Sáng 9/5, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng đã tổ chức hội nghị khoa học với chủ đề “Ảnh hưởng của AI đến thị trường lao động Việt Nam”.
Xu hướng "mang AI cá nhân đi làm"
Theo báo Dân trí, tại hội nghị, các chuyên gia nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là công nghệ của tương lai mà đã trở thành công cụ thiết yếu, trực tiếp thay đổi quy trình làm việc và yêu cầu về năng lực của người lao động.
Dẫn báo cáo Chỉ số xu hướng công việc 2024 của Microsoft và LinkedIn, PGS.TS Nguyễn Trần Sỹ, Trường Đại học Ngoại thương, cơ sở II tại TP.HCM, cho biết tỷ lệ lao động tri thức sử dụng AI tạo sinh tại Việt Nam đạt 88%, cao hơn đáng kể so với trung bình toàn cầu đang ở mức 75%.
Trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay không còn là khái niệm xa xôi mà đã thẩm thấu sâu rộng vào các quy trình làm việc thiết yếu. Ảnh minh họa
Đáng chú ý, ông Sỹ chỉ ra hiện tượng nhiều nhân sự không đợi doanh nghiệp triển khai chính thức mà chủ động đưa các công cụ AI cá nhân vào công việc. Xu hướng này được gọi là “BYOAI” (Bring Your Own AI - mang AI cá nhân vào nơi làm việc). Dù giúp tăng năng suất tức thì, nhưng thực trạng này lại đặt ra những bài toán hóc búa về bảo mật dữ liệu, kiểm chứng kết quả và các quy chuẩn đạo đức nghề nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, thách thức hiện nay không còn dừng lại ở câu hỏi “có cho phép dùng AI hay không”. Vấn đề cốt lõi đã chuyển sang việc kiểm soát dòng chảy dữ liệu, xây dựng bộ quy chuẩn sử dụng và tái đào tạo đội ngũ để thích ứng với công cụ mới.
Sinh viên cần thay đổi tư duy để không bị động
Theo các chuyên gia, AI không xóa sổ hoàn toàn một ngành nghề nhưng sẽ thay đổi diện mạo từng đầu việc. Những công việc lặp lại, dựa trên quy tắc cứng và ít đòi hỏi phán đoán phức tạp sẽ bị tác động đầu tiên. Trong các ngành kinh tế, kế toán, tài chính hay quản trị, AI đã có thể đảm nhiệm tốt việc nhập liệu, lập bảng biểu, đối chiếu chứng từ hay phân loại thông tin khách hàng.
Khi lợi thế không còn nằm ở việc “làm đúng quy trình”, năng lực quan trọng nhất của người lao động lúc này là đọc hiểu dữ liệu, phát hiện bất thường và đề xuất giải pháp trong bối cảnh kinh doanh cụ thể.
Thị trường lao động đang hình thành sự phân cực rõ rệt: nhu cầu giảm mạnh ở nhóm kỹ năng trung bình, nhưng lại tăng cao ở nhóm nhân sự có khả năng thấu cảm, giao tiếp xử lý tình huống và nhóm chuyên gia có năng lực quản trị chiến lược, công nghệ.
Sinh viên Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng ứng dụng công nghệ vào học tập. Ảnh: Dân trí
Đứng trước thực tế này, PGS.TS Phước Minh Hiệp (Trưởng Khoa Kinh tế - Quản trị, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng) nhấn mạnh, giáo dục đại học không thể chỉ dạy những kiến thức có sẵn. Giá trị của sinh viên sau khi tốt nghiệp phải nằm ở khả năng đặt vấn đề đúng, kiểm chứng thông tin và đưa ra lựa chọn có trách nhiệm.
“Người học cần biết sử dụng AI, nhưng đồng thời cũng phải hiểu giới hạn của công cụ, biết đánh giá kết quả AI tạo ra và phối hợp giữa năng lực con người với năng lực máy móc”, Báo Tin tức & Dân tộc dẫn lời ông Hiệp chia sẻ.
Đặc biệt trong lĩnh vực Tài chính - Kế toán, chương trình đào tạo cần chuyển dịch mạnh sang kế toán số, hệ thống ERP và phân tích dữ liệu thay vì chỉ tập trung vào nghiệp vụ hạch toán truyền thống. Các học phần thực hành cũng cần đổi mới, yêu cầu sinh viên tham gia thực địa, thực hiện nhiệm vụ cụ thể và viết báo cáo phản tư để rèn luyện tư duy thực tế.
Kết luận lại, biết sử dụng AI mới chỉ là khởi đầu. Để không bị "tự động hóa" khỏi thị trường lao động, sinh viên cần làm chủ công nghệ để nâng cao năng suất, đồng thời trau dồi khả năng phán đoán – thứ mà máy móc chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò và trách nhiệm của con người.
