Theo Quyết định số 1279/QĐ-BCT ngày 9/5/2025 của Bộ Công Thương, biểu giá điện sinh hoạt hiện hành có 6 bậc lũy tiến, cụ thể:
Giá điện sinh hoạt hiện được tính theo 6 bậc lũy tiến.
Từ đó có thể thấy, giá điện ở bậc 6 cao hơn bậc 1 tới 1.520 đồng/kWh, hơn bậc 2 là 1.410 đồng/kWh, hơn bậc 3 là 1.080 đồng/kWh, hơn bậc 4 là 460 đồng/kWh và hơn bậc 5 là 110 đồng/kWh.
Đây là lý do vào mùa hè cao điểm, nhiều hộ gia đình giật mình vì hóa đơn tiền điện tăng mạnh. Bởi, khi sản lượng điện tiêu thụ của các hộ gia đình vượt qua các ngưỡng quy định, phần điện năng tăng thêm sẽ được tính theo đơn giá cao hơn. Điều này đồng nghĩa chỉ cần sản lượng điện tăng thêm vài chục kWh trong tháng nắng nóng, tổng chi phí tiền điện có thể tăng đáng kể so với tháng trước.
Đặc biệt, trong điều kiện nắng nóng kéo dài, việc sử dụng điều hòa nhiệt độ liên tục trong nhiều giờ, kết hợp với các thiết bị công suất lớn khác như thiết bị làm mát, bếp từ, bình nóng lạnh,... có thể khiến sản lượng điện tăng theo cấp số nhân, đẩy nhanh việc chuyển sang các bậc giá cao hơn.
Do đó, ngoài việc tiết kiệm điện và sử dụng các thiết bị điện đúng cách, các hộ gia đình có thể xem xét đầu tư lắp điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ (BESS) để chủ động nguồn điện sinh hoạt, đồng thời, giúp hóa đơn tiền điện giảm mạnh kể cả trong các tháng cao điểm mùa nắng nóng.
Hộ gia đình nào nên lắp điện mặt trời mái nhà?
Phân tích dựa trên biểu giá điện sinh hoạt EVN, Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đưa ra nhiều khuyến nghị cho hộ gia đình trong việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà, tuy nhiên kết quả có thể thay đổi tùy vị trí và hệ thống.
Theo đó, hộ gia đình có tiền điện 500.000-800.000 đồng/tháng (tương đương tiêu thụ điện dưới 300kWh/tháng) chưa cần lắp điện mặt trời mái nhà. Với các hộ có mức tiêu thụ điện từ khoảng 300kWh/tháng trở lên đã có thể cân nhắc đầu tư, đặc biệt hiệu quả với nhóm hộ tiêu thụ từ 500-800kWh/tháng.
Nhu cầu gắn điện mặt trời mái nhà đối với hộ gia đình ngày càng tăng khi giá điện tăng.
Cụ thể, hộ gia đình có tiền điện 800.000 đồng đến 1,5 triệu đồng/tháng (tiêu thụ 300-500kWh/tháng) nên cân nhắc lắp điện mặt trời với công suất 2-3kWp, với sản lượng tạo ra 250-350kWh. Mức đầu tư này giúp hoàn vốn trong vòng 5-6 năm.
Hộ gia đình có tiền điện 1,5-2,5 triệu đồng/tháng (tiêu thụ khoảng 500-800kWh/tháng) nên lắp đặt điện mặt trời mái nhà với công suất 3-5kWp, sản lượng tạo ra 400-650 kWh, thời gian hoàn vốn 4-5 năm.
Theo cơ quan điện lực, mức sản lượng này có thể đáp ứng được khoảng 50-70% nhu cầu điện vào ban ngày của các hộ gia đình.
Với các hộ gia đình có tiền điện 2,5-4 triệu đồng/tháng (tiêu thụ 800-1.200kWh/tháng), cơ quan điện lực cho rằng rất nên lắp đặt điện mặt trời mái nhà, công suất 5-7kWp, sản lượng tạo ra 650-900kWh, với thời gian hoàn vốn 3,5-4,5 năm.
Hộ gia đình có tiền điện trên 4 triệu đồng/tháng, tiêu thụ rất cao trên 1.200kWh/tháng cần thiết lắp điện mặt trời mái nhà, công suất khuyến nghị lắp 7-10kWp, sản lượng 900-1.300kWh, thời gian hoàn vốn 3-4 năm.
Chuyên gia nói gì?
Với pin lưu trữ, TS Nguyễn Huy Hoạch, Chuyên gia Hội đồng khoa học Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, cũng cho rằng các hộ gia đình có mức tiêu thụ điện năng khoảng 600 kWh/tháng trở lên được xác lập như một ngưỡng khả thi về mặt kinh tế (điểm hòa vốn) để lắp điện mặt trời mái nhà kèm pin lưu trữ.
TS Nguyễn Huy Hoạch phân tích, mức tiêu thụ khoảng 600 kWh/tháng, một hệ thống điện mặt trời mái nhà công suất khoảng 5 kWp kết hợp pin lưu trữ 10 kWh hiện nay có chi phí khoảng 100 đến 120 triệu đồng.
Với cấu hình trên, hộ gia đình có thể giảm khoảng 70-90% lượng điện mua từ lưới, tương đương tiết kiệm 1,8-2,2 triệu đồng mỗi tháng và thời gian hoàn vốn dao động từ 4-5 năm.
Khi mức tiêu thụ tăng lên 800-1.000 kWh/tháng, hiệu quả cải thiện rõ rệt khi hệ thống được khai thác gần tối đa, giúp rút ngắn thời gian hoàn vốn xuống còn 3-4 năm.
Theo TS Nguyễn Huy Hoạch, điều này cho thấy điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ không phải là giải pháp đại trà, mà phù hợp nhất với nhóm tiêu thụ trung bình và cao, thông tin từ Người Lao Động.
