Bê bối chấn động dư luận
Nữ nhà văn trẻ Trung Quốc Tưởng Phương Châu, người từng được mệnh danh là "thần đồng văn chương", vừa bị Đại học Nhân dân Trung Quốc (RUC) thu hồi bằng thạc sĩ sau khi trường kết luận luận văn của cô “có hành vi vi phạm chuẩn mực học thuật”.
Chưa đầy 10 ngày trước, cũng chính trường Đại học Nhân dân Trung Quốc từng ra thông báo khẳng định không phát hiện hành vi gian lận học thuật trong luận văn thạc sĩ văn học của cô. Tuy nhiên, sau khi xuất hiện các chứng cứ mới trên mạng, nhà trường đã tiến hành điều tra lại và đi đến kết luận hoàn toàn khác.
Sau quyết định trên, Tưởng Phương Châu đã đăng bài trên Weibo cho biết cô chấp nhận kết luận và hình thức xử lý của nhà trường, đồng thời gửi lời xin lỗi tới độc giả cũng như các giảng viên bị ảnh hưởng vì vụ việc.
Đại học Nhân dân Trung Quốc thông báo ngày 13/7, sau khi xuất hiện thêm nhiều manh mối liên quan đến nghi vấn đạo văn, trường đã thành lập một tổ điều tra gồm nhiều chuyên gia trong và ngoài trường. Nhóm điều tra đã tiến hành đối chiếu nguồn tài liệu, xác minh theo quy định, đồng thời lắng nghe phần giải trình của đương sự.
Kết quả cho thấy luận văn thạc sĩ của Tưởng Phương Châu có 9 đoạn nội dung trùng lặp với một bài báo khoa học của tác giả khác đăng trên tạp chí ở nước ngoài, nhưng không ghi chú trích dẫn và cũng không đưa tài liệu này vào danh mục tài liệu tham khảo.
Jiang Fangzhou từng thường xuyên đi khắp Trung Quốc để diễn thuyết.
Căn cứ các quy định hiện hành, nhà trường kết luận nữ nhà văn đã vi phạm quy định về đạo đức học thuật, đồng thời quyết định thu hồi bằng thạc sĩ của cô.
Vụ việc nhanh chóng trở thành chủ đề nóng trên mạng xã hội Trung Quốc đại lục, thu hút hơn 200 triệu lượt xem trên khắp các nền tảng. Theo truyền thông, các tác phẩm của Jiang Fangzhou trước đây cũng từng bị cư dân mạng cáo buộc vay mượn ý tưởng từ văn học thế giới.
Một người dùng mạng bình luận: "Trong học thuật không có đặc quyền dành cho thiên tài. Nhưng trong một xã hội khát khao thành công nhanh chóng, người ta lại sùng bái câu chuyện về thiên tài".
Một ý kiến khác cho rằng Jiang Fangzhou đã bị đặt lên "bệ đỡ" quá sớm, cuộc đời bị chi phối bởi việc xuất bản sách và sức hút truyền thông, đồng thời khẳng định cách nuôi dạy của cha mẹ đã khiến cô không có một tuổi thơ bình thường.
Hào quang "thần đồng" sụp đổ
Jiang Fangzhou, 36 tuổi, lớn lên trong một gia đình bình thường ở tỉnh Hồ Bắc. Mẹ cô là giáo viên ngữ văn kiêm tác giả trực tuyến, còn bố là cảnh sát đường sắt. Tuy nhiên, hành trình trưởng thành sớm của Jiang từng khiến nhiều bậc phụ huynh Trung Quốc ngưỡng mộ.
Jiang bắt đầu viết văn từ năm 7 tuổi và xuất bản cuốn sách đầu tiên Open the Skylight khi mới 9 tuổi. Tác phẩm lấy cảm hứng từ trải nghiệm của cô trên cương vị lớp trưởng và được ca ngợi là tác phẩm văn học thiếu nhi do chính một đứa trẻ sáng tác.
Năm 11 tuổi, Jiang xuất bản tiểu thuyết viết về tuổi dậy thì, nạn bắt nạt học đường và nhiều vấn đề xã hội khác dưới góc nhìn của một học sinh tiểu học.
Khi vào đại học, cô ngày càng nổi tiếng. Năm 2008, Jiang đạt 561/750 điểm trong kỳ thi tuyển sinh đại học toàn quốc (gaokao) đầy cạnh tranh của Trung Quốc, nhưng vẫn được nhận vào khoa Báo chí của Đại học Thanh Hoa thông qua diện tuyển sinh đặc cách, tương đương được cộng thêm 60 điểm vào kết quả thi.
Quyết định này vấp phải chỉ trích khi nhiều người cho rằng Đại học Thanh Hoa lợi dụng danh tiếng của Jiang và làm ảnh hưởng đến tính công bằng của kỳ thi. Đáp lại, trường cho biết hội đồng chuyên môn đánh giá Jiang có năng lực viết lách và tiềm năng vượt trội, đồng thời cho rằng nếu chỉ dựa vào điểm số sẽ dễ bỏ lỡ những tài năng đặc biệt.
Hình ảnh "thần đồng văn học" của Jiang dần sụp đổ vì bê bối luận văn thạc sĩ.
Khi còn là sinh viên, Jiang cộng tác với tạp chí New Weekly, một ấn phẩm có ảnh hưởng ở miền Nam Trung Quốc, rồi trở thành phó tổng biên tập sau khi tốt nghiệp.
Cô từng tháp tùng cựu Thủ tướng Lý Khắc Cường trong chuyến thăm Colombia để tham gia chương trình giao lưu văn học, cũng tới nhiều nơi của Trung Quốc để chia sẻ về nghề viết và tuổi thơ đặc biệt. Năm 2019, Jiang nhận bằng thạc sĩ của Đại học Nhân dân Trung Quốc.
Nhà văn Yan Lianke từng nhận xét những suy ngẫm của Jiang về văn chương vượt xa độ tuổi và cả thế hệ của cô. Một học giả khác cũng cho rằng vốn đọc của Jiang còn phong phú hơn nhiều giảng viên đại học.
Tuy nhiên, hình ảnh "thần đồng văn học" của Jiang dần sụp đổ vì bê bối luận văn thạc sĩ. Ngày 13/7, Jiang chấp nhận quyết định xử lý, đồng thời gửi lời xin lỗi tới giảng viên hướng dẫn và độc giả.
