nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng, gắn với bảo đảm quyền tài sản. Theo đó, thời hạn sử dụng nhà chung cư chính là tuổi thọ công trình, tức khoảng thời gian kết cấu của tòa nhà được thiết kế để vận hành an toàn. Còn quyền sở hữu căn hộ là quyền tài sản của người dân và được luật bảo đảm.
Con số 50 năm hay được nhắc tới bắt nguồn từ quy chuẩn kỹ thuật. Theo QCVN 04:2021/BXD, nhà chung cư phải được tính toán bảo đảm tuổi thọ thiết kế tối thiểu 50 năm. Đây là yêu cầu tối thiểu về độ bền mà công trình phải đạt ngay từ khâu thiết kế, nhằm bảo đảm an toàn cho cư dân.
Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng quy định rõ các bước khi tòa nhà đến mốc thời hạn ghi trong hồ sơ thiết kế. Nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế sẽ được kiểm định, việc tiếp tục sử dụng thực hiện theo quy định của pháp luật về xây dựng. Tòa nhà phải phá dỡ khi không bảo đảm an toàn và không thể gia cố, cải tạo, sửa chữa để tiếp tục sử dụng. Với chung cư chưa hết thời hạn nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ mất an toàn, luật yêu cầu sửa chữa, khắc phục. Như vậy, mốc thời hạn trong hồ sơ thiết kế là thời điểm kiểm tra lại chất lượng tòa nhà, còn việc sử dụng tiếp hay cải tạo, xây dựng lại phụ thuộc vào mức độ an toàn thực tế của công trình.
Cách tiếp cận này đã được Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu khi phát biểu thảo luận tại tổ về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở chiều 19/8/2026: "Quyền tài sản được bảo vệ, nhưng tiêu chuẩn kỹ thuật của căn hộ chung cư phải theo quy định an toàn. Nếu kiểm định đảm bảo an toàn thì tiếp tục gia hạn sử dụng."
Căn hộ tiếp tục là tài sản để sinh sống, giao dịch và thừa kế
Luật Nhà ở (sửa đổi) ghi rõ chủ sở hữu nhà chung cư được bảo đảm quyền tài sản, có quyền bất khả xâm phạm về nhà ở thuộc sở hữu hợp pháp của mình. Khi chung cư hết thời hạn sử dụng, chủ sở hữu căn hộ được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới theo quy định. Trường hợp tòa nhà thuộc diện phải phá dỡ, các chủ sở hữu được quyền sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để cải tạo, xây dựng lại, cùng các quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
Khi thời hạn sử dụng được xác định theo tuổi thọ công trình và gắn với bảo đảm quyền tài sản, căn hộ tiếp tục là tài sản hợp pháp để chủ sở hữu sinh sống, giao dịch và để lại cho con cháu. Luật Nhà ở (sửa đổi) ghi rõ chủ sở hữu nhà ở có quyền bán, cho thuê mua, tặng cho, đổi, để thừa kế, thế chấp, góp vốn bằng nhà ở theo quy định. Với người dân, căn hộ tích lũy bằng công sức nhiều năm là tài sản có thể truyền lại cho thế hệ sau, khác hẳn hình dung "mua chung cư như thuê dài hạn" từng lan truyền trên mạng.
Bằng việc phân định rõ tuổi thọ công trình với quyền sở hữu căn hộ, Luật Nhà ở (sửa đổi) giúp người mua nhà có thêm cơ sở pháp lý để yên tâm lựa chọn chung cư, đồng thời giúp cư dân tại các tòa nhà lâu năm hiểu rõ quyền lợi của mình khi tòa nhà đến kỳ kiểm định.




