Đề xuất này nằm trong dự thảo lần thứ ba Thông tư quy định về tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, được Bộ GD&ĐT gửi các Sở GD&ĐT cùng một số trường đại học để lấy ý kiến vào ngày 9/11. Nếu được thông qua, quy định mới dự kiến áp dụng từ năm học 2027-2028.
Tổ chức lớp theo khối và lộ trình chọn môn chuyên sâu
Theo dự thảo, thay vì tuyển sinh và đào tạo riêng biệt từng môn như hiện nay, các lớp chuyên sẽ được tổ chức thành ba khối: Khoa học Tự nhiên (gồm Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học), Khoa học Xã hội (gồm Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý) và Ngoại ngữ.
Việc tổ chức lớp theo khối chuyên nhằm tạo nền tảng kiến thức rộng hơn trong từng lĩnh vực, tăng cường khả năng kết nối giữa các môn học và khắc phục tình trạng định hướng chuyên sâu vào một môn quá sớm. Trên nền tảng đó, học sinh có thêm cơ hội trải nghiệm, khám phá năng lực và sở trường trước khi lựa chọn môn học chuyên sâu phù hợp.
Về chương trình học, học sinh vẫn học đầy đủ các môn học và hoạt động giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông, với danh mục môn học lựa chọn được xác định thống nhất cho từng khối.
Cụ thể, học sinh khối Khoa học Tự nhiên học các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học; học sinh khối Khoa học Xã hội và khối Ngoại ngữ học các môn Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học cùng một môn tự chọn trong nhóm Vật lý, Hóa học, Sinh học hoặc Công nghệ.
Bên cạnh đó, tất cả học sinh đều tham gia giáo dục nghệ thuật, giáo dục thể chất và được lựa chọn loại hình, nội dung phù hợp với sở thích, năng khiếu cá nhân.
Điểm đáng chú ý trong dự thảo là học sinh không phải xác định ngay môn chuyên sâu từ khi đăng ký dự thi vào lớp 10.
Theo lộ trình đề xuất, vào đầu năm lớp 10, các em được học tập, trải nghiệm và tìm hiểu những lĩnh vực, ngành nghề quan tâm. Đến cuối học kỳ I, học sinh mới lựa chọn hai môn chuyên sâu trong khối chuyên phù hợp với năng lực, định hướng nghề nghiệp và tổ hợp xét tuyển đại học.
Từ học kỳ II lớp 10, học sinh bắt đầu học các chuyên đề nâng cao theo hai môn chuyên sâu đã đăng ký. Trong quá trình học, nếu có nhu cầu thay đổi, học sinh vẫn được xem xét chuyển môn chuyên sâu vào cuối năm lớp 10 hoặc cuối năm lớp 11.
Bộ GD&ĐT đề xuất bỏ thi lớp 10 chuyên theo từng môn, chuyển sang tuyển sinh theo 3 khối từ năm 2027. Ảnh: VTC News
Thay đổi cấu trúc kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 chuyên
Việc chuyển từ tuyển sinh theo môn sang tuyển sinh theo khối cũng kéo theo những điều chỉnh trong cấu trúc kỳ thi vào lớp 10 trường chuyên. Thay vì thi một môn chuyên riêng biệt như hiện tại, thí sinh đăng ký vào khối chuyên nào sẽ làm các bài thi tương ứng với khối đó.
Đối với khối chuyên Khoa học Tự nhiên, thí sinh dự thi môn Toán nâng cao, Ngữ văn và bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học Tự nhiên.
Đối với khối chuyên Khoa học Xã hội, các bài thi gồm Ngữ văn nâng cao, Toán và bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học Xã hội. Trong khi đó, thí sinh dự thi khối Ngoại ngữ sẽ làm bài thi Toán, Ngữ văn và bài thi môn Ngoại ngữ đã đăng ký.
Trong các bài thi nêu trên, môn Toán và Ngữ văn không nâng cao sẽ sử dụng đề thi chung của Sở GD&ĐT trong kỳ tuyển sinh lớp 10 đại trà. Về cách tính điểm, bài thi nâng cao và bài thi Ngoại ngữ được tính hệ số 2, còn các bài thi còn lại tính hệ số 1.
Đáng chú ý, bài đánh giá năng lực không đơn thuần kiểm tra kiến thức của một môn học đơn lẻ mà bao gồm các phần đọc hiểu, logic, tư duy và giải quyết vấn đề.
Theo Bộ GD&ĐT, đề xuất điều chỉnh lần này nhằm định vị lại mục tiêu của trường THPT chuyên, hướng tới việc phát hiện, bồi dưỡng và ươm tạo tài năng gắn với phát triển toàn diện, đồng thời tăng cường định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh.
