Giảm áp lực thi cử khi thi hai môn Toán và Ngữ văn
VTC News dẫn quan điểm của thầy Võ Kim Bảo, giáo viên Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành, TP.HCM), việc chỉ thi Toán và Ngữ văn hoàn toàn có thể đánh giá, phân loại học sinh để phục vụ công tác tuyển sinh. Đây là hai môn học nền tảng, góp phần hình thành và phát triển năng lực tư duy, đồng thời có tính ứng dụng rất cao trong quá trình học tập và đời sống thực tế.
Đánh giá về việc giảm từ ba môn xuống hai môn thi, thầy Bảo cho rằng điều này chắc chắn giúp giảm bớt áp lực thi cử. Học sinh sẽ được giảm thời gian ôn tập một môn, trong khi các bậc phụ huynh cũng trút bỏ được phần nào áp lực trong việc tìm lớp học thêm, tìm giáo viên và sắp xếp thời gian đưa đón con em mình.
Dưới góc nhìn của thầy Bảo, nếu chỉ thi Toán và Ngữ văn thì vẫn tiềm ẩn nguy cơ học sinh lớp 9 xem nhẹ các môn học khác, nhưng nguy cơ này không quá lớn. Ở một mặt tích cực hơn, việc giảm bớt môn thi sẽ giúp các em có thêm nhiều thời gian để dành cho những môn học thực sự phù hợp với sở thích và sở trường của bản thân.
Đề xuất của Bộ GD&ĐT về phương án tuyển sinh lớp 10 đang nhận được nhiều ý kiến khác nhau. Ảnh: Dân trí
Băn khoăn về vị thế của môn Tiếng Anh
Nhìn nhận từ một góc độ khác, cô Nguyễn Thị Hồng An, Hiệu trưởng Trường THCS Hiệp Phú (phường Tăng Nhơn Phú) nhấn mạnh rằng trong bối cảnh tiếng Anh đang được định hướng trở thành ngôn ngữ thứ hai, việc đưa môn học này vào kỳ thi tuyển sinh vẫn vô cùng cần thiết nhằm tạo động lực cho học sinh.
Các trường hiện đang triển khai rất nhiều hình thức học tập nhằm mở rộng khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh cho các em. Trong xu thế hội nhập toàn cầu, việc duy trì tiếng Anh trong kỳ thi không chỉ giúp học sinh học để phục vụ mục đích thi cử mà còn khuyến khích các em chủ động tự trang bị kiến thức ngôn ngữ.
Cô An chia sẻ thêm, nếu cắt giảm môn tiếng Anh, hệ lụy đầu tiên là ảnh hưởng đến tâm lý phụ huynh. Các bậc cha mẹ đã đầu tư cho con và mong muốn các em phát huy năng lực, nên nếu môn học này vắng mặt trong kỳ thi, họ chắc chắn sẽ có những băn khoăn nhất định.
Về phía học sinh, việc không thi tiếng Anh có thể khiến các em giảm động lực và sức phấn đấu. Vì vậy, nên tiếp tục duy trì tiếng Anh trong kỳ thi để các thế hệ học sinh xem đây là nền tảng quan trọng, chuẩn bị hành trang cho quá trình hội nhập.
Dù việc giảm số môn thi có thể giúp một bộ phận học sinh có năng lực tiếng Anh ở mức đạt cảm thấy nhẹ nhàng hơn, nhưng trên bình diện chung, việc có môn thi này tạo động lực để học sinh dồn thời gian và công sức đầu tư.
Việc cắt giảm sẽ tác động khá nhiều đến tinh thần học tập, bởi áp lực chỉ giảm với một nhóm nhỏ, trong khi phần lớn phụ huynh và học sinh vẫn luôn mang tâm lý phải dốc toàn lực để đạt kết quả tốt nhất.
Đồng quan điểm về vấn đề này, báo Dân Việt dẫn lời thầy Lê Trung Kiên, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Phùng Hưng cũng cho rằng động lực học tiếng Anh khi không còn là môn thi là một khía cạnh cần đặc biệt cân nhắc.
Khi ngành giáo dục đang triển khai chủ trương lớn là từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, việc môn học này hoàn toàn biến mất khỏi một kỳ thi chuyển cấp quan trọng đòi hỏi chúng ta phải tính đến các tác động về mặt tâm lý và hành vi học tập.
Thực tế tại các trường phổ thông cho thấy kỳ thi chi phối rất mạnh đến cách phụ huynh và học sinh phân bổ thời gian. Khi một môn không còn nằm trong danh sách thi, một bộ phận học sinh chắc chắn sẽ giảm mức độ ưu tiên cho môn đó.
