Lo ngại trước thông tin liên tiếp các vụ phát hiện các ca tử vong do não mô cầu, chị Thanh Ngân (An Giang) vội vàng đưa con gái 11 tháng tuổi đến trung tâm tiêm chủng để tiêm vắc xin viêm não mô cầu nhóm B, chị mất 3 tiếng di chuyển bằng tàu thủy từ đặc khu Phú Quốc để đến được điểm tiêm.
Theo chị Ngân, bé đã 11 tháng tuổi nhưng chưa được tiêm vắc xin não mô cầu. Thấy thông tin một bé gái 11 tuổi tại An Giang tử vong do não mô cầu, gia đình rất lo lắng nên gấp rút đưa bé đi tiêm vắc xin. Theo chị, dù trên đảo vẫn có dịch vụ tiêm chủng, nhưng một số loại vắc xin không luôn sẵn có, đặc biệt trong thời điểm nhu cầu tăng cao sau ca bệnh.
“Bệnh não mô cầu diễn tiến nhanh, khó biết ai mang mầm bệnh, tôi sợ con mắc bệnh sẽ trở tay không kịp”, chị Ngân chia sẻ.
Không chỉ trẻ nhỏ, người lớn tuổi cũng chủ động tiêm phòng. Ông Trần Thạnh, 70 tuổi ở Hà Nội, cho biết bản thân có bệnh nền, sức khỏe dễ suy giảm khi thời tiết thay đổi, lại thường xuyên tiếp xúc với các cháu nhỏ nên quyết định tiêm để phòng bệnh cho mình và hạn chế nguy cơ lây cho người thân.
Nguy cơ não mô cầu rình rập, nhiều người vội vàng tiêm vắc xin bảo vệ sức khỏe
BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa VNVC cho biết ghi nhận 1 tuần gần đây, lượt người đến tiêm vắc xin não mô cầu tăng mạnh, gần 100% so với thời điểm trước. Người tiêm đa dạng ở mọi độ tuổi, từ trẻ nhỏ đến thanh thiếu niên, người cao tuổi, phụ nữ chuẩn bị mang thai. Ngoài những người tiêm vắc xin não mô cầu lần đầu, cũng ghi nhận người dân tiêm bổ sung thêm các loại vắc xin não mô cầu thế hệ mới phòng nhóm huyết thanh gây bệnh nhóm B, nhóm ACYW.
Căn bệnh có thể gây tử vong chỉ sau 24h
Bác sĩ Chính cho biết, não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tốc độ tiến triển rất nhanh, có thể gây tử vong chỉ sau 24h kể từ khi khởi phát triệu chứng. Các dấu hiệu ban đầu thường không đặc trưng như sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau họng… dễ khiến người bệnh nhầm lẫn với các bệnh hô hấp thông thường và chậm trễ trong điều trị.
Đáng lưu ý, bất kỳ ai chưa có miễn dịch đều có nguy cơ mắc bệnh, trong đó nhóm nguy cơ cao gồm trẻ nhỏ, học sinh, sinh viên, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch. Vi khuẩn não mô cầu hiện lưu hành với nhiều nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó phổ biến trên thế giới là A, B, C, W, Y, X.
Tại Việt Nam đã ghi nhận các nhóm A, B, C, W, đồng nghĩa với việc một người dù đã có miễn dịch với một nhóm vẫn có thể mắc bệnh nếu chưa được bảo vệ đầy đủ.
Về đường lây truyền, vi khuẩn thường cư trú ở vùng hầu họng và lây lan qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Ngoài ra, vi khuẩn cũng có thể lây qua tay hoặc bề mặt nhiễm mầm bệnh rồi xâm nhập vào cơ thể qua mắt, mũi, miệng. Điều này khiến bệnh có thể lan nhanh trong môi trường đông người như trường học, ký túc xá hay khu vui chơi.
Não mô cầu có thể gây tử vong nhanh
"Khi có ca nghi nhiễm, người dân cần đeo khẩu trang, giữ khoảng cách, rửa tay thường xuyên để hạn chế lây lan. Tuy nhiên, trong bối cảnh có nhiều người lành mang vi khuẩn trong cộng đồng, các biện pháp này chỉ mang tính hỗ trợ. Giải pháp chủ động và hiệu quả nhất vẫn là tiêm chủng đầy đủ.
Bên cạnh đó, việc duy trì sức đề kháng cũng đóng vai trò quan trọng. Người dân nên xây dựng lối sống lành mạnh như ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng, bổ sung vitamin từ rau xanh, trái cây, hạn chế rượu bia, thuốc lá và duy trì vận động thể chất thường xuyên", BS Chính cho hay.
Ngoài ra, các dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt lưu ý gồm sốt cao đột ngột (39-41°C), đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cứng cổ, co giật. Ở trẻ nhỏ có thể xuất hiện thóp phồng, li bì, bỏ bú. Trong một số trường hợp, sau 1-2 ngày có thể xuất hiện ban xuất huyết màu đỏ sẫm hoặc tím, lan nhanh trên da, dấu hiệu cho thấy bệnh đã diễn tiến nặng.
Bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng điển hình mới đi khám. Ngay khi có biểu hiện bất thường, đặc biệt là sốt cao kèm triệu chứng toàn thân, cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và xử trí kịp thời. Đồng thời, tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định, tránh làm che lấp triệu chứng và gây khó khăn cho việc điều trị.
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế, tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh não mô cầu và hạn chế nguy cơ bùng phát dịch. Do vi khuẩn có nhiều nhóm huyết thanh, việc tiêm kết hợp các loại vắc xin để bao phủ rộng là cần thiết, thay vì chỉ tiêm đơn lẻ.
Ngoài tiêm phòng, người dân nên duy trì các thói quen vệ sinh cá nhân như súc họng bằng nước muối sinh lý, rửa tay đúng cách, giữ môi trường sống thông thoáng, đặc biệt tại các khu vực đông người hoặc nơi có trẻ nhỏ. Đồng thời, hạn chế hút thuốc lá, nhất là trong không gian có trẻ em, để giảm nguy cơ mắc bệnh.
