Mới đây, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, Hội nghị hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026 diễn ra với sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng chuyên gia.
Tại hội nghị, các doanh nghiệp công nghệ (Viettel, Viettel AI, One System Group, CMC, BKAV,…) cùng các đại học, viện nghiên cứu đã trình bày các tham luận và đối thoại trực tiếp với chủ đề: "Nhà nước đặt hàng - Tập đoàn dẫn dắt - Đại học đồng hành: Giải quyết bài toán lớn quốc gia, làm chủ công nghệ chiến lược".
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy phát triển các công nghệ chiến lược, UAV là một trong những lĩnh vực được nhắc đến trong danh mục các chương trình hợp tác khoa học và công nghệ tại hội nghị. Vấn đề đặt ra không chỉ là phát triển thiết bị mà còn là xây dựng năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và tích hợp các hệ thống công nghệ trong nước.
Doanh nghiệp Việt cần tham gia sâu vào chuỗi phát triển công nghệ UAV
Trình bày tham luận tại Hội nghị, ông Hoàng Văn Quang - Nhà sáng lập, Tổng Giám đốc One System Group, nhấn mạnh doanh nghiệp công nghệ Việt Nam cần chuyển từ vai trò ứng dụng, tiếp nhận và chuyển giao sang chủ động nghiên cứu, sáng tạo và làm chủ công nghệ lõi.
“Theo định hướng này, doanh nghiệp cần tham gia toàn diện hơn vào quá trình phát triển công nghệ, từ nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế, chế tạo đến tích hợp hệ thống và hoàn thiện sản phẩm. Đây cũng là những năng lực quan trọng đối với các lĩnh vực công nghệ có tính liên ngành như UAV, vốn đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều thành phần kỹ thuật và chuyên môn”, ông Hoàng Văn Quang cho biết.

Ông Hoàng Văn Quang - Nhà sáng lập One System Group, chia sẻ tại Hội nghị.
Cũng tại hội nghị, phía One System Group đã giới thiệu năng lực R&D, thiết kế, chế tạo, tích hợp hệ thống và phát triển sản phẩm công nghệ của doanh nghiệp. Thông qua tham luận, doanh nghiệp đặt vấn đề xây dựng năng lực công nghệ nội sinh, qua đó từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược và phát triển sản phẩm có khả năng giải quyết những nhu cầu thực tiễn của đất nước.
Một trong những kiến nghị đáng chú ý của One System Group là xây dựng cơ chế để Nhà nước đặt hàng nghiên cứu và phát triển, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp thử nghiệm, đánh giá và ứng dụng các sản phẩm công nghệ do Việt Nam làm chủ.
Đối với những lĩnh vực như UAV, cơ chế đặt hàng và thử nghiệm có ý nghĩa trong việc kết nối nhu cầu thực tế với quá trình nghiên cứu, phát triển sản phẩm. Vậy nên, thay vì chỉ dừng ở các nhiệm vụ nghiên cứu riêng lẻ, doanh nghiệp cần có điều kiện tiếp cận những bài toán cụ thể, từ đó phối hợp với các đơn vị nghiên cứu để hoàn thiện giải pháp và đưa vào ứng dụng.
Theo mô hình được One System Group đề xuất, Nhà nước đóng vai trò đặt hàng, kiến tạo cơ chế và hỗ trợ quá trình thử nghiệm. Trong khi đó, doanh nghiệp dẫn dắt hoạt động phát triển sản phẩm; trường đại học và viện nghiên cứu đồng hành về tri thức, nhân lực và chuyên môn khoa học.
Cách tiếp cận này cũng phù hợp với định hướng đổi mới mô hình hợp tác "3 nhà" được đặt ra tại hội nghị. Theo đó, các bộ, cơ quan và doanh nghiệp chủ động xác định bài toán; viện nghiên cứu, trường đại học tổ chức nghiên cứu; Nhà nước kiến tạo, chia sẻ rủi ro và tham gia một phần ngân sách.

Doanh nghiệp tham gia cam kết hợp tác thực hiện chương trình khoa học và công nghệ của Bộ Giáo dục và Đào tạo.