Dù không nên duy trì môn thi chỉ nhằm mục đích ép buộc học sinh phải học và mục tiêu cuối cùng là để học sinh thấy tiếng Anh thực sự cần thiết cho giao tiếp hay tương lai nghề nghiệp, nhưng trong giai đoạn muốn nâng cao mạnh mẽ năng lực ngoại ngữ, tác động của việc bỏ môn thi này cần được đánh giá cực kỳ kỹ lưỡng.
Ảnh minh họa: TTXVN
Giải quyết gốc rễ của áp lực
Bàn sâu hơn về câu chuyện áp lực thi cử, thầy Lê Trung Kiên chỉ ra rằng vấn đề cần quan tâm không đơn thuần là học sinh phải thi bao nhiêu môn, mà cốt lõi là điều gì đang thực sự tạo ra sức ép cho kỳ thi vào lớp 10. Nếu sức ép chủ yếu bắt nguồn từ sự cạnh tranh khốc liệt để có một suất vào trường công lập, thì việc giảm từ ba môn xuống hai môn hoàn toàn không giải quyết được căn nguyên của vấn đề.
Ở góc độ giáo dục, thầy băn khoăn về một hệ quả khác: khi kỳ thi mang tính cạnh tranh cao chỉ xét hai môn, học sinh lớp 9 rất dễ nảy sinh tâm lý phân rạch ròi giữa môn thi và môn không thi, dẫn đến hệ lụy học lệch. Điều này đi ngược lại hoàn toàn với mục tiêu phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học của Chương trình giáo dục phổ thông.
Trước khi quyết định số môn thi, thầy Kiên đề xuất cần đánh giá đồng thời ba yếu tố: chất lượng tuyển sinh, áp lực thực tế của học sinh và tác động của kỳ thi tới hoạt động dạy và học trong nhà trường.
Để giảm áp lực thực sự, không nên chỉ nhìn vào số lượng môn thi mà cần nhìn rộng ra mức độ cạnh tranh, cách thức ra đề, phạm vi kiến thức, phương thức đánh giá và đặc biệt là tâm lý học thêm đang lan rộng trong xã hội.
Việc quản lý học thêm không chỉ dựa vào quy định hay tăng cường thanh tra, giám sát, chế tài răn đe, mà phải giải quyết được bài toán làm sao để học thêm xuất phát từ nhu cầu chính đáng. Tâm lý phụ huynh thấy con người khác đi học nên con mình cũng phải học tạo ra một cuộc chạy đua mà ở đó tất cả cùng chịu áp lực.
Do đó, cần tác động đồng bộ bằng cách nâng cao chất lượng giờ học chính khóa, xây dựng đề thi đánh giá năng lực, quản lý chặt việc dạy thêm và tạo niềm tin cho phụ huynh rằng học đúng chương trình, có năng lực tự học thì không cần chạy đua học thêm vẫn có thể thành công. Mục tiêu cuối cùng là một kỳ thi nhẹ áp lực hơn nhưng vẫn bảo đảm chất lượng và không làm méo mó mục tiêu giáo dục toàn diện.
Cùng nhìn nhận về phương án thi, VTC News dẫn lời thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man (phường Bến Thành, TP.HCM) đánh giá phương án thi hai hay ba môn đều có những ưu điểm và những vấn đề cần cân nhắc riêng.
Việc thi hai môn Toán và Ngữ văn giúp kỳ thi gọn nhẹ, giảm áp lực cho thí sinh, phụ huynh và cả công tác tổ chức. Ngược lại, môn thi thứ ba lại là công cụ góp phần tạo động lực để học sinh duy trì nhịp độ học tập tương đối đồng đều.
Dù vậy, thầy Khương khẳng định điều quan trọng nhất không nằm ở việc đếm số lượng môn thi, mà phương án tuyển sinh phải tuyệt đối bảo đảm được tính công bằng, khách quan và bám sát mục tiêu của Chương trình GDPT 2018.
Khía cạnh mà phụ huynh và học sinh quan tâm lớn nhất hiện nay là phương án tuyển sinh cuối cùng cần có tính ổn định cao và phải được công bố đủ sớm để các cơ sở giáo dục, học sinh cùng gia đình chủ động lập kế hoạch chuẩn bị.
Thời điểm Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến hiện nay chính là cơ hội phù hợp nhất để các địa phương, nhà trường và giới chuyên gia đánh giá thật kỹ lưỡng tác động của từng phương án trước khi đưa ra quyết định chính thức.
