Đề thi phân hóa tốt, không còn "mưa" điểm giỏi
Sáng 1/7 Bộ GD&ĐT vừa công bố phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Đánh giá về phổ điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng chất lượng đề thi năm nay có sự phân hóa rõ rệt, thể hiện qua việc không còn tình trạng "mưa" điểm giỏi ở nhiều môn học. Đây là cơ sở quan trọng để các trường đại học có thể yên tâm sử dụng kết quả kỳ thi trong tuyển sinh.
Theo GS Nguyễn Đình Đức, nhìn vào phổ điểm các môn có thể thấy tỷ lệ điểm giỏi đã giảm đáng kể ở nhiều môn, phản ánh đúng năng lực của thí sinh.
Ở môn Ngữ văn, tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên chỉ còn khoảng 35%, trong khi năm 2025 là 65,4% và những năm trước dao động 62-64%. Điều này cho thấy đề thi đã có sự phân hóa rõ nét hơn.
Trong khi đó, môn Toán có khoảng 11% bài thi đạt từ 8 điểm trở lên, tương đương mặt bằng nhiều năm trước và cao hơn năm 2025 (dưới 5%). Các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học cũng duy trì tỷ lệ điểm giỏi ổn định quanh mức 10%, cho thấy đề thi vẫn tạo được sự phân loại cần thiết.
Phổ điểm 2026 cho thấy đề thi đã phân hóa rõ rệt.
Đáng chú ý, môn Địa lý - vốn nhiều năm xuất hiện "mưa điểm 10" - năm nay chỉ còn hơn 2% bài thi đạt mức điểm giỏi.
Bên cạnh đó, tỷ lệ điểm dưới trung bình cũng phản ánh rõ chất lượng học tập giữa các môn. Ngữ văn tiếp tục là môn có tỷ lệ điểm dưới trung bình thấp nhất (15%). Trong khi đó, Toán và Vật lý đều có khoảng 42% bài thi dưới 5 điểm; Hóa học hơn 27%; Tin học 24%; Lịch sử trên 30%; riêng Địa lý lên tới khoảng 50%.
Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội: “Phổ điểm đẹp, phân hoá tốt, có lợi cho các trường đại học sử dụng tuyển sinh”
Phổ điểm của các môn năm nay tương đối đẹp, phân bố đồng đều, đặc biệt có sự phân hoá tốt. Độ phân hoá tốt sẽ có lợi cho các trường đại học, cao đẳng có thể sử dụng kết quả này để tuyển sinh.
Bên cạnh đó, phổ điểm cũng phản ánh hoạt động dạy và học của các trường THPT sau 2 năm với một định hướng mới - định hướng về phát triển phẩm chất và năng lực người học. Điều này thể hiện rất rõ trong đề thi và cách làm, điều đó chứng tỏ đã có sự chuyển dịch tốt.
Dự báo điểm chuẩn nhóm ngành "hot" giảm 1-3 điểm
Theo GS Nguyễn Đình Đức, việc phổ điểm không còn tập trung quá nhiều ở nhóm điểm cao cho thấy đề thi đã phân hóa tốt hơn, đồng thời phản ánh xu hướng "học thật, thi thật, đánh giá đúng năng lực thật" của thí sinh.
"Từ góc độ một giảng viên đại học từng nhiều năm tham gia công tác tuyển sinh, tôi cho rằng các trường hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển đại học", ông nhận định.
Từ phổ điểm các môn và các tổ hợp xét tuyển, GS Nguyễn Đình Đức dự báo điểm chuẩn năm nay ở nhóm trường tốp đầu và các ngành có sức hút lớn sẽ giảm khoảng 1-3 điểm so với năm trước. Riêng tổ hợp C00 có thể giảm mạnh hơn, trong khi các tổ hợp khác dự kiến dao động khoảng 1 điểm và ổn định ở mức 15-20 điểm.
Môn STEM và Tiếng Anh vẫn cần được đầu tư mạnh hơnTheo chuyên gia, phổ điểm cũng cho thấy tỷ lệ bài thi dưới trung bình ở nhiều môn STEM vẫn ở mức cao. Đây là tín hiệu cho thấy cần tiếp tục tăng cường giáo dục STEM cả về thời lượng lẫn phương pháp giảng dạy.
Không còn "mưa" điểm giỏi, chuyên gia đánh giá đề thi thành công.
Đối với môn Tiếng Anh, dù đã trở thành môn tự chọn, tỷ lệ bài thi dưới trung bình vẫn ở mức khoảng 50%, cao hơn năm trước (45%) và tương đương xu hướng nhiều năm gần đây. Theo GS Nguyễn Đình Đức, điều này cho thấy việc dạy và học tiếng Anh vẫn cần được đổi mới mạnh mẽ hơn để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Ở chiều ngược lại, Ngữ văn vẫn là môn có tỷ lệ điểm giỏi cao nhất và tỷ lệ điểm dưới trung bình thấp nhất. Tuy nhiên, theo ông, việc đổi mới đề thi môn học này vẫn cần tiếp tục theo hướng đánh giá năng lực tư duy, khả năng cảm thụ, bồi dưỡng văn hóa đọc và phát triển phẩm chất của học sinh, thay vì chỉ kiểm tra kiến thức.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn giữ vai trò rất quan trọng
Trước ý kiến cho rằng tỷ lệ tốt nghiệp cao khiến kỳ thi mất ý nghĩa, GS Nguyễn Đình Đức khẳng định kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn có vai trò đặc biệt quan trọng.
Theo ông, trước hết, kỳ thi tạo động lực để học sinh học tập, ôn luyện nghiêm túc trước khi kết thúc bậc học phổ thông. Thứ hai, đây là căn cứ quan trọng để các trường đại học tuyển sinh, góp phần giảm chi phí và áp lực cho thí sinh, phụ huynh cũng như các cơ sở đào tạo.
Ngoài ra, phổ điểm và kết quả thi còn là cơ sở để Bộ GD&ĐT đối sánh giữa các môn học, các địa phương, vùng miền, đồng thời so sánh với kết quả học bạ nhằm đánh giá chất lượng giáo dục. Qua đó, các địa phương, nhà trường và giáo viên có thêm dữ liệu để điều chỉnh phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và nâng cao chất lượng giáo dục.
"Tôi đánh giá từ khâu ra đề, tổ chức coi thi, chấm thi đến công bố kết quả, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay đã được tổ chức thành công", GS Nguyễn Đình Đức nhấn mạnh.