Sản phẩm UAV và AI thị giác phát triển bởi One System Group được chia sẻ tại Hội nghị.
Theo đó, các cam kết tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên như dữ liệu và trí tuệ nhân tạo phục vụ quản lý nông nghiệp, thủy sản; công nghệ lõi đường sắt đô thị; vật liệu nano cho cảm biến thông minh và linh kiện bán dẫn; AIoT trong nuôi trồng thủy sản; UAV thông minh phục vụ kinh tế tầm thấp; trí tuệ nhân tạo và thị giác máy tính cho sản xuất thông minh.
Việc UAV thông minh được đưa vào danh mục các chương trình hợp tác cho thấy lĩnh vực này đang được đặt trong định hướng phát triển công nghệ phục vụ các nhu cầu kinh tế - xã hội.
Để hiện thực hóa mục tiêu, bên cạnh năng lực nghiên cứu của các trường đại học và viện nghiên cứu, sự tham gia của doanh nghiệp trong thiết kế, chế tạo, tích hợp và phát triển sản phẩm được coi là một mắt xích quan trọng.
Đo hiệu quả hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp bằng sản phẩm khoa học, công nghệ
Tại Hội nghị hợp tác Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2026, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu thay đổi cách đánh giá hiệu quả hợp tác ba bên. Thay vì căn cứ vào số lượng thỏa thuận, hợp đồng hay hội thảo, cần tập trung vào những bài toán thực tiễn được giải quyết, sản phẩm công nghệ được hoàn thiện và khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng cho rằng, thực tế vẫn tồn tại khoảng cách giữa các thỏa thuận hợp tác và việc hình thành những hợp đồng nghiên cứu cụ thể. Những vấn đề như nguồn kinh phí thử nghiệm, quyền khai thác kết quả nghiên cứu cần được thống nhất rõ ràng. Theo đó, doanh nghiệp cần tham gia đặt bài toán ngay từ đầu, nhà trường đề xuất giải pháp, còn Nhà nước xác định những khâu cần hỗ trợ. Các bên cùng đánh giá sản phẩm sau thử nghiệm và thống nhất phương án đưa vào ứng dụng.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Cương Hoàng, Giám đốc Trung tâm Bán dẫn Viettel, chỉ ra khoảng cách giữa kết quả nghiên cứu và yêu cầu hoàn thiện sản phẩm để đưa ra thị trường. Ông đề xuất mô hình hợp tác theo hướng Nhà nước đặt hàng, doanh nghiệp dẫn dắt, viện nghiên cứu và trường đại học đồng hành. Trong đó, Nhà nước định hướng, chia sẻ rủi ro và có thể trở thành khách hàng đầu tiên; doanh nghiệp xác định bài toán, đồng tài trợ và tổ chức thương mại hóa; viện, trường tập trung nghiên cứu công nghệ lõi và đào tạo nhân lực. Đồng thời, cần có cơ chế đặt hàng nhiều năm, hỗ trợ hoàn thiện công nghệ, phân định rõ quyền sở hữu trí tuệ và lợi ích giữa các bên.

PGS.TS. Vũ Văn Tích - Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: moet)
PGS.TS. Vũ Văn Tích, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, cũng nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy đánh giá bằng số lượng thỏa thuận, hợp đồng, hội thảo sang kết quả giải quyết các bài toán của doanh nghiệp, địa phương và nền kinh tế. Ông đề xuất gắn KPI của người đứng đầu với sản phẩm đầu ra; đánh giá các trường đại học thông qua mức độ hợp tác với doanh nghiệp, số doanh nghiệp hình thành từ nghiên cứu và khả năng thương mại hóa sản phẩm khoa học, công nghệ.
Bên cạnh đó, cần phát triển đội ngũ chuyên gia, tổ chức môi giới công nghệ chuyên nghiệp; tạo điều kiện để nhà khoa học khai thác kết quả nghiên cứu thông qua doanh nghiệp công nghệ, startup và mô hình spin-off. Việc dùng chung phòng thí nghiệm, cơ sở nghiên cứu giữa nhà trường và doanh nghiệp cũng được xem là giải pháp giúp tiết kiệm nguồn lực, tăng cơ hội ứng dụng thực tiễn.




