Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến dự thảo Luật Phát triển đô thị (tên cũ là Luật Đô thị đặc biệt). Dự thảo lần đầu đưa ra khái niệm khu kinh tế đặc biệt và đề xuất đây là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh, thành phố.
Đề xuất 2 phương án công nhận khu kinh tế đặc biệt
Theo dự thảo, Việt Nam sẽ thành lập các khu kinh tế đặc biệt và đề xuất đây là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh, thành phố. Đây là đề xuất được nêu trong dự thảo Luật Phát triển đô thị (tên cũ là Luật Đô thị đặc biệt) mà Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến rộng rãi.
Các khu kinh tế đặc biệt được thành lập tại những vị trí chiến lược, tổ chức theo mô hình đặc thù và áp dụng cơ chế, chính sách vượt trội để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, vùng và cả nước. Chính phủ quyết định thành lập sau khi có ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Dự thảo đưa ra hai phương án về tiêu chí công nhận. Phương án thứ nhất quy định khu kinh tế đặc biệt phải là khu kinh tế ven biển đã được Thủ tướng thành lập, phù hợp định hướng phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; có dân số từ 50.000 người, diện tích từ 500 km2, là không gian tương đối độc lập, dễ kiểm soát; có sân bay quốc tế hoặc cảng biển loại I và được xác định là địa bàn chiến lược để phát triển thành cực tăng trưởng.
Phương án thứ hai giao Chính phủ quy định cụ thể các tiêu chí.
Một phần của Khu kinh tế Vân Phong (Khánh Hòa). (Ảnh: Tuổi trẻ)
Đề xuất khu kinh tế đặc biệt không tổ chức cấp chính quyền địa phương
Dự thảo cũng đề xuất, tại khu kinh tế đặc biệt không tổ chức cấp chính quyền địa phương, Ủy ban nhân dân khu kinh tế đặc biệt là cơ quan hành chính nhà nước, do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập, thực hiện vai trò của chính quyền địa phương tại khu kinh tế đặc biệt.
UBND khu kinh tế đặc biệt thực hiện thẩm quyền về ngân sách nhà nước như đối với ngân sách cấp xã theo pháp luật về ngân sách nhà nước. HĐND cấp tỉnh quyết định số lượng, cơ cấu ủy viên UBND khu kinh tế đặc biệt; số lượng phó chủ tịch có thể nhiều hơn quy định.
Chủ tịch UBND khu kinh tế đặc biệt quyết định tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý, sử dụng công chức, viên chức, người lao động thuộc phạm vi quản lý; đề xuất cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh vị trí việc làm, cơ cấu tổ chức, biên chế, số lượng người làm việc để đáp ứng yêu cầu quản trị khu kinh tế đặc biệt.
Các khu kinh tế đặc biệt sẽ ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, gồm nhà đầu tư xây dựng và kinh doanh du lịch đường thủy nội địa, trung tâm logistics, khu phi thuế quan, khu công nghệ cao có quy mô vốn đầu tư từ 1.000 tỷ đồng trở lên, nhà đầu tư xây dựng trung tâm sinh thái biển, nuôi biển công nghệ cao, công viên biển có quy mô vốn đầu tư từ 1.500 tỷ đồng trở lên.
Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng cảng hàng không, sân bay, bến cảng; dịch vụ cảng biển, khai thác và vận hành du thuyền; công trình giao thông nối các tuyến đảo, khu thương mại tự do, khu công nghiệp có quy mô vốn đầu tư từ 2.300 tỉ đồng trở lên.
