Ý nghĩa của lễ cúng rằm tháng Chạp
Rằm tháng Chạp (15 tháng 12 Âm lịch) là một trong những lễ cúng quan trọng trước Tết Nguyên đán và là một trong những ngày rằm được coi trọng đặc biệt trong năm.
Theo quan niệm dân gian, ngày rằm là thời điểm mặt trăng tròn đầy, tượng trưng cho sự viên mãn, đủ đầy. Rằm tháng Chạp lại càng quan trọng hơn bởi đây là rằm cuối năm, thời khắc con người nhìn lại một năm đã qua với những được mất, vui buồn, thành bại.
Lễ cúng rằm tháng Chạp có nên thực hiện trước
Rằm tháng Chạp năm nay (15/12 âm lịch) rơi vào ngày 2/2/2026 (thứ 2), là ngày làm việc đầu tiên trong tuần. Những gia đình quá bận vào ngày này có thể sắp xếp cúng trước từ ngày 14 tháng Chạp (tức Chủ nhật ngày 1/2/2026).
Vào ngày này, các gia đình Việt thường sửa soạn các mâm lễ vật với lòng thành kính để dâng lên ông bà tổ tiên, người thân, biết ơn điều lành năm cũ, đón nhận bình an, phúc lộc năm mới.
Trong bối cảnh xã hội hiện nay, nhiều người phải đối mặt với áp lực công việc, thời gian hạn hẹp, thậm chí làm ăn xa không thể về nhà đúng ngày rằm. Việc cho phép cúng rằm tháng Chạp trước mang lại nhiều lợi ích thiết thực.
Thứ nhất, cúng trước giúp gia chủ có sự chuẩn bị chu đáo hơn. Mâm cúng không cần quá cầu kỳ, nhưng sự gọn gàng, trang nghiêm và đủ lễ sẽ thể hiện sự tôn kính. Khi không bị gấp gáp về thời gian, gia chủ có thể thực hiện nghi lễ với tâm thế an nhiên, tập trung vào ý nghĩa tinh thần thay vì hình thức.
Thứ hai, cúng trước giúp các thành viên trong gia đình có cơ hội sum họp. Thay vì mỗi người một nơi đúng ngày rằm, việc chọn ngày phù hợp hơn sẽ tạo điều kiện để con cháu cùng nhau thắp nén nhang, cùng tưởng nhớ tổ tiên. Điều này góp phần giữ gìn và gắn kết truyền thống gia đình.
Thứ ba, xét về mặt tâm lý, việc hoàn thành lễ cúng sớm giúp gia chủ cảm thấy nhẹ lòng, an tâm hơn để tập trung cho những công việc cuối năm như tổng kết, dọn dẹp, chuẩn bị Tết.
Ảnh minh họa
Những lưu ý khi cúng Rằm tháng Chạp
Theo báo Lao động, chuyên gia phong thủy Phùng Hoài Phương (Phong thủy sư Hiệp hội Phong thủy Thế giới IFSA) cho biết, vào ngày Rắm tháng Chạp các gia đình Việt sẽ chuẩn bị mâm lễ vật để dâng lên ông bà tổ tiên, người thân. Cúng Rằm tháng Chạp không chỉ để đón nhận bình an, phúc lộc năm mới, mà còn nhìn lại, biết ơn điều lành trong năm cũ.
Mỗi vùng miền, địa phương và tỉnh thành có phong tục và văn hóa khác nhau. Vì thế, việc chuẩn bị lễ cúng hay làm lễ cúng Rằm tháng Chạp sẽ có nhiều điểm khác biệt, phụ thuộc vào điều kiện của từng gia đình.
Tuy nhiên, khi cúng Rằm tháng Chạp, gia chủ cần lưu ý những điều sau để tỏ lòng thành kính.
Mâm lễ cúng cần đáp ứng được yêu cầu trang trọng, đầy đủ các thành phần cơ bản. Những món ăn có thể làm đơn giản nhưng phải gọn gàng, sạch sẽ và chỉn chu, không được thực hiện quá sơ sài.
Khi chuẩn bị hoa quả, trầu cau, các gia đình cần lưu ý chọn những quả tươi, hình thực đẹp, như vậy mâm cúng mới trông đẹp mắt.
Các chuyên gia phong thủy khuyên rằng, trước khi thắp hương, người thực hiện cần lau dọn bàn thờ sạch sẽ, không di chuyển bát hương hoặc những vật dụng cố định. Hương được sử dụng nên chọn loại đảm bảo chất lượng, có mùi hương nhẹ nhàng.
Những người làm lễ cúng Rằm tháng Chạp thường là người lớn tuổi trong gia đình, như ông bà, trưởng nam, trưởng nữ hoặc người có uy tín. Trước khi thực hiện lễ cúng, phải tắm gội sạch sẽ, trang phục và đầu tóc gọn gàng, lịch sự. Chú ý, không nên mặc váy ngắn, quần đùi hoặc trang phục không phù hợp, để thể hiện sự trang nghiêm.
Nhiều vùng miền quan niệm, ngày Rằm tháng Chạp các thành viên trong gia đình nên tích cực làm việc thiện, giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn… để cầu phúc, mang đến điều tốt đẹp cho năm mới.
Không chỉ vậy, gia đình cần giữ hòa khí, không tranh cãi, xung đột hay làm vỡ đồ đạc, đặc biệt là thời điểm thực hiện nghi lễ cúng Rằm tháng Chạp.
*Thông tin bài viết chỉ mang tính tham khảo
