Đề thi bám sát yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp THPT
Trao đổi về kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT lần thứ hai tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Phó Tổng Thư ký Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam, nguyên Trưởng Ban Nghiên cứu Đánh giá giáo dục, cho rằng không nên so sánh điểm số giữa hai lần thi bởi kết quả lần thứ nhất đã bị hủy do những sai phạm nghiêm trọng trong công tác tổ chức.
Theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, bà đã nghiên cứu dữ liệu của kỳ thi tốt nghiệp THPT lần thứ hai được tổ chức tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, trên cơ sở phân tích các chỉ số như điểm trung bình, điểm trung bình theo từng lớp và những đặc trưng của bộ dữ liệu.
PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Phó Tổng Thư ký Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam, nguyên Trưởng Ban Nghiên cứu Đánh giá giáo dục. Ảnh: Đại biểu Nhân dân/Mạnh Hưng
Về tính khách quan của đề thi, PGS.TS Chu Cẩm Thơ nhận định đề thi lần thứ hai được xây dựng bám sát chuẩn đầu ra và các yêu cầu mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Phân tích kết quả các môn thi cho thấy điểm trung bình môn Toán đạt 6,24 điểm. Xét theo từng lớp, lớp chuyên Toán với khoảng 34 học sinh có điểm trung bình 7,38; lớp chuyên Sinh với 35 học sinh đạt điểm trung bình 6,42.
Theo bà, kết quả của các lớp chuyên Toán, chuyên Hóa, chuyên Tin, chuyên Lý, chuyên Anh, chuyên Sinh, chuyên Văn và nhóm thí sinh tự do cơ bản phản ánh năng lực học tập cũng như xu hướng học tập của các thí sinh tham gia kỳ thi.
“Cá nhân tôi cho rằng kết quả thi lần này có độ tin cậy, phù hợp với yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp THPT và tương đối phù hợp với mặt bằng chung của các trường ở khu vực này”, PGS.TS Chu Cẩm Thơ nhận định.
Theo chuyên gia, nếu đặt trong tương quan với điểm trung bình của thí sinh dự thi lần thứ nhất trên toàn quốc, kết quả của học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang cũng cơ bản phản ánh chất lượng giảng dạy và học tập phổ biến tại các trường THPT chuyên khu vực phía Bắc.
Không nên so sánh điểm số giữa hai lần thi
Theo dõi toàn bộ tiến trình vụ việc, PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho biết bà cảm thấy rất tiếc nuối trước sự việc và từng chia sẻ với báo chí rằng đây là một sự việc “đau xót”.
"Tuy nhiên, tôi đánh giá cao việc các cơ quan chức năng nhìn thẳng vào sai phạm và đưa ra phương án xử lý, trong đó có việc hủy kết quả kỳ thi lần thứ nhất.
Đối với các em học sinh, việc chấp nhận hủy kết quả kỳ thi lần thứ nhất và sẵn sàng bước vào kỳ thi lần thứ hai là một nỗ lực đáng ghi nhận”, PGS.TS Chu Cẩm Thơ nói.
Bà cho rằng có thể một số thí sinh cảm thấy hụt hẫng khi kết quả lần thi thứ hai không đạt như kỳ vọng. Tuy nhiên, điều quan trọng là cần nhìn nhận kết quả lần thi thứ hai trên cơ sở khách quan và tuyệt đối không nên so sánh trực tiếp điểm số giữa hai lần thi.
Lý do, theo chuyên gia, là kết quả lần thứ nhất đã bị hủy do những sai phạm nghiêm trọng trong công tác chỉ đạo, tổ chức kỳ thi tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Khi toàn bộ kết quả đã được hủy, những điểm số của lần thi này không còn giá trị trong việc xét tốt nghiệp, xét tuyển hay đánh giá năng lực của học sinh.
“Tôi khuyến nghị chúng ta không nên có sự so sánh, kể cả về mặt điểm số, giữa lần thi thứ nhất và lần thi thứ hai”, bà nhấn mạnh.
Thay vào đó, kết quả kỳ thi lần thứ hai cần được xem xét về tính khách quan, mức độ đáp ứng chuẩn mà Bộ GD&ĐT đặt ra và giá trị sử dụng đối với từng thí sinh. Đây là cơ sở để công nhận tốt nghiệp THPT, xét tuyển vào các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và phục vụ các hoạt động tiếp theo của học sinh.
Về chất lượng giáo dục, PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho rằng có nhiều cách để đánh giá Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Những người làm công tác giáo dục lâu năm thường phân nhóm các trường có điều kiện tương đồng để có cơ sở so sánh.
Trên cơ sở đó, bà cho rằng kết quả kỳ thi lần thứ hai của học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang cơ bản phản ánh năng lực chung của nhà trường so với mặt bằng các trường chuyên trong cùng nhóm.
“Đương nhiên, nếu xem xét chi tiết hơn, chúng ta cũng có thể đối chiếu với năng lực thực học của học sinh. Tuy nhiên, với một kỳ thi có tính chất diện rộng, trước hết chúng ta nên nhìn nhận kết quả ở khía cạnh đáp ứng một cách khách quan yêu cầu cần đạt và chức năng của kỳ thi”, chuyên gia phân tích.
Theo PGS.TS Chu Cẩm Thơ, hiện vẫn còn nhiều trường, nhiều ngành đào tạo có chất lượng để thí sinh lựa chọn, cơ hội về cơ bản không khác biệt quá lớn so với đợt 1.
Bà kỳ vọng các em có thể nhìn thấy những cơ hội phía trước, đồng thời nhận được sự tạo điều kiện của Bộ GD&ĐT, Nhà nước và xã hội để không bỏ lỡ cơ hội học tập.
“Phía trước các em còn rất nhiều cơ hội”
Từ sự việc tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, PGS.TS Chu Cẩm Thơ cho rằng cần rút ra những kinh nghiệm và bài học sâu sắc trong công tác tổ chức các kỳ thi.
Theo bà, thượng tôn pháp luật và làm đúng quy định là những yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế thiệt thòi đối với thí sinh, đồng thời duy trì niềm tin của xã hội đối với các kỳ thi nói riêng và nền giáo dục nói chung.
Đối với những học sinh không đạt kết quả như mong muốn, nữ chuyên gia cho rằng các em có thể thất vọng, nhưng không nên để một kết quả thi tại một thời điểm quyết định cách nhìn về năng lực của bản thân.
“Thi cử không phải lúc nào cũng phản ánh được phong độ mà các em mong muốn tại một thời điểm. Các em hãy bình tĩnh và thoải mái với kết quả này, bởi phía trước còn rất nhiều cơ hội”, PGS.TS Chu Cẩm Thơ chia sẻ.
Theo bà, năng lực của một học sinh cần được nhìn nhận thông qua cả quá trình học tập, nỗ lực và những kết quả đạt được trong thực tế. Một kỳ thi chỉ là một trong những căn cứ đánh giá.
PGS.TS Chu Cẩm Thơ cũng cho rằng thương hiệu của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang không nên chỉ được nhìn nhận từ sự cố vừa qua và càng không nên dẫn đến tâm lý phân biệt đối xử với học sinh đang học tập tại trường.
“Việc đánh giá một học sinh cần dựa trên cả quá trình nỗ lực và năng lực thực tế. Các em hãy nhìn về phía trước, lựa chọn cơ hội tốt nhất để tiếp tục con đường học tập, phát triển lâu dài và bền vững”, PGS.TS Chu Cẩm Thơ nhắn nhủ.
