Tại buổi thảo luận ở tổ của Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội mới đây, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết thành phố khuyến khích doanh nghiệp chi thưởng Tết sớm, ngay trong tháng 11 và 12, nhằm giúp người lao động có tiền mua sắm khi giá cả còn dễ chịu hơn so với thời điểm cận Tết Nguyên đán.
Bên cạnh thưởng Tết sớm, TPHCM định hướng thúc đẩy tiêu dùng qua thương mại điện tử, ví điện tử và hình thức mua trước, trả sau trong dịp cuối năm.
Người lao động phấn khởi
Đề xuất trên nhận được sự đồng tình của nhiều người lao động, nhất là công nhân xa quê, những người phải chuẩn bị nhiều khoản chi cho gia đình trong dịp tết.
Theo báo Thanh Niên, anh Nguyễn Đức Hưng, công nhân Công ty TNHH ChangShin Việt Nam (Đồng Nai), cho biết, thông thường người lao động được nhận thưởng tết trước tết khoảng nửa tháng đến 1 tháng. Theo anh, thời điểm nhận thưởng sớm hay muộn không quá quan trọng, nhưng nếu được nhận tiền sớm hơn, công nhân sẽ chủ động hơn trong việc mua sắm, chi tiêu và chuẩn bị hành trình về quê.
"Với anh em công nhân quê ở xa, được nhận thưởng tết sớm sẽ thuận lợi hơn trong việc tính toán các khoản chi. Nếu doanh nghiệp linh hoạt trả thưởng sớm hơn thì đa phần công nhân đều phấn khởi", anh Hưng chia sẻ.
Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt dịp cuối năm có thể tạo thêm áp lực cho nhiều gia đình công nhân, việc thưởng tết sớm, nếu phù hợp với khả năng tài chính của doanh nghiệp, sẽ giúp người lao động chủ động hơn trong chi tiêu.
Công nhân nở nụ cười hạnh phúc khi được tặng tivi - Ảnh:Văn Dương/Tuổi Trẻ
Chị Huỳnh Thị Lý, một công nhân ở TP.HCM, cho rằng nhận thưởng sát tết khiến người lao động gặp không ít bất tiện. Những ngày cận tết, nhu cầu rút tiền mặt tăng cao, người lao động có thể mất nhiều thời gian chờ đợi tại ngân hàng. Việc mua sắm cũng trở nên cập rập, trong khi một số mặt hàng cần thiết có thể hết hàng hoặc tăng giá.
Chị Lý cho rằng, nếu được nhận thưởng từ tháng 11 hoặc tháng 12, công nhân sẽ có thêm thời gian lựa chọn hàng hóa, so sánh giá cả và chuẩn bị chu đáo hơn cho gia đình. Đây cũng là cách giúp người lao động giảm bớt áp lực tài chính trong những ngày cuối năm.
Trong khi đó, anh Lê Văn Phúc - công nhân Công ty TNHH MTEX Việt Nam, TPHCM chia sẻ quan đểm trên tờ Tiền Phong, thưởng Tết sớm là chủ trương tốt, nhưng cần có sự thống nhất rõ ràng giữa doanh nghiệp và người lao động. Theo anh Phúc, việc nhận thưởng sớm không đồng nghĩa công nhân nghỉ việc sớm, bởi nhiều người vẫn phải làm đến sát kỳ nghỉ để hoàn thành đơn hàng và bảo đảm thu nhập tháng cuối năm.
“Nhiều lao động cần tiền sớm để trả tiền trọ, gửi về quê lo Tết cho ba mẹ. Nếu công ty chưa thể chi hết, chia làm hai đợt cũng được: Một phần trả sớm, phần còn lại trả sát Tết. Quan trọng là công khai mức thưởng và thời điểm trả từ đầu để người lao động yên tâm”, anh Phúc chia sẻ.
Doanh nghiệp nói gì?
