Nhiều người cho rằng chiều cao của trẻ chủ yếu do gen di truyền quyết định, cha mẹ cao thì con chắc chắn sẽ cao. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây là quan niệm chưa đầy đủ.
Bác sĩ Trịnh Quang Anh, chuyên gia phục hồi chức năng và hiệu chỉnh cơ xương khớp, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho rằng quan niệm "cha mẹ cao thì con chắc chắn sẽ cao" là chưa hoàn toàn chính xác. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu đã chứng minh trẻ hoàn toàn có thể phát triển chiều cao vượt bố mẹ nếu được chăm sóc đúng cách từ sớm. Ngược lại, việc chủ quan vì yếu tố di truyền có thể khiến trẻ bỏ lỡ giai đoạn phát triển quan trọng.
Bác sĩ cho biết, cơ thể con người phát triển mạnh nhất trong thời kỳ bào thai, khi từ một tế bào hợp tử có thể phát triển thành trẻ sơ sinh dài khoảng 50-55 cm sau 9 tháng. Sau đó, giai đoạn tăng trưởng chiều cao mạnh mẽ nhất là tuổi dậy thì, với tốc độ trung bình khoảng 10-12 cm mỗi năm.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh chỉ bắt đầu chú ý bổ sung dinh dưỡng, vitamin khi con bước vào tuổi dậy thì và nhận thấy chiều cao thấp hơn bạn bè. Theo chuyên gia, đây là một trong những sai lầm phổ biến bởi quá trình phát triển chiều cao cần được tích lũy trong nhiều năm, thông qua chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và sinh hoạt khoa học.
Trong đó, việc ngủ trước 22h giúp tuyến yên tăng tiết hormone tăng trưởng, còn các bài tập phù hợp sẽ kích thích sụn tăng trưởng ở đầu các xương dài, góp phần hỗ trợ phát triển chiều cao.
Theo chuyên gia, cha mẹ cao không phải "tấm vé bảo đảm" chiều cao cho con. Ảnh: BSCC
Hiện nay, một số phương pháp điều trị nhằm cải thiện chiều cao đã được áp dụng như tiêm hormone tăng trưởng hoặc phẫu thuật kéo dài xương.
Theo bác sĩ Quang Anh, liệu pháp tiêm hormone tăng trưởng hiện ít được sử dụng hơn trước do người bệnh phải tiêm dưới da hằng ngày trong thời gian dài. Bên cạnh đó, hormone tăng trưởng không chỉ tác động lên sụn tăng trưởng mà còn ảnh hưởng đến nhiều mô khác trong cơ thể, vì vậy việc chỉ định điều trị cần được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc kỹ lưỡng.
Trong khi đó, phẫu thuật kéo dài cẳng chân có thể giúp cải thiện chiều cao nhưng là phương pháp xâm lấn, đòi hỏi thời gian điều trị và phục hồi kéo dài nhiều tháng. Ngoài những nguy cơ biến chứng của phẫu thuật, việc chỉ kéo dài cẳng chân cũng có thể làm thay đổi tỷ lệ cơ thể, ảnh hưởng đến tính cân đối về hình thể.
Theo bác sĩ Quang Anh, với những trẻ đã bước vào hoặc ngay sau giai đoạn dậy thì nhưng chiều cao chưa đạt kỳ vọng, hoặc mắc dị tật chân dài - chân ngắn, việc can thiệp sớm có ý nghĩa quan trọng.
Ông cho biết, một số nghiên cứu gần đây ghi nhận liệu pháp sóng xung kích có thể hỗ trợ thúc đẩy quá trình hình thành sụn và phát triển xương dài. Đây là phương pháp không xâm lấn, ít ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và được kỳ vọng mang lại hiệu quả khi kết hợp với chế độ tập luyện phù hợp.
Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo mọi phương pháp can thiệp tăng chiều cao hoặc điều trị các bất thường về xương khớp cần được thực hiện tại cơ sở y tế chuyên khoa, sau khi được thăm khám và đánh giá đầy đủ. Hiệu quả điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi, tình trạng tấm sụn tăng trưởng và nguyên nhân gây hạn chế chiều cao hoặc chênh lệch chiều dài hai chân.
