Khuyến nghị kiểm tra định kì hệ thống nhiên liệu
Từ ngày 1/6, xăng E10 sẽ được bán rộng rãi trên các cửa hàng xăng dầu toàn quốc thay thế xăng khoáng RON 95. Xăng E5 RON 92 vẫn được bán đến hết năm 2030 để đảm bảo phục vụ xe máy đời cũ sử dụng cho phù hợp.
Xăng sinh học E10 đang được xem là giải pháp góp phần giảm phát thải và thúc đẩy sử dụng nhiên liệu thân thiện môi trường tại Việt Nam. Theo các chuyên gia kĩ thuật, phần lớn phương tiện đang lưu hành đều có thể sử dụng loại nhiên liệu này, trong khi các dòng xe đời cũ chỉ cần kiểm tra, bảo dưỡng định kì để vận hành ổn định.
E10 là loại nhiên liệu pha trộn giữa 90% xăng khoáng và 10% ethanol sinh học. Đây là nhiên liệu đã được nhiều quốc gia sử dụng trong nhiều năm nhằm giảm khí thải và hạn chế phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tại Việt Nam, việc mở rộng sử dụng xăng sinh học nằm trong lộ trình phát triển năng lượng sạch và giảm phát thải carbon.
Theo thông tin từ Bộ Công Thương và các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu, xăng E10 có đặc tính cháy sạch hơn so với xăng khoáng thông thường, giúp giảm lượng khí CO và một số chất gây ô nhiễm môi trường. Ethanol trong nhiên liệu cũng có chỉ số octane cao, hỗ trợ quá trình đốt cháy nhiên liệu hiệu quả hơn.
Xăng E10 được kì vọng góp phần giảm phát thải và thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sạch tại Việt Nam. Ảnh: Thái Bảo
Tuy nhiên, việc chuyển sang sử dụng xăng sinh học pha ethanol (cồn) cũng khiến không ít người dùng lo ngại về khả năng tương thích của các dòng xe đời cũ, đặc biệt là những phương tiện đã sử dụng nhiều năm hoặc ít được bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu.
Các chuyên gia trong lĩnh vực động cơ cho biết, đa số ôtô, xe máy sản xuất trong khoảng hơn 10 năm trở lại đây đều đã được thiết kế để tương thích với nhiên liệu có pha ethanol như E5 hoặc E10. Đặc biệt, những dòng xe sử dụng hệ thống phun xăng điện tử có khả năng tự điều chỉnh tỉ lệ hòa khí, giúp động cơ vận hành ổn định mà không cần thay đổi kết cấu.
PGS, TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành, Đại học Bách Khoa Hà Nội: Về mặt kỹ thuật, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến hoạt động của các phương tiện giao thông.
Về mặt kỹ thuật, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến hoạt động của các phương tiện giao thông.
Khi sử dụng xăng E10 thay thế xăng khoáng truyền thống, các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành cũng như phát thải của phương tiện cơ bản không thay đổi đáng kể. Việc chuyển đổi sang xăng E10, bao gồm cả các loại tương đương RON95, về cơ bản không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ, thông tin trên báo Dân Việt.
Đối với các phương tiện đời cũ, nhất là xe sử dụng bộ chế hòa khí, người dùng được khuyến nghị nên kiểm tra định kì hệ thống nhiên liệu như ống dẫn, gioăng cao su hoặc bình chứa để đảm bảo độ kín và khả năng vận hành lâu dài. Đây cũng là những hạng mục cần bảo dưỡng thường xuyên ngay cả khi sử dụng xăng truyền thống.
Một số chuyên gia nhận định, tâm lý lo ngại với xăng E10 chủ yếu xuất phát từ việc người dùng chưa có nhiều thông tin đầy đủ về nhiên liệu sinh học. Thực tế, Việt Nam đã triển khai xăng E5 trên diện rộng trong nhiều năm và chưa ghi nhận vấn đề lớn liên quan đến khả năng tương thích của động cơ đối với đa số phương tiện phổ thông.