Ông Nguyễn Văn Sơn, Tổng giám đốc Công ty Sơn Đông Á, cho biết trên báo Thanh Niên, doanh nghiệp thường chi thưởng tết vào cuối tháng 12, thay vì đợi sát Tết Nguyên đán mới trả. Ngân sách thưởng đã được tính toán và bố trí từ trước nên việc chi trả sớm không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo ông Sơn, khi được nhận thưởng sớm, người lao động có thêm thời gian mua sắm, chủ động sử dụng khoản tiền được hưởng và chuẩn bị cho kỳ nghỉ tết. Điều này cũng thể hiện sự quan tâm của doanh nghiệp đối với đời sống công nhân.
Ông Lê Trung Tính, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP. HCM, ủng hộ đề xuất của thành phố. Theo ông, việc chi thưởng Tết sớm có thể giúp người lao động có điều kiện mua sắm, chuẩn bị Tết chu đáo hơn.
Tuy nhiên theo báo Dân Trí, ông Tính cho rằng cần phân biệt giữa lợi ích của người nhận thưởng và khả năng thực hiện của doanh nghiệp. Với những đơn vị có tình hình kinh doanh thuận lợi, việc điều chỉnh kế hoạch chi trả có thể không quá khó khăn. Ngược lại, doanh nghiệp đang gặp khó về dòng tiền cần được linh động để vừa duy trì hoạt động, vừa từng bước hưởng ứng chủ trương kích cầu của thành phố.
Lãnh đạo một doanh nghiệp tặng quà hỗ trợ cho công nhân, người lao động. Ảnh: Báo Điện tử Chính phủ
Ông Tính cho rằng, mức độ thực hiện có thể căn cứ vào sức khỏe tài chính của từng doanh nghiệp. Những doanh nghiệp lớn, nguồn lực tốt có thể chủ động điều chỉnh kế hoạch thưởng. Doanh nghiệp vừa và nhỏ nếu chưa thể chi trả toàn bộ sớm có thể cân nhắc phương án chia thành hai đợt, một phần chi trước và phần còn lại theo kế hoạch ban đầu. Với những đơn vị gặp nhiều khó khăn, việc giữ nguyên lịch thưởng cũng cần được tính đến.
“Quan trọng là tùy điều kiện của từng doanh nghiệp để có cách làm phù hợp, vừa ủng hộ chính sách của thành phố, vừa không tạo thêm áp lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh”, ông Tính nhấn mạnh.
Trong khi đó, ông Phạm Quang Anh - Giám đốc Công ty TNHH May mặc Dony - cho rằng thưởng Tết sớm giúp người lao động chủ động mua sắm trước thời điểm giá cả tăng cao, nhưng cần cân nhắc đặc thù của ngành may mặc và các lĩnh vực sử dụng nhiều lao động phổ thông.
Theo ông Quang Anh, cuối năm là thời điểm đơn hàng dồn dập, nhiều doanh nghiệp phải duy trì sản xuất đến khoảng ngày 26 tháng Chạp. Nếu thưởng quá sớm, một bộ phận công nhân có thể nghỉ việc trước khi hoàn thành đơn hàng, ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất và giao hàng. Đây cũng là lý do một số doanh nghiệp thường chi thưởng sát Tết hoặc giữ lại một phần để khuyến khích người lao động quay lại làm việc sau kỳ nghỉ.
Bên cạnh đó, việc chi thưởng sớm còn tạo áp lực dòng tiền, nhất là với doanh nghiệp vừa và nhỏ phải liên tục xoay vòng vốn. Kế hoạch lương, thưởng thường được tính toán theo chu kỳ tài chính, trong khi khách hàng không nhất thiết thanh toán sớm hơn.
Để tháo gỡ khó khăn, ông Quang Anh đề xuất thành phố xem xét bảo lãnh hoặc ứng trước khoản tiền thưởng để doanh nghiệp hoàn trả theo kế hoạch ban đầu. Theo ông, giải pháp này vừa giúp người lao động có tiền sớm, vừa giảm áp lực tài chính cho doanh nghiệp và hạn chế nguy cơ thiếu hụt nhân lực trong giai đoạn cao điểm cuối năm, thông tin trên báo Tiền Phong.