Giải pháp không phải là quá khó
PGS.TS Đỗ Văn Dũng trả lời báo Dân trí cho hay, với nhiều xe đời cũ sử dụng vật liệu chưa tương thích ethanol, xăng E10 có thể gây ăn mòn bình xăng, hệ thống nhiên liệu hoặc làm lão hóa các chi tiết cao su, nhựa do đặc tính hút ẩm và tính dung môi cao. Tình trạng này dễ xảy ra hơn ở các xe ít sử dụng, để lâu ngày khiến nhiên liệu phân pha, tạo cặn và tăng nguy cơ gỉ sét.
Các vấn đề phát sinh khi sử dụng xăng E10 trên xe đời cũ, đặc biệt những xe sản xuất trước năm 2010 hoàn toàn có thể khắc phục (Ảnh: Mạnh Quân).
Tuy nhiên, vị chuyên gia cho rằng, các vấn đề phát sinh khi sử dụng xăng E10 trên xe đời cũ, đặc biệt những xe sản xuất trước năm 2010 hoàn toàn có thể khắc phục nếu áp dụng đúng giải pháp kỹ thuật và bảo quản phù hợp.
Ông cho biết, giải pháp quan trọng đầu tiên là nâng cấp hệ thống dẫn nhiên liệu. Theo đó, các loại ống dẫn cao su cũ nên được thay bằng ống chịu ethanol theo chuẩn SAE (tiêu chuẩn kỹ thuật ô tô quốc tế), hoặc sử dụng ống lõi Teflon (loại nhựa chịu hóa chất, chống ăn mòn tốt) để tăng độ bền.
Các vòng đệm chống rò rỉ nhiên liệu như vòng đệm (oring/gioăng) cũng nên thay bằng vật liệu cao su chuyên dụng chịu ethanol và dung môi tốt hơn.
Đối với bình xăng, chuyên gia khuyến nghị nên súc rửa, xử lý gỉ sét và phủ lớp epoxy bảo vệ bên trong nhằm hạn chế ăn mòn do ethanol và hơi ẩm. Trường hợp bình đã hư hỏng nặng, người dùng nên thay bằng bình nhôm, thép không gỉ hoặc vật liệu composite (vật liệu tổng hợp có độ bền cao, nhẹ và chống ăn mòn tốt).
Ngoài nâng cấp vật liệu, thói quen sử dụng và lưu trữ cũng đóng vai trò quan trọng. Chủ xe được khuyến cáo đổ đầy bình khi ít sử dụng để hạn chế hút ẩm, dùng thêm phụ gia ổn định nhiên liệu và xả sạch xăng nếu lưu trữ xe dài ngày. Trong một số trường hợp, có thể xen kẽ sử dụng xăng khoáng để làm sạch hệ thống nhiên liệu.
Ông Dũng cho rằng khi tiêu chuẩn vật liệu và chất lượng phụ gia ethanol tiếp tục được cải thiện trong thời gian tới, những lo ngại liên quan đến xe đời cũ sẽ dần giảm bớt. Trong giai đoạn hiện nay, việc chủ động tìm hiểu, bảo dưỡng và sử dụng nhiên liệu đúng cách được xem là yếu tố quan trọng giúp phương tiện vận hành ổn định, bền bỉ.
Trao đổi với Lao Động, anh Nguyễn Trung Khanh - nhân viên kĩ thuật ở một gara tại TPHCM - khuyến cáo người dùng nên duy trì thói quen sử dụng xe thường xuyên, tránh để nhiên liệu tồn đọng quá lâu trong bình chứa. Đồng thời, việc thay lọc nhiên liệu và kiểm tra hệ thống cấp xăng định kì sẽ giúp động cơ vận hành bền bỉ hơn khi chuyển sang dùng xăng sinh học.
Trong bối cảnh xu hướng sử dụng nhiên liệu sạch ngày càng phổ biến, xăng E10 được đánh giá là bước tiếp theo trong lộ trình chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam. Với sự chuẩn bị về tiêu chuẩn kĩ thuật, hạ tầng phân phối và hướng dẫn sử dụng phù hợp, loại nhiên liệu này được kì vọng sẽ góp phần bảo vệ môi trường mà vẫn đáp ứng nhu cầu vận hành của đa số phương tiện hiện nay.
